Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Zwycięstwa Ukrainy nad Moskwą. Posłuchaj wroga – i zrób odwrotnie

Слово Просвіти, №29 за 2021 рік

Zakończenie. Początek na str. 1. List Putina: instrukcja. Etnonim ruski – to jedyny termin, który wbrew skomplikowanym okolicznościom historyczno-politycznym zachowywał swoją ciągłość, dając bezsporną samoidentyfikację (endoetnonim) Ukraińcom, pomimo wszystkich politycznych manipulacji wokół tego w XVIII–XXI w. Przypomnę, że do XIII w. ani nowogrodzka, ani smoleńska, ani włodzimiersko-suzdalska, a nawet halicko-wołyńska Ruś Rusią się nie nazywały (więcej o tym – 10, s. 188–200). Natomiast później w Księstwie Moskiewskim ruskim nazywano język cerkiewnosłowiański, podczas gdy w Rusi Kijowskiej język cerkiewnosłowiański (lub słowiański) i język ruski – to zupełnie różne języki, bo język ruski – to język ukraiński. Zatem perły od Putina, że „Słowiańskie i inne plemiona na ogromnej przestrzeni – od Ładogi, Nowogrodu, Pskowa do Kijowa i Czernihowa – były zjednoczone jednym językiem (teraz nazywamy go staroruskim)…” czy „Ważne jest, aby zaznaczyć, że i w zachodnich, i we wschodnich ruskich ziemiach rozmawiano jednym językiem” – to nonsens nie tylko ze względu na istnienie różnych języków ludowych (dialektów) i języka literackiego, a do tego jeszcze obcego – cerkiewnosłowiańskiego z bułgarską podstawą. Putinowi zaś chodzi o „mętlik pojęć” (I. Mohylnycki), w którym pływa jego imperialna rybka. Żadnego wspólnego języka na tych terenach nie było ani historycznie, ani, jak słyszymy, teraz: „Od plemion ukraińskich te rosyjskie plemiona były odgrodzone gęstymi ogromnymi lasami, dlatego oba te języki rozwijały się niezależnie jeden od drugiego, rozwijały się każdy swoją drogą, BEZ JAKIEJKOLWIEK WSPÓLNEJ EPOKI, dla której nie ma miejsca w naszej historii <…> wspólność dynastii książęcej (w rzeczywistości wareskiej) w żaden sposób nie świadczy o wspólności plemiennej czy językowej, – naród ukraiński i język ukraiński jest związany z narodem rosyjskim i jego językiem tak samo, jak i z innymi słowiańskimi narodami i językami” (7, s. 148–149). Ostatecznie gubiąc się w naszych zbyt odległych językowo-historycznych moskiewsko-ukraińskich związkach, które zawsze były związkiem co najwyżej przez wrogą linię frontu, Putin utyskuje, że „Pod cios trafiło wszystko to, co łączyło nas i zbliża do tej pory. Przede wszystkim – język rosyjski. Przypomnę, że nowa „majdanowa” władza w pierwszej kolejności spróbowała anulować ustawę o państwowej polityce językowej. Potem była ustawa o „oczyszczeniu władzy”, ustawa o oświacie, która praktycznie wykreśliła język rosyjski z procesu nauczania”. Podkreślę, że język rosyjski na Ukrainie nie może być czynnikiem jednoczącym, bo to język obcego i okupanta. Bohdan Chmielnicki, jadąc w składzie ukraińskiego poselstwa do Moskwy w sprawie artykułów perejasławskich, brał ze sobą wojskowego tłumacza Jakowa Iwanowicza, a same artykuły były pisane językiem moskiewskim i przetłumaczone, jak mówili Moskale, nie rozumiejąc języka ukraińskiego, „białoruskim pismem” (11, s. 108, 114). I to nie jest odosobniony przypadek, a systemowe zjawisko, które sygnalizuje mentalno-kulturową przepaść między Ukraińcami a Moskalami: „… Moskale mieli niemały kłopot zarówno z językiem potocznym, jak i literackim ówczesnych Białorusinów i Ukraińców. Często błędnie ich rozumieli; mieli mało wykwalifikowanych tłumaczy; nie potrafili nawet „oczyścić” makaronicznego tekstu, przepisując go w celu wniesienia do ważnych oficjalnych dokumentów” (6, s. 56). W jednym Putin jednak ma rację, kiedy ubolewa nad anulowaniem przez „majdanową władzę” niesławnej ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej”, która była pisana w Moskwie i podana na Ukrainę przez ukrainofobów S. Kiwałowa i W. Kołesniczenkę. Tylko, niestety, ówczesny p.o. prezydenta O. Turczynow postanowienia o anulowaniu tej putinowskiej ustawy językowej z 23 lutego 2014 roku nie podpisał. Mnie wraz z kolegami ze Swobody przyszło inicjować w czerwcu 2014 roku wniosek do Sądu Konstytucyjnego w przedmiocie jej niezgodności z ukraińską Konstytucją. Dopiero 28 lutego 2018 roku, wbrew sabotażowi Sądu Konstytucyjnego przez prezydenta P. Poroszenkę (jego przedstawiciel ani razu nie był obecny podczas czterech lat posiedzeń sądowych), Sąd uznał tę ustawę za nieobowiązującą ze względu na procedurę uchwalenia. Tak Ukraińcy obronili swoje naturalne prawo językowe wbrew gwałtownemu narzucaniu języka okupanta – moskiewskiego. Ostatnie językowe ubolewanie Putina dotyczy tego, że „mieszkańcy Doniecka, Ługańska chwycili za broń, aby obronić swój dom, język, swoje życie”. Gdyby Moskwa w latach 30. XX wieku nie wymorzyła głodem Ukraińców w tej stepowej części Ukrainy i nie zasiedliła rdzennie ukraińskich ziem Moskalami, to tam by i słów moskiewskich nikt nie słyszał i nie trzeba byłoby ich „bronić”. Natomiast panowanie języka wroga doprowadziło do obecnej wojny – okupacji przez Putina tych terytoriów. Język – to przede wszystkim etnonimy jako główne czerwone linie identyfikacji. W tym roku mija 300 lat, jak w 1721 roku „sama nazwa Ruś wyrwana z serca Kijowa żelazną ręką Piotra” (Iwan Dracz). „Chier Piter” (jak sam siebie nazywał) przemianował Carstwo Moskiewskie na Rosję (grecki wariant nazwy Ruś) nie tylko dla zniszczenia odrębności Ukraińców i Białorusinów od Moskali oraz przywłaszczenia ich historii i kultury, ale i z potrzeby bycia uznanym w Europie, która dobrze znała Ruś jako cywilizowany kraj, a Carstwo Moskiewskie – jako azjatyckich dzikusów (6, s. 207). Natomiast etnonim russkij w oficjalnym użyciu utrwalił się dopiero pod koniec XVIII wieku na rozkaz Niemki Katarzyny II, która zakazała nazwy „moskwicianie” (8, s. 94). Dlatego uważam za nasze pierwszorzędne zadanie powracanie dzisiaj do historycznego choronimu tego państwa-agresora nie tylko dlatego, że nie zmieniło ono swojej dzikiej istoty, a przez to, że taka jest językowo-historyczna prawda. Przestańmy nazywać ten kraj ROSJA, a jego mieszkańców Rosjanami, a nazywajmy ich historycznie poprawnie – Moskwa, moskale, moskwicianie (w mowie potocznej także kacapy). To nie tylko rozwiąże kwestię terminologicznego zamieszania z russkim i ruskim (czy staroruskim), a przywróci historyczną prawdę i będzie kształtować zdekolonizowaną narodową językowo-historyczną świadomość Ukraińców. W końcu to kwestia czasu na poziomie ustawodawczym. Jednocześnie przypomnijmy Putinowi, że „…słowo Ukraina oznaczało państwo kozackie, stworzone przez Bohdana Chmielnickiego <…> Właśnie dlatego używanie słowa Ukraina w carskiej Rosji było zakazane. I dopiero wtedy, gdy carskim urzędnikom stało się jasne, że tego słowa nie można zniszczyć i zatrzeć z pamięci Ukraińców, postanowiono je zdyskredytować. Rosyjscy szowiniści zaczęli wyjaśniać nazwę naszego kraju Ukraina jako „obrzeża Rosji” (8, s. 121). Czy nie dlatego Putin ani słowem nie wspomniał w swoich historycznych marazmach o Siczy Zaporoskiej – owym apogeum ukraińskiego ducha militarnego? Wzrusza, jak Putin apeluje do manifestantów naszego języka ludowego I. Kotlarewskiego i T. Szewczenki, wytykając w Szewczence jego moskiewskojęzyczne powieści, których nie mógł pisać po ukraińsku, bo był zesłany przez Moskali w kazachskie stepy jako żołnierz do dzikiej i zapitej moskiewskiej armii. A co do wyboru przez Gogola języka rosyjskiego – to był nie tylko wybór janczara, a wybór własnej śmierci. Przed śmiercią Gogol palił swoje „Martwe dusze”, bo sam stał się tą martwą duszą przez służbę moskiewskiemu carowi i moskiewskiemu językowi. Zatem, będzie język – będzie Ukraina. Językiem Ukrainy nie zbudujesz. I Putin w tej kwestii ma rację. Własna historia w kontekście świadomości historycznej tego szkraba (S. Karawanski) to teza: „…współczesna Ukraina – to całkowicie i w pełni dziecko epoki radzieckiej”. Obalanie tej kliniki to dowodzenie, że na przykład drzewem jest tylko jego wierzchołek, a korzenie nie mają z nim żadnego związku. Nawet klasyk moskiewskiej „nauki historycznej” W. Kluczewski (1841–1911) uważał, że Rosjanie pojawili się na arenie dziejowej po rozpadzie Rusi Kijowskiej, czyli nie wcześniej niż w drugiej połowie XII w.”, czyli historia moskiewska rozpoczyna się od Księstwa Włodzimiersko-Suzdalskiego (8, s. 55), co z kolei odbiera wszelkie pretensje Moskwy do terytorialnego i kulturowego dziedzictwa Rusi. Rozbicie feudalne Rusi – to „jaskrawy dowód na to, że ludność państwa nie była jednolitym etnosem, który uświadamiałby sobie konieczność jedności państwowej. W przeciwnym razie nie istniałyby w nim tendencje separatystyczne – jedna z przyczyn rozpadu państwa. Jeśli mówić o jednolitym etnosie Rusi Kijowskiej, to był nim prawdopodobnie lud Ruskiej ziemi – Rusini – przodkowie współczesnych Ukraińców” (3, s. 58). Ponieważ Moskale wyłonili się na fińsko-ugryjskich bagnach z zapłodnienia ruską krwią wnuka Włodzimierza Monomacha, Andrzeja Bogolubskiego (tego, który zapoczątkował wojny z Ukrainą-Rusią, spalając Kijów w 1169 roku), a następnie zostali doklejeni przez jarzmo mongolsko-tatarskie, którego ułusem byli do 1480 roku – to z uwagi na kompleksy mentalne nie są w stanie uświadomić sobie swojej odrębności od cywilizowanego świata. Stąd agresywne zawłaszczanie cudzej historii i doklejanie jej przeszłości do swojej ciemnoty. Jak słusznie twierdzi historyk L. Zalizniak, „…prawa Moskwy do historycznego i kulturowego dziedzictwa książęcego Kijowa nie są większe ani mniejsze niż prawa Madrytu, Lizbony, Paryża i Bukaresztu do historii i kultury łacińskiego Rzymu. Tak jak ludy romańskie odziedziczyły pewne osiągnięcia kultury rzymskiej, tak i Białorusini oraz Rosjanie wchłonęli w swój etno-określający kompleks pewne elementy kultury książęcego Kijowa” (cyt. za 8, s. 79). Putin, z uwagi na wypaczone kompleksy imperialne i panikę przed odrębną drogą państwową Ukrainy, przedstawia zwyczajny wykład ideologemów czasów Piotra I i Katarzyny II, które później zostały utrwalone w pseudohistorycznych koncepcjach moskiewskich „historyków”, w szczególności M. Karamzina, który po raz pierwszy nazwał Kijów „matką miast ruskich” (8, s. 49). Jego koncepcję kontynuował M. Pogodin, który w ogóle doszedł do tego, że w Kijowie mieszkali pierwotnie Moskale, którzy po najeździe tatarskim w 1240 roku przekoczowali nad Okę i Wołgę, a na spustosowaną pod koniec XV wieku Kijowszczyznę przyszli przykarpaccy Galicjanie. Następnie w czasach stalinowskich, w szczególności w 1946 roku w pracy W. Mawrodina „Dawna Ruś (Pochodzenie narodu rosyjskiego i powstanie państwa kijowskiego)”, niemal po raz pierwszy ogłoszono, że „Ruś Kijowska – to początkowy etap w historii wszystkich trzech braterskich narodów słowiańskich Europy Wschodniej, mających jednego przodka – naród rosyjski czasów kijowskich, staroruską narodowość” (8, s. 56). Zatem o czym to wszystko świadczy? O naglącej potrzebie masowego i pierwszorzędnego studiowania historii Ukrainy nie tylko w szkole, kiedy dziecięca świadomość daleko nie zawsze jest gotowa przyjmować, rozumieć i analizować złożone perypetie historyczne, ale pogłębionego (poprzez kursy specjalistyczne, na przykład „Historia wojen Rosji z Ukrainą”) studiowania naszej historii w szkole wyższej absolutnie na wszystkich kierunkach zawodowych z obowiązkowym egzaminem. Tymczasem wciąż obowiązuje zarządzenie po-majdanowego ministra oświaty i nauki S. Kwita nr 1392 z 25 listopada 2014 r. o nieobowiązkowości historii Ukrainy i języka ukraińskiego na uczelniach, a w szkołach historię Ukrainy połączono z historią powszechną, co jest skutkiem działalności minister oświaty i nauki L. Hrynewycz z jej antyukraińską koncepcją NUSZ. Jak widzimy, W. Putin nie byle jak stymuluje nas do zwrócenia się twarzą ku własnej historii, bo właśnie prawdziwa wiedza o niej określa naszą przyszłość. Jeśli zaś będziemy wyznawać konstrukt historyczny Putina, to dla siebie można skonstruować chyba tylko trumnę. Zatem świadomość historyczna – to prawda historyczna, a prawda historyczna – to instrukcja działań na dziś. Własna cerkiew. Prawosławie moskiewskiego chowu (według Putina „widzialny, wielowiekowy symbol naszej pokrewności”), które zostało kupione poprzez nacisk Turków na patriarchę konstantynopolitańskiego za 120 soboli i 200 złotych czerwońców w 1686 roku, do dziś ma swój oddźwięk na Ukrainie poprzez esbeckich popów Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej. To jedna z głównych ideologemów zatrzymania Ukrainy w orbicie Moskwy. Wtedy nastąpił „cerkiewny perejasław” (D. Błażejowski), czyli aneksja Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej. Dopóki moskiewscy popi będą odprawiać szatańskie nabożeństwa w naszych cerkwiach – Ukraina nie będzie wolna. I Putin sam nam o tym krzyczy, apelując, jakby mu się płyta zacięła, do „wspólnej wiary”. Wygnacie moskiewskich popów – moich sług, zakażecie na Ukrainie Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej jako organizacji terrorystycznej, która zabija dusze ukraińskie, uwolnicie od nich przede wszystkim Ławrę Kijowsko-Peczerską – dopiero wtedy zdobędziecie duchową wolność. Ukraińcy! Naprzód! Jakże homerycznie śmieszne wydają się apele tego duchowego niedołęgi do księcia Włodzimierza, który, kontynuując doświadczenie księcia Askolda (860 r.), chrzcił Ruś, kiedy Moskwy (prawdopodobnie 1147 r.) w ogóle nie było. Krytykując unię brzeską z 1596 roku, słusznie wskazuje nam na bezbłędność tego religijno-politycznego kroku w tamtym czasie, z którego wyrosła Ukraińska Cerkiew Greckokatolicka, która w znacznym stopniu przyczyniła się do zachowania ukraińskiej tożsamości w opozycji do ortodoksyjnego prawosławia moskiewskiego pokroju. Właśnie ta historyczna decyzja cerkiewna wyprowadziła Ukraińców spod despotyczno-cerkiewnych narracji Moskwy, niszcząc jedyne centrum cerkiewnego zniewolenia. Stąd i dzisiejsze narzekania Putina na nowy autokefaliczny status Prawosławnej Cerkwi Ukrainy. I już zupełnie absurdalne jest odwoływanie się tego karła do postaci unity Welamina (Józefa) Ruckiego, który rzekomo mówił o pokrewieństwie języka ruskiego, czyli ukraińskiego, i

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn