Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
← Archiwum «Slovo Prosvity»

Слово Просвіти, №29–30 за 2022 рік

16 s. · 33 wpisów · PDF w Wikimedia Commons ↗ · CC BY 4.0

Tłumaczenie maszynowe z ukraińskiego. Cytaty, nazwiska i liczby sprawdzaj ze stroną oryginału.

Tekst wyodrębniono z PDF i automatycznie podzielono na materiały. Granice części materiałów nie zostały sprawdzone redakcyjnie: jeden wpis może zawierać kilka materiałów, tylko część jednego lub blok serwisowy (np. ogłoszenie o prenumeracie). Źródłem pierwotnym jest strona gazety w PDF.

Strona · s. 1strona oryginału ↗

OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 29–30 (1173), 25 sierpnia — 7 września 2022 Parada zdobycznego sprzętu armii raszystowskiej na Chreszczatyku

W Kijowie na Chreszczatyk przywieziono rosyjski sprzęt, który zniszczyły Siły Zbrojne Ukrainy podczas walk z podstępnym wrogiem. Rosyjskie czołgi, transportery opancerzone, a nawet wychwalany „Sołncepiok” można zobaczyć na głównej ulicy stolicy od Majdanu Niepodległości aż po dom towarowy CUM. Pośród spalonego sprzętu znajdują się także hałdy odłamków rakiet i pocisków – ze wszystkimi tymi „prezentami” rosyjskie wojska przyszły „w gości” na ukraińską ziemię. „W lutym Rosjanie planowali paradę w centrum Kijowa. 6 miesięcy po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny haniebny pokaz zardzewiałego rosyjskiego metalu to przypomnienie wszystkim dyktatorom o tym, jak ich plany może zrujnować wolny i odważny naród” – czytamy w komunikacie Ministerstwa Obrony Ukrainy, które zorganizowało wystawę. Obejrzeć spalony sprzęt przyszły dziesiątki tysięcy ludzi – dzieci i dorosłych. Praktycznie wszystkie eksponaty pod wpływem niepogody pokryły się rdzą, a ludzie wykonali na nich swoje „napisy pożegnalne”: „Za Krym”, „Za Donbas”, „Za Mariupol”, „Za Mikołajów”, „Za Chersoń”, „Za Buczę” i tym podobne, przypominając o miastach, które poważnie ucierpiały przez raszystowskie ataki w ciągu 8 lat trwającej wojny rosyjsko-ukraińskiej. Heorhij ŁUKIANCZUK

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 1strona oryginału ↗

Nie jeszcze zwycięstwo, ale jego przeczucie

Wiktor MOROZ Nikt, oczywiście, teraz za stół z tym krwiożerczym potworem, który w centrum Europy w XXI wieku rozpoczął szerokoskalową wojnę, już nie usiądzie. Nawet nasi przywódcy, którzy jeszcze niedawno pragnęli zajrzeć mu w oczy i roztopić lód nienawiści. Wszystko w przeszłości. Już dla całego świata stały się oczywiste jego ludobójcze idee i działania. Dla ich realizacji wziął jako zakładników 140 milionów ludzi, stworzył propagandową sieć i przekonał ich, że są wyjątkowi i muszą zabijać tych, którzy nie podporządkowują się im i nie uznają ich wielkości. Jak nie dziwnie, ale przekonał. I dość łatwo. Oczywiście, wieki przebywając w niewoli, Rosjanie byli wewnętrznie gotowi do udziału w okrucieństwach. Niewolnicy, jak wiadomo, nie są gotowi walczyć o wolność dla wszystkich, oni są gotowi sami stać się właścicielami niewolników. I ta klasyczna formuła jak nigdzie sprawdzała się w Rosji. Imperium zła, odurzone ideologią dotyczącą wyższości jednego narodu nad drugim. Ktoś bardzo trafnie nazwał tę ideologię „raszyzmem”, co mimowolnie jest wariantem nazizmu i faszyzmu. I już nie ludzie, a zdziczali barbarzyńcy, którzy wypłynęli z głębin epoki kamienia, próbują rozwiać lekką mgiełkę cywilizacji, którą narzucił im XXI wiek. I robią to tak, że już przestraszyli cały świat. Ale, jak nie dziwnie, nie Ukraińców, którzy jeszcze niedawno byli szczerymi indywidualistami, konformistami i wiernie wysługiwali się imperialnej rządzącej elicie. „Naród musiał się fizycznie odrodzić po krwawym XX wieku”, – powiecie wy, i ja bardzo szybko się z wami zgodzę. Bo dalszy przebieg wydarzeń pokazał, że to – prawda. I oto teraz odrodzenie, hartowane trzema ostatnimi rewolucjami, zdziwiło cały świat. Krwawe i heroiczne odrodzenie. Bez broni, bez środków, bez adekwatnych liderów przez wszystkie 30 lat Niepodległości, którzy mogliby przygotować kraj do najazdu ze Wschodu. I na podświadomym poziomie zrozumienie braku prawdziwych liderów z głęboko zakorzenionym poczuciem narodowej odpowiedzialności reanimowało wewnętrzne siły narodu, odrodziło niegdyś uformowane i zahartowane cechy samowystarczalności i oporu w dążeniu do wolności. I to stało się podstawą efektywnego zbiorowego oporu. I to położyło drogę do zwycięstwa. A co z naszymi zaprzysięgłymi braćmi — obecnymi wrogami? Dlaczego zachowują się nie jak silni i dumni zdobywcy i zwycięzcy, a jak dzicy, zdziczali i ogólnie nieszczęśliwi degeneraci, dla których ta kampania wojenna jest możliwością jeśli czegoś nie ukraść, to zniszczyć i splądrować domostwa, wsie i miasta. Ideologię tego najazdu rosyjskich orków sformułował nie Putin. I nie Dugin, i nie Girkin. Ich fantazje dotyczące odnowienia imperium z trzaskiem zawiodłyby, gdyby ich nie wspierał rosyjski naród, od dawna przyzwyczajony żyć na ukradzionym, zdobytym, odebranym innym narodom. To była główna idea istnienia imperium: siła rodzi wielkość. I im większa zastosowana siła, tym więcej można wielce ukraść i na tym jakiś czas żyć. A potem znowu… W czasie, gdy cały świat intensywnie rozwijał się, modernizował swój przemysł, rolnictwo, Rosja drzemała, ssąc łapę, umoczoną w ropie z ukradzionych niegdyś terytoriów. Ideologia ekspansjonizmu nie mogła nie doprowadzić tego kraju do krachu. Tak, ekspansja może dać wiele, ale można się nią łatwo zadławić. Wydaje się, że Rosja wyczerpała wszystkie bez wyjątku zapasy swojego ekstensywnego rozwoju. I obecnie jest w ślepym zaułku. I nie tylko elita. Okrucieństwa armii, okrucieństwa szeregowych żołnierzy i oficerów, którzy trafili na Ukrainę, świadczą, że to nie do końca ludzie, raczej – małpy, obwieszone bronią czasów Zimnej wojny. W ogóle wydaje mi się, że w tej rosyjskiej kampanii wojennej są dwie ideologie, które pchają wojsko naprzód. Pierwsza ideologia elity – zajęcie łakomego kawałka ziemi i otrzymanie sławy zbieracza ziem imperium. I druga ideologia prostych żołnierzy, którą wyraził jakiś prosty, umorusany zdobywca w Irpieniu. Na pytanie, po co oni wszystko niszczą i zabijają niewinnych, – wybrzmiała zabójcza odpowiedź: „A dlaczego wy macie żyć lepiej od nas?!”. Wydaje się, ten wania wyczerpująco wyraził całą agresywną nicość narodu tego imperium. I ta beznadziejność wcale nie wywołuje współczucia. Bo krzywdy jeszcze narobią u nas wiele, wszak mieli państwo zbzikowane na punkcie rozboju, które całe życie przygotowywało się do wojny, a potem żywiło się wojną. Ukrainę zaś cieszyła jej polityczna elita, że nikt na nas nie napadnie i my możemy dalej spokojnie pomnażać bogactwa swoich narodowych oligarchów. I, w końcu, zamiast broni mamy heroizm tysięcy najlepszych synów Ukrainy, wielu z których już nigdy nie wróci do rodzinnego domu. Nam poszczęściło się, że na tym etapie interesy naszego kraju zbiegły się z interesami zbiorowego cywilizowanego Zachodu. I nam dano broń. Nie od razu i wcale nie po to, żebyśmy jak najszybciej wyrzucili tę nieczystość z naszego kraju. Broni Zachód daje równo tyle, żebyśmy mogli przeciwstawić się nawałnicy i przemielić w stepach Ukrainy wojsko Rosji. Aż do pełnego wojskowego i ekonomicznego wyczerpania imperium zła. A kiedy ono już całkowicie stanie się bezsilne, wtedy już przyjdzie czas dyktować mu warunki. I powrót utraconych terytoriów Ukrainie – to tylko niewielka rekompensata poniesionych szkód. Rozpad rosyjskiego imperium, jego pełna demilitaryzacja – to strategiczny cel Zachodu, zrealizować który jest całkiem realnie. Właśnie dlatego z Moskwy zaczęły płynąć propozycje dotyczące negocjacji. Najpierw Erdogan przyniósł wieść o tym, że Putin nie ma nic przeciwko omówieniu z Zełenskim problemu, a potem stały przedstawiciel RF w ONZ Niebienzia oficjalnie wygłosił propozycję dotyczącą rozpoczęcia negocjacji z Ukrainą na posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa. Porozmawiać można, ale wstępne warunki, które proponuje Kreml, są nie do przyjęcia – pełna kapitulacja i denazyfikacja Ukrainy. Ale to zwykły blef. Sam fakt propozycji negocjacji świadczy, że Moskwa zgadza się na kompromis. Ale teraz już Ukraina na kompromis nie jest gotowa. Zbyt drogo kosztuje ją zwycięstwo, żeby rozmieniać je na tanie ustępstwa. Rosja, rozpoczynając szerokoskalową inwazję na terytorium Ukrainy, przekroczyła wszystkie czerwone linie i skompromitowała się jako państwo. Dlatego demilitaryzacja – to najmniej, co ona musi położyć do nóg zwycięzcy, gdzie pierwszym musi stać Ukrainiec ze swoją długą listą reparacji. Niestety, to nie będzie tak szybko, jak byśmy chcieli. Ale Ukraina tego czasu zwycięstwa czekała kilkaset lat, poczeka jeszcze kilka miesięcy. To będzie bardzo ciężko i gorzko. Ale czyż mamy inną drogę?

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 2strona oryginału ↗

Zgłębione korzenie naszego Życia

Heorhij FILIPCZUK, akademik NAPN Ukrainy. 29 sierpnia. Szybkostrzelne karabiny wojny w każdej chwili wyrzucają “reakcje” świata, państw, narodów, polityków, duchownych, dziennikarzy i obłąkanych propagandystów. Ogromne pokłady informacji przemieszane z ogniem, rakietami, prochem i tragediami. Jednak nawet w tym zgiełku widać wydarzenia, fakty, czyny, których trudno nie zauważyć. Kolejna pomoc od USA (3 mld dol.), jednego z najbardziej niezawodnych naszych sojuszników w wojnie przeciwko moskowii; niemal jednoznacznie potępiająca raszystów pozycja polityczna wiodących krajów świata na “Platformie Krymskiej”; masowa histeria kremla i ludożercze propozycje “pokoju”; dziwny “papieski” płacz za neofaszystowską moskwianką Duginą (wreszcie “spoczywającą w bogu”) i niedostrzeganie przez niego samego tysięcznych ofiar ukraińskich dzieci z rąk kremlowskich katów; prowokacyjnie zorganizowana krzyżowa “procesja-włóczenie się” opętanych ludzi “na pielgrzymkę” do Ławry Poczajowskiej z gundiajowskimi chorągwiami i portretami czarnosetnicznego Mikołaja II-ruskomirca; ciągłe wykluwanie się z zepsutych jaj zdrajców i kolaborantów oraz zasłużona i sprawiedliwa zemsta-kara dla tych zboczeńców ze strony ludowych mścicieli Ukrainy… Wszystkiego nie da się ogarnąć, przemyśleć, poczuć. Jednak na tle tych zwycięstw, bólu i niepowodzeń przypominają się natchnione i prorocze słowa innego PAPIEŻA – sławnego duchowego nauczyciela, prawdziwego przyjaciela Narodu Ukraińskiego, obrońcy Wolności narodów, niestrudzonego Bojownika przeciwko stalinizmowi i faszyzmowi Jana Pawła II. Wtedy, latem 2001 roku, na lotnisku we Lwowie na pożegnanie, jakby przewidując przyszłość, powiedział: “Dziękuję Ci, Ukraino, że broniłaś Europy swoją niestrudzoną i heroiczną walką przeciwko zaborczym hordom… Ukraina, ojczyzna wiary i dialogu, będzie mogła zobaczyć uznaną swoją godność w kręgu innych Narodów.. Przychodzą mi na myśl słowa waszego wielkiego poety Tarasa Szewczenki: “W swoim domu swoja i prawda, i siła, i wola”. UKRAIŃCY, W ŻYZNĄ ZIEMIĘ WASZYCH TRADYCJI ZGŁĘBIA SIĘ KORZEŃ WASZEJ PRZYSZŁOŚCI!.. Razem będziecie mogli ją budować; razem będziecie mogli wyjść naprzeciw wyzwaniom współczesności, natchnieni tymi wspólnymi ideałami, które stanowią niezatarte dziedzictwo waszej minionej niedawnej Historii. W tych znamiennych i znaczących słowach Duchowego Budziciela świata czuło się tę niedaleką przyszłość, kiedy los przygotuje nam najodpowiedzialniejszą próbę – napisać Historię Ukrainy Duszą swojego Narodu. I dzisiaj ona niestrudzenie się pisze, tworzy. Heroicznym oporem Sił Zbrojnych Ukrainy przeciwko nazistowskiej hordzie, ofiarnością naszych Bohaterów. Żeby już nigdy “Samostijnyky-Michnowśki” nie przegrywali z “autonomistami-wynnyczenkami”, żeby nie powtarzały się fakty naszych narodowych rozbieżności, kiedy Ukraińcy w Kijowie, pod domem Mychajła Hruszewśkiego krzyczeli: “Sława Ukrainie!”, a nasz przywódca na ganku odpowiadał: “Niech żyje demokratyczna Rosja”. Nie! Tak już nie będzie. Tylko “Sława Ukrainie!”. 20 sierpnia. Wycie syren. Na jakąś godzinę przerywa się w Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy bardzo przejmujący program Kijowskiej “Proświty” “DZIECI – WOJNA – UKRAINA”, przyуроczony 31 rocznicy odnowionej Niepodległości. W jego podstawie cykl poezji Olhy Chodackiej i pieśni Ihora Jakubowśkiego, wystawa utalentowanych ukraińskich artystów. A w przeddzień (17 sierpnia) z udziałem naukowców, edukatorów, przedstawicieli ukraińskiej diaspory odbył się liczny “Okrągły stół” na temat: “Ukraińskiego kwiatu po całym świecie: konsolidacja Ukraińców w warunkach rosyjskiej agresji”. Ukraińcy wielcy i mali gromadzą się po całym świecie, uobecniają nierozerwalny związek z Ojczyzną w warunkach wojny. ludzkich tragedii, cierpień, nadziei i zwycięstw. Przypomniałem sobie zapis w dzienniku Olesia Honczara sprzed 30 lat (1992) o tym, że „normalne życie” jednak skończyło się w „czasach skoworodinowskich”. A nastała epoka lodowcowa agonii rodzaju ludzkiego, niemoralności, bezduchowości. Jednak pisarz nawet takiej miary nie mógł sobie wyobrazić, być może, do jakiego upadku, moralnej degradacji może dojść świat, jeśli sądzić go po zamysłach i działaniach (zbrodniach) dzisiejszego moskiewskiego nazizmu. Bo wojna moskali przeciwko Ukrainie postawiła ludzkość nad przepaścią, w której znikają cywilizacje. I chociaż ona (według Skoworody) „znalazła niezliczoną mnogość pozasystemowych światów, bywa niezrozumiałe maszyny, zawraca biegi wód, stawia codziennie nowe doświadczenia i tworzy dzikie wynalazki”, jednak od tego nie stała się bardziej ludzka, ponieważ nawet nie czuje, „że czegoś wielkiego brakuje”. Poziom nienaturalnej bezduszności, barbarzyństwa, zdziczenia poraża, jeśli wziąć pod uwagę, co wyprawiają rosyjscy raszyści, lekceważąc zarówno to, co boskie, jak i ludzkie. Przy czym ten horror bestialstwa formuje nie po prostu zdziczały „głębinowy” narodek, a rządząca kasta, dyplomaci, przedstawiciele tej jądrowej „niedoimperii”. 20 sierpnia ambasador eresji w Austrii Uljanow ogłuszył świat kolejnym nienawistnym podejściem do ludzi: „Żadnej litości dla ukraińskiej nacji”. Nie przejmując się żadnymi dyplomatycznymi wykrętami, ten „pitekantrop” XXI wieku kontynuuje w samym sercu Europy ogłaszać w stylu wściekłego nazisty ludożerczy cel moskowii – zniszczenie ukraińskiej nacji. Podobne złośliwe narośla bez przerwy wypluwają kremlowskie „niedorostki”. Tak, na oświadczenie premier Estonii Kallas, która wezwała UE do zatrzymania wydawania wiz turystycznych rosjanom na wyjazdy do Europy, „znany” ze swoich nikczemnych wypowiedzi papuga-miedwiediew po raz kolejny, jak dzikus, skomlał, że „Kolejną nazistowską bzdurę pod adresem obywateli rosji wydała i estońska ciotka, kiedy odwiedzanie Europy – to przywilej, a nie prawo człowieka”. A dalej on na wzór hitlerowskiego gauleitera napisał słowa pod adresem suwerennej Estonii: „To, że wy jesteście na wolności, to nie wasza zasługa, a nasze niedopracowanie”. Dzisiaj, rozpoczynając agresywną wojnę przeciwko Ukrainie, oni, ci nowoobjawieni staliny-mołotowy, zdecydowali, że nadszedł ich czas „dopracować”, próbując ujarzmić wolność europejskich nacji. Jedyne czego im obecnie brakuje, to chyba tylko „partnerów” typu „hitlera-ribbentropa”. Ci putiny, miedwiediewy, ławrowy, sołowjowy i inne plugastwo złorzeczy bez ustanku, jak u A. Rimbaud: „Co noc kracze i co dnia, / Ponure czarne wronie stado!”. Jednak nie tylko kraczą, ale i brudzą rakietami, bombami, pociskami, zabijając, jak rozwścieczeni terroryści, pokojowych ludzi. Ich (razem z dobrymi ruskimi), niestety, jeszcze wielu (140 milionów). Ale nie od tego, jakie ogromne stado gawronów kracze, zależy prawda i nasza przyszłość. Bo Hryhorij Skoworoda w swojej 14. bajce przypomina nam o jednej niezaprzeczalnej prawdzie. Kiedy na mądrą sowę napadły sroki, wrony z gawronami, szczypiąc ją, to ona zauważyła, że za to jej nie rusza Orzeł. A sens jest taki: „Lepiej u Jednego rozumnego być w Miłości, niż w szacunku Tysięcy takich Głupców”. Dlatego Świat nie może flirtować z kliką putlera, nie ma etycznego prawa ulepiać z tej bezczelnej moskiewskiej watahy obrazu z „przyzwoitą twarzą”, prosić i udobruchiwać wirującą szarańczę. Bo wśród nich nie znajdzie się ani jednego, zdolnego patrzeć na światło. Na taki naród Pańska wola dawno już sprowadziła ciemność (dziewiątą karę), żeby nie widzieli oni światła i siebie nawzajem. Niechaj, jak powiedziano w Piśmie Świętym, oni (moskale) poczują tę ciemność, zabroniwszy za ich straszne grzechy zbliżać się do światła, nie podróżować po światach, a jedynie kłócić się i skubać jeden z drugim, dopóki nie zginą. A Siły Zbrojne Ukrainy i jedność Ukraińców na Macierzy i poza jej granicami „pomogą” w tym zrujnowanym i złym najeźdźcom. 12 sierpnia. W przededniu wiarołomnej wojny wrogiego moskala przeciwko Ukrainie w Charkowie ukazała się (dzięki solidnemu opracowaniu Switłany Kuczerenko, naśladującej Jewhena Małaniuka) wspaniała książka – “Jurij Łypa. Czas człowieka: poezje i proza”. Poeta, Wojownik, geopolityk, naukowiec, lekarz, który w wieku 44 lat zakończył ziemską drogę, rozstrzelany przez enkawudzistów. 19 sierpnia 1944 roku. W niedzielę, właśnie w święto Przemienienia Pańskiego. Prawie pół wieku totalitarny system próbował wymazać to sławne imię z pamięci narodowej. Dopiero w noc 1 listopada 1989 roku w miejscu śmierci z rąk komunistów pod Jaworowem niemal konspiracyjnie odnowiono krzyż, a dziesięć lat później odsłonięto pomnik. Dziś od Odessy po Iwano-Frankiwsk, Lwów, Jaworów, Nowojaworowsk tym imieniem nazywa się ulice, biblioteki, szkoły. Urodzony przed dniem świętego Jerzego, otrzymał od przyjaciół szanowany przydomek – “Jasnozbrojny”. Ten świetlisty znak towarzyszył mu przez całe życie. “Urodziłem się w Starych Senżarach (na Połtawszczyźnie)…”, – pisał Heorhij Heraszczenko, który wkrótce po adopcji przez rodzinę Iwana Łypy (znanego ukraińskiego działacza politycznego, kulturalnego, ministra Ukraińskiej Republiki Ludowej) zaczął nazywać się JURIJEM ŁYPĄ. Wspominam tę wyrazistą postać w ukraińskiej historii pierwszej połowy XX wieku nieprzypadkowo. Przecież pozostawił nam w spadku ponad 360 utworów naukowego i twórczego dorobku, który do dziś pozostaje niepoznany. Stworzył niemało idei dla odrodzenia Ukrainy, realizując w życiu szlachetny czyn i zwycięską walkę oraz pracę na rzecz jej przyszłości, na wszelkie sposoby sprzyjając kształtowaniu narodowej świadomości Ukraińców. Obrazowo mówiąc, był jednym z tych niewielu geopolitycznych myślicieli, którzy postrzegali walkę o państwowość i wolność jako nieodłączną od walki o “ziemię” i “morze”. Upodobniony do Doncowa w tym dążeniu do “obrony swoich brzegów”, z którym współpracował, spierał się, przeciwstawiał. Jednak Łypa nie tylko dyskutował o wymarzonej ukraińskiej morskiej dali, ale o nią walczył. Mieszkając (od 1909 r.) i pracując w Odessie, Jurij jako młodzieniec od 1917 roku wstąpił do odeskiej “Siczy”, brał udział w walkach po stronie Ukraińskiej Republiki Ludowej, drukując swoje młodzieńcze artykuły w rodzaju “Znad morza”, “Czarnomorski kosz”. 95 lat temu (1927) Jurij Łypa rozpoczął swój “Czarnomorski cykl” poezji: “Pieśń Czarnomorców”, “Sława Czarnomorców”, “Pieśń rycerzy…”, “Hymn Czarnomorców”… Przez lata brzmi dźwięcznie i wzywająco Jego Słowo, jakby narodzone dopiero teraz, w te burzliwe i niepokojące czasy, służąc walce przeciwko naszemu wiecznemu wrogowi, wzmacniając wiarę w szczęśliwą przyszłość Państwa Ukraińskiego. Jak wtedy, tak i teraz moskowia próbuje zakorzenić się na ukraińskich brzegach. Ale wiara w to, że na nich WKRÓTCE krzepnąć będzie rodzime państwo, nigdy go nie opuszczała. Moskalu, pewnie miałeś siłę, Gdy kraj w ciemność pogrążyłeś, Lecz z przemocy i rozstrzału Wyrośnie państwo z państw. I dziś gniewne słowo Łypy skierowane jest do putinowskich najeźdźców, którzy wdarli się do naszego domu, tymczasowo odcinając nas od Morza Azowskiego i części Morza Czarnego. I wy, co podzieliliście teraz Między siebie Ukrainy kawał, Nie utrzymacie granicy Gdy do brata rwie się brat. Ta prawość jest odczuwalna w pełni. Jurij Łypa jest właśnie tą osobowością, która obecnie jest szczególnie potrzebna, ponieważ odpowiada na wiele zapytań ukraińskiego czasu wojennego, stojąc na straży interesów narodowych, stawiając opór obcym ideałom, płytkim politykom, zakłamanym stronom historii i tym łasym na władzę, którzy nawet podczas wojny i tragedii nie przestają zajmować się najgłupszym – płodzeniem rankingów dla przyszłych wyborów. Hej! Déjà vu. Już to było, kiedy “wybierano” gorliwych zalotników do ruskiego świata. A teraz Państwo i Naród bronią swojego prawa do istnienia. Przecież wojna zawsze będzie przychodzić do twojego domu ze strony moskala tak długo, dopóki, na przykład, w Odessie nie będzie czczona pamięć i czyn Jurija Łypy, a będą wznoszone “szczególne błagania” przed pomnikiem Katarzyny II – krwiopijczyni Ukraińców, morderczyni i niszczycielki kozackich wolności; kiedy współcześni “Ukraińcy” nadal będą chorować na “niepodzielną miłość do ruskich”, posługując się oficjalnym językiem kacapstanu, a nie ojczystym, modląc się do obcych bogów, lubiąc orcki szanson oraz rosyjską podłość i pijaństwo. Pozostaje on wyrazistym wzorcem dla wszystkich pokoleń Ukraińców, ponieważ całe swoje życie poświęcił “Ukrainie, człowiekowi, po prostu jasnemu dniu”. Tak pisał do swojego współmyśliciela i towarzysza broni Jewhena Małaniuka o swoim moralnym obowiązku: “Mój znak – to pomoc Ojczyźnie”. Dlatego nieustannie wzrastał etycznie, politycznie, intelektualnie, duchowo “pracą w każdej godzinie”. Samodoskonalenie dla dobra społecznego, samokształtowanie dla czynu w imię Ukrainy. W tym celu był w nieustannym poszukiwaniu jasnych idei, godnych przykładów do naśladowania w ogólnoludzkości, w najlepszych wzorcach światowej kultury. W połowie lat 30. ubiegłego wieku, tłumacząc Rudyarda Kiplinga, odpowie na pytanie, dlaczego dochodzi do rozkładu i upadku narodu: “Narody mijają. Po narodzie ginie ślad. Jedyna przyczyna bied – naród nie był gotów!... Pamiętaj, bądź duszą i ciałem gotów!”. Nie przesadzam. Życiotwórczość Łypy jest swoistą ewangelią dla współczesnej pedagogiki narodowej. Poza nią trudno wyobrazić sobie obecną strategię wychowania ukraińskiego Narodu, który walczy z nienawistną moskowią o własną Tożsamość, Suwerenność, Państwowość. Pamiętajmy słowa Jurija Łypy, jakby zwracającego się do dzisiejszego pokolenia: “Przeznaczenie Ukrainy – jest tylko w niej samej, jej los w jej ludziach oraz w ich moralnych i materialnych środkach”. Dlatego też twierdził, że najważniejszym zadaniem każdego Ukraińca jest budowanie własnej Duszy. W dorobku poetyckim “Narody” przypomina nam “w czym wielkość narodu?”. We wzroście CZŁOWIEKA! Oto Francuz, Anglik, Niemiec, moskwin, “jak z lasu krzyczy, jak z błota”. Musisz poznać ich, zaznacza Łypa. I każdy z nich jest sobą, a ty – UKRAINIEC. Z tego warto być dumnym. Zawsze. Wiecznie. Miał zaledwie 44 lata w 44-tym, kiedy moskiewscy najeźdźcy zabili wielkiego POETĘ na jego rodzimej Ziemi. Wielkiego (!), ponieważ przez całą swoją życiową drogę uczył ludzi kochać UKRAINĘ. Wydaje się, że naszą najsilniejszą militarnością jest narodowokulturowa Tożsamość, historyczna Pamięć, zachowane Wiara i Tradycja, ojczysty Język, Godność Przodków. Wartości, które są poza Czasem i Przestrzenią…

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Pielęgnujmy życiodajny dorobek – ukraiński i ogólnoludzki! Apel do współobywateli i rodaków na całym świecie z okazji 31. rocznicy odnowienia niepodległego państwa Ukrainy

Szanowne towarzystwo! Drodzy ukraińscy bracia i siostry na całej planecie! Mija szósty miesiąc krwawej rosyjsko-ukraińskiej wojny. Rozpoczynając ją, putinowska Rosja deklarowała antyludzki zamiar zdenazyfikowania i zdemilitaryzowania Ukrainy w ciągu kilku dni. Wróg i dzisiaj kieruje wojnę na totalne wyniszczenie ukraińskości. Bestialskie morderstwa jeńców w Ołeniwce kontynuowały terror przeciwko ukraińskości i ludzkości, dokonany przez okupantów w Borodziance i Buczy, Hostomlu i Irpieniu, Kramatorsku i Lisiczańsku, Mariupolu, Mikołajowie i Odessie, Popasnej, Rubizznym i Siewierodoniecku, Charkowie, Chersoniu i Czernihowie, wielu innych ukraińskich miastach i wsiach. Jednak Ukraina nie tylko pokrzyżowała rosyjski blitzkrieg – ona błyskawicznie znalazła się w epicentrum międzynarodowej polityki. Co więcej: przejęła przywództwo we współczesnej geopolityce. Ludzkość musi pojąć istotę paradygmatycznych zmian w czasoprzestrzeni, które Ukraina spowodowała już w pierwszych dniach wojny, kiedy Siły Zbrojne, bojownicy obrony terytorialnej i odważny naród heroicznie złamali zamiary najeźdźcy, by zetrzeć ukraińskość z powierzchni Ziemi. Należy zrozumieć także ten decydujący czynnik w myśleniu i działaniach narodu, dzięki któremu pojmuje on i zmienia ustrój świata oraz bieg historii – bo jest to czynnik światopoglądowy. …Czwartą dekadę z rzędu naród przemyśliwuje swoje globalne przeznaczenie. Ukraińskość coraz głębiej uświadamia sobie, że jej duchowo-intelektualny dorobek jest powołany, by być ratunkowym, a misja – globalną i ogólnoludzką. W warunkach najkrwawszej wojny XXI wieku Ukraina rozpoczyna odliczanie nowożytnego czasu historycznego i kładzie podwaliny pod budowę zasadniczo nowej architektury świata. Globalne przesunięcia w czasoprzestrzeni dokonują się dzięki typowo ukraińskim życiodajnym wartościom, które mają światopoglądową podstawę, zakorzenioną w głębiach historii narodowej. Wysiłkami uznanych przez świat myślicieli oraz ich naśladowców pomnażają się życiodajne osiągnięcia intelektualne narodu. Z inicjatywy rolników – motorów ratunkowego gospodarowania – wprowadzane są technologie, których podstawą są naukowe i praktyczne osiągnięcia, skierowane na dbałe traktowanie ziemi i przyrody. Współczesna ukraińskość coraz pilniej potrzebuje ratunkowego rządzenia: aprobowany przez historię narodową 1000-letni paradygmat władzy, kierowanej rozumem, musi zmienić władza, kierowana ratunkową wiedzą. Zahartowane próbami społeczeństwo obywatelskie musi objawić się jako obrońca i pierwotne źródło władzy: nowożytny paradygmat władzy wymaga niezwłocznej implementacji dzięki politycznej woli orędowników, środowiskiem pielęgnowania których są głębokie pokłady ducha i intelektu narodu. Broniąc życiodajnych wartości i odważnie stając w ich obronie, naród demonstruje światu gotowość przeciwstawienia się śmiercionośnym narracjom. Zapoczątkowane przez Ukrainę zmiany czasoprzestrzeni nie są przejawem egoizmu – mają one głęboko humanitarny i wyraźnie ogólnoludzki kierunek. Ratunkowy dorobek, który posiada Ukraina, w XXI wieku staje się decydującą dla jej zwycięstwa siłą. W warunkach wojny hybrydowej ta duchowo-intelektualna siła, która nazywana jest „miękką”, w rzeczywistości jest zdolna zadawać niszczycielską klęskę okupantowi, jego poplecznikom i kolaborantom. W imię urzeczywistnienia ratunkowej misji – narodowej i ogólnoludzkiej – Ukraina jest skazana na zwycięstwo. Bezalternatywność misji, zakorzenionej w odwiecznym posiadaniu życiodajnego dorobku, zdolność opanowywania tego dorobku, przekształcając go w aktualne inicjatywy geopolityczne, tworzą podstawy dla uzyskania przez Ukrainę statusu globalnego gwaranta bezpieczeństwa intelektualnego. Potwierdzając swoje zamiary adekwatnymi międzynarodowymi inicjatywami, Ukraina jest powołana, by proponować światu Ogólnoludzką deklarację praw narodów i ludów do ratunkowej wiedzy. Uświadamiając sobie, że obecnie tylko ona jest zdolna być podstawą trwałego rozwoju i bezpiecznej przyszłości narodu oraz cywilizacji, ukraińskie społeczeństwo musi zainicjować przygotowanie narodowej wersji Specjalnego raportu ONZ „Nasza globalna misja”. Formalnie może on być podobny do raportów „Nasza wspólna przyszłość” (1989) czy „Nasze globalne sąsiedztwo” (1995). Merytorycznie ukraiński raport należy budować wyłącznie na ratunkowych zasadach. Społeczeństwo obywatelskie musi również zainicjować zwołanie w Kijowie kolejnego Szczytu na rzecz trwałego rozwoju „Rio 30+” i nalegać na jego życiodajnej podstawie. Trwały rozwój, którego priorytetem jest ochrona interesów potomnych, powołany jest, by mieć właśnie tę podstawę. Jako założycielka ONZ, Ukraina musi donosić do światowej społeczności uświadomienie znaczenia własnych przesłań o wspieraniu ruchu ku społeczeństwom wiedzy – te wiedze również powinny być tylko ratunkowymi. Co więcej: wyłącznie życiodajne narracje muszą „przenikać” obowiązujące raporty UNESCO o gospodarce cyfrowej i technologiach informacyjnych, inne międzynarodowe dokumenty, które określają bezpieczeństwo intelektualne współczesnych społeczeństw. Ukraina musi nalegać na implementację swoich życiodajnych inicjatyw: przyszłe społeczeństwa, wspólnoty i jednostki są powołane, by tworzyć światopoglądowe blockchainy – ratunkowe łańcuchy „wiedzy-informacji-danych”, dzięki którym życiodajne sensy będą wypierać śmiercionośne wzorce. …W warunkach, gdy rosyjscy okupanci grabią zboże i spalają łany, bombardują elewatory, porty i transporty zboża, a światowa społeczność przejawia zaniepokojenie zagrożeniem planetarnego głodu, chociaż mniej niż rok temu niedoceniała znaczenia ukraińskiego zboża, musimy deklarować gotowość bycia globalnym gwarantem bezpieczeństwa żywnościowego. Biorąc na siebie zobowiązania o wymiarze światowym, wiążemy je z ratowniczym dorobkiem intelektualnym, który od dawna posiadamy. Ponieważ uświadamiamy sobie możliwości istotnego pomnożenia i opanowania potencjału żywnościowego dla zwiększenia bezpieczeństwa narodowego i globalnego. Inicjatywa monetarna, ogłoszona przez ukraińskich intelektualistów jeszcze dwie dekady temu, zawiera głęboko życiodajny wymiar. Ratownicza inicjatywa Ukrainy polega na konieczności uczynienia tony lub centnera pszenicy nowym wzorcem wartości, co da możliwość uratowania od śmierci głodowej setek milionów mieszkańców Ziemi. …Światowe ukraiństwo głęboko uświadamia sobie niebezpieczeństwo zagrożeń, które stanęły przed społecznością międzynarodową, ręcznie ograniczając darowaną przez Stwórcę nieśmiertelność ludzkości. Ukraiństwo powstaje przeciwko najbardziej zbrodniczej w XXI wieku wojnie oraz najbardziej brutalnym znęcaniom się nad ludźmi i przyrodą, które są spowodowane wojną. Głęboko uświadamiając sobie niebezpieczeństwo dalszej eskalacji zbrojnej, zwracamy się do możnowładców świata o zapoczątkowanie natychmiastowego demontażu najbardziej destrukcyjnej w ludzkiej historii broni. W imieniu ukraińskich organizacji społecznych, które reprezentujemy, wzywamy społeczeństwa wszystkich krajów do rozpoczęcia zdecydowanego sprostowania skrajnie przestarzałego rozumienia „bezpieczeństwa”, które powoduje niszczenie środowiska i ludności. Przecież gigantyczne zasoby naturalne i ludzkie, stworzone rozumem i pracą wielu ludzi bogactwa intelektualne oraz dobra materialne do dziś nadal są kierowane na osiąganie „bezpieczeństwa”, które w rzeczywistości stanowi iluzję, bo jego „podparciem” jest broń jądrowa i inne rodzaje broni, zdolne zniszczyć Ziemię kilkadziesiąt tysięcy razy. Pojawia się logiczne pytanie: a jakimi zapasami żywności dysponuje obecna ludzkość, aby zagwarantować współczesnym i potomnym choćby najbardziej elementarne bezpieczeństwo – żywnościowe? Jesteśmy przekonani: pozbywszy się najbardziej niszczycielskiej broni jeszcze trzy dekady temu, obecna Ukraina ma wszelkie podstawy do tego, aby przejąć misję państwa-gwaranta rozbrojenia jądrowego planety. Posiadając ratowniczą wiedzę, mając potencjał do utrzymania bezpieczeństwa żywnościowego, Ukraina jest powołana, by stać się globalnym gwarantem „miękkiej siły” jako fundamentu zasadniczo nowej paradygmatu bezpieczeństwa. Wysoko dostojni duchowni, szanowni przedstawiciele rządu, panowie naukowcy i artyści, ambasadorzy i prawnicy, władcy myśli narodów i państw świata! Utrwalać nowy początek światowej historii i nową architekturę ładu światowego, przekazywać mieszkańcom planety typowo ukraiński, życiodajny dorobek w dziedzinach myślenia, gospodarowania i rządzenia, czynić go środkiem ratunku dla mieszkańców Ziemi – na tym polega nałożona na Ukrainę globalna misja, którą jest powołana zrealizować. Ludzkość musi zrozumieć, że dla urzeczywistnienia misji, skierowanej na ratowanie ludzkości, ukraiństwo musi zwyciężyć! Globalnym przeznaczeniem Ukrainy staje się niezwłoczne przekazanie społeczności międzynarodowej właściwych narodowi sensów życiowych, które mają stać się dorobkiem ludzkości. Życiodajną wielkość ukraińskiej misji należy jak najzdecydowaniej podnosić na poziom cywilizacyjny, na który zasługuje ukraińska wyższość duchowo-intelektualna, kulturalno-artystyczna i oświatowa w obronie ratowniczych wartości – właśnie one są zarówno typowo narodowe, jak i ogólnoludzkie. Mykoła ŻULYŃSKI, przewodniczący Towarzystwa Więzi z Ukraińcami poza Granicami Ukrainy (Towarzystwo „Ukraina – Świat”), dyrektor Instytutu Literatury im. T. H. Szewczenki NAN Ukrainy, akademik NAN Ukrainy Wołodymyr SZEWCZUK, przewodniczący Towarzystwa Naukowego imienia Serhija Podolynskiego, profesor

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 3strona oryginału ↗

Związek Pisarzy inicjuje zamknięcie muzeum Bułhakowa w Kijowie. Zamiast niego – otwarcie muzeum kompozytora Koszycia

Po pełnoskalowej inwazji Rosji na suwerenną, niepodległą Ukrainę w naszej przestrzeni kulturowej pojawiło się aktualne pytanie o zasadność studiowania twórczości rosyjskich pisarzy w placówkach oświatowych Ukrainy, o funkcjonowanie muzeów takich pisarzy na terytorium Ukrainy, a także o przemianowanie ulic nazwanych na cześć takich działaczy kultury. Jak wiadomo, niedawno z fasady żółtego korpusu Uniwersytetu Kijowskiego zdjęto tablicę pamiątkową poświęconą rosyjskiemu pisarzowi Bułhakowowi. Wniosek o usunięcie tej tablicy złożyła organizacja edukacyjna „Korpus Ekspercki”, która naświetla tematy kulturowo-historyczne. Przedstawiciele tej organizacji udowodnili, że Bułhakow jest ideologiem „ruskiego miru”. Przypomnijmy, że wśród poszkodowanych w wyniku ciągłych ostrzałów i bombardowań ze strony Rosji są nie tylko obywatele Ukrainy, ale także placówki kulturalne Ukrainy – szkoły, biblioteki, uniwersytety itp., a niektóre z nich są całkowicie zniszczone i nie nadają się już do odbudowy. Dlatego nasuwa się uzasadnione pytanie: czy może – po horrorze śmierci i zniszczeń, które czyni Rosja w Ukrainie, po przejawach ludobójstwa i próbach zniszczenia ukraińskiej państwowości – czy może w samym centrum Kijowa nadal działać muzeum pisarza, który zaciekle nienawidził Ukrainy i jej niepodległości, a także szkalował ją, jak tylko mógł, w swoich utworach, na przykład w powieści „Biała gwardia” (1925 r.)?! Oto jeden z wymownych cytatów z tej powieści (mowa o hetmanie Pawle Skoropadskim): „Ja by waszego hetmana za urządzenie tej małej Ukrainy powiesiłbym pierwszym!.. Kto zabronił formowania rosyjskiej armii? Hetman. Kto terroryzował rosyjską ludność tym wstrętnym językiem, którego nawet na świecie nie ma? Hetman. Kto rozplenił całą tę hołotę z ogonami na głowach? Hetman...” Jakże boleśnie znajome motywy i na ile są one „współbrzmiące” z obecnymi dramatycznymi realiami, kiedy szatańska ciemność ze wschodu zawisła nad Ukrainą, a krwawe oblicze „ruskiego miru” zobaczył cały świat! Bułhakow w istocie jest jednym z prekursorów tego osławionego „ruskiego miru” i jest to wyraźnie odbite w jego niebezpiecznych książkach, gdzie wychwalał i wywyższał nie tylko caraty i monarchię, ale także nieludzkie okrucieństwo, które jest właściwe Rosjanom i stanowi główną cechę rosyjskiego narodu. Jego lekceważący, pyszny stosunek do Ukrainy wywołuje tylko szczery gniew i uczucie wstrętu. Jak wszyscy już się przekonaliśmy, książka jest niezwykle skuteczną bronią, a Rosja tę broń bardzo aktywnie wykorzystuje na okupowanych ukraińskich terytoriach, pokazowo niszcząc ukraińskie książki. Zwracamy uwagę na to, że właśnie teraz nasze społeczeństwo stawia bardzo wysokie wymagania kulturze, ponieważ ludziom poszkodowanym przez wojnę, okupację; ludziom, którzy zostali okaleczeni, którzy przebywają w szpitalach i klinikach, wcale nie jest obojętne, jakiego twórcę czczą i za jakie zasługi. Tymczasem funkcjonowanie muzeum Bułhakowa w naszych czasach dowodzi czegoś przeciwnego: państwo utrzymuje i opiekuje się placówką, która przechowuje pamięć o jednym z najbardziej podstępnych wrogów Ukrainy – Michale Bułhakowie. Jesteśmy bardzo oburzeni tym faktem, który szkaluje heroiczną ukraińską historię nie tylko przeszłości, ale i teraźniejszości. Naszą misją jako działaczy kultury jest dbanie o to, aby zachować i przekazać w spadku przyszłym pokoleniom naszą oryginalną kulturę, nasz język, naszą tragiczną historię, dlatego jesteśmy całkowicie przekonani, że muzeum M. A. Bułhakowa nie ma miejsca w Ukrainie, ponieważ obecność tego pisarza w przestrzeni kulturowej Ukrainy kryje w sobie niebezpieczeństwo nie tylko dla Ukraińców jako narodu, ale także dla ukraińskiej tożsamości i państwowości. Nasza propozycja jest jasna: zamknąć muzeum Bułhakowa; wszystkie eksponaty muzealne przekazać do archiwum; w pomieszczeniu, gdzie mieściło się muzeum Bułhakowa, stworzyć muzeum wybitnego ukraińskiego kompozytora Ołeksandra Koszycia, który mieszkał w tym domu do 1906 roku, a jego zasługi jako ukraińskiego działacza kultury są bardzo znaczące nie tylko dla Ukrainy, ale i dla całego świata. Dlatego uwiecznienie pamięci tej wybitnej postaci będzie logiczne, bezdyskusyjne i słuszne. Sekretariat Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy oświadczył, że niedopuszczalne jest funkcjonowanie w Kijowie muzeum rosyjskiego pisarza M. Bułhakowa, który nienawidził Ukrainy i szkalował ją w swoich utworach. Zamiast tego Sekretariat NZPU proponuje stworzyć muzeum wybitnego ukraińskiego kompozytora Ołeksandra Koszycia, który mieszkał w tym domu do 1906 roku, a jego zasługi jako ukraińskiego działacza kultury są bardzo znaczące nie tylko dla Ukrainy, ale i dla całego świata. Poniżej – tekst oświadczenia Sekretariatu NZPU.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 4strona oryginału ↗

1 września 1939 roku rozpoczęła się II wojna światowa

„Nigdy więcej” — hasło, które do niedawna ciąg skojarzeń współczesnego Ukraińca wiązał z II wojną światową. Kiedy pod tym hasłem po raz pierwszy obchodzono zgodnie z europejską tradycją Dni Pamięci i Pojednania 8–9 maja 2014 roku, trwały starcia w Mariupolu oraz operacja antyterrorystyczna w rejonie miast Krasnyj Łyman, Słowiańsk i Kramatorsk. Pragnęło się jak najszybszego zakończenia działań wojennych na wschodzie Ukrainy, aby nigdy więcej nie wspominać o wojnie. Ale nie było to pisane… Dlatego wspominając 1 września o oficjalnym początku II wojny światowej i oficjalnym jej zakończeniu 2 września, musimy wiedzieć, że daty te, choć przywiązane do konkretnych wydarzeń, są umownymi granicami w procesach geopolitycznych tamtego czasu. Jewhen BUKET Zapowiedzi wielkiej wojny Pierwszym „dzwonkiem” do przyszłego globalnego konfliktu był atak 3 października 1935 roku bez wypowiedzenia wojny Królestwa Włoch na Cesarstwo Etiopii. Podsumowaniem wojny stała się aneksja Etiopii. 17 lipca 1936 roku rozpoczęła się wojna domowa w Hiszpanii, w której jedną stronę konfliktu otwarcie wspierał Związek Radziecki i Francja, a drugą – Niemcy i Włochy. Wojna zakończyła się 2 kwietnia 1939 roku ustanowieniem dyktatury Francisco Franco. 7 lipca 1937 roku Japonia rozpoczęła wojnę przeciwko Chinom, a w latach 1938–1939 walczyła z ZSRR. Jednak główne wydarzenia rozwijały się w Europie. 12 marca 1938 roku wojska niemieckie wkroczyły do Republiki Austriackiej — bez oporu ze strony Austriaków. Stanowisko kanclerza objął lider austriackich nazistów Arthur Seyss-Inquart. Już następnego dnia Hitler ogłosił podpisany przez siebie akt, na mocy którego Republika Austriacka została włączona do Trzeciej Rzeszy jako „Marchia Wschodnia” (Ostmark). 10 kwietnia pod kontrolą nazistów odbyło się referendum, podczas którego 99,73% Austriaków poparło przyłączenie Republiki Austriackiej do Trzeciej Rzeszy. Nic nie przypomina? W drugiej połowie 1938 roku Niemcy, Polska i Węgry dokonały inwazji na Republikę Czechosłowacką. Na zachodzie kraju, w Sudetach, mieszkała liczna mniejszość niemiecka — 3,25 mln, co stanowiło około 23% ludności Czechosłowacji. Opierając się na miejscowej partii niemieckiej, Hitler zaczął mówić o „zapewnieniu praw sudeckich Niemców”. Niewiarygodne, ale w 1938 roku stosunek sił Republiki Czechosłowackiej i Trzeciej Rzeszy był na korzyść Czechosłowacji. Republika Czechosłowacka dysponowała 2 mln wyszkolonych żołnierzy i była w stanie zmobilizować jeszcze milion. Natomiast ogólna liczebność nazistowskiego Wehrmachtu wynosiła 2 mln 200 tys. osób, przy czym na warunkach traktatu wersalskiego armia niemiecka prawie nie miała wyszkolonych rezerw. Co więcej, Republika Czechosłowacka była wpisana w system zobowiązań międzynarodowych. Jej integralność terytorialna była chroniona całym szeregiem międzynarodowych paktów i porozumień. Przede wszystkim nienaruszalność suwerennych granic Republiki Czechosłowackiej i zbiorowa obrona przed zewnętrzną agresją były zagwarantowane podstawowym dokumentem wersalskiego systemu ładu światowego po I wojnie światowej — Statutem Ligi Narodów, włączonym jako pierwsza część do wszystkich traktatów pokojowych konferencji paryskiej 1919–1920 lat. Ale gwaranci jej suwerenności i integralności terytorialnej zdradzili, podpisując 30 września 1938 roku układ monachijski, zgodnie z którym Czechosłowacja straciła około 1/5 swojego terytorium, około 5 mln ludności, a także 33% przedsiębiorstw przemysłowych. Nic nie przypomina? 15 marca 1939 roku, kiedy nastąpiła ostateczna likwidacja państwa czechosłowackiego – niemiecka okupacja Czech i ogłoszenie niepodległości Słowacji, sejm w Chuście zagłosował za utworzeniem niepodległego państwa pod nazwą Karpato-Ukraina. Jednak w najbliższych dniach Węgry za sankcją Hitlera okupowały ją. Kwestia polska 26 stycznia 1934 roku z inicjatywy Ministra Spraw Wojskowych Polski Józefa Piłsudskiego oraz Adolfa Hitlera podpisano „Deklarację o niestosowaniu przemocy między Niemcami a Polską”. 15 czerwca tego samego roku Piłsudski przyjmował w Warszawie ministra propagandy Rzeszy Josepha Goebbelsa. Kiedy 12 maja 1935 roku w Warszawie 67-letni Józef Piłsudski zmarł, Hitler ogłosił w Rzeszy żałobę narodową. Wszystkie największe niemieckie gazety wyszły z kondolencjami na pierwszych stronach. Dlatego nie dziwi, że Polska brała aktywny udział w okupacji Czechosłowacji. Ale Polacy z pewnością nie spodziewali się, że kolejnym krokiem Hitlera stanie się okupacja drugiej Rzeczypospolitej. 23 sierpnia 1939 roku w Moskwie Trzecia Rzesza podpisuje z ZSRR pakt o nieagresji. W tajnym protokole dodatkowym przewidywano podział stref interesów w Europie Wschodniej, włącznie z państwami bałtyckimi i Polską. Pakt, zawarty między dwoma totalitarnymi reżimami — komunistycznym Związkiem Radzieckim i narodowo-socjalistycznymi Niemcami, stał się bezpośrednią przyczyną II wojny światowej. 1 września Trzecia Rzesza, a 17 września – Związek Radziecki rozpoczynają działania wojenne przeciwko polskiej armii; już 6 października ostatnie jej oddziały skapitulowały. Granica między Niemcami a ZSRR przebiegła wzdłuż „linii Curzona”… Związek Radziecki – sojusznik Hitlera Oczywiście, przyłączeniem ziem Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi działania Armii Czerwonej w ramach tajnego porozumienia z Trzecią Rzeszą nie zakończyły się. 30 listopada 1939 roku ZSRR napadł na Finlandię. W wyniku wojny, która zakończyła się podpisaniem 13 marca 1940 roku w Moskwie traktatu pokojowego, granica ZSRR na Przesmyku Karelskim, w rejonie Leningradu i kolei murmańskiej została przesunięta w stronę Finlandii i na północny zachód z 32 do 150 km, do ZSRR odeszły niektóre wyspy w Zatoce Fińskiej, a także powstał odcinek granicy ZSRR z Norwegią. Jeszcze jesienią 1939 roku Estonia, Łotwa i Litwa pod groźbą okupacji, wprost wyrażoną przez Stalina, zawarły z ZSRR traktaty, zgodnie z którymi na terytorium tych krajów rozmieszczono radzieckie bazy wojskowe. 17 czerwca 1940 roku ZSRR przedstawia państwom bałtyckim ultimatum, żądając zmiany kierownictwa krajów i zgody na wprowadzenie dodatkowego kontyngentu wojsk radzieckich. Przy aktywnym wsparciu z Moskwy, w Estonii, na Łotwie i Litwie jednocześnie dochodzi do przewrotów państwowych. Do władzy dochodzą rządy przychylne ZSRR, które ogłaszają utworzenie republik radzieckich i na początku sierpnia tego samego roku wchodzą w skład Związku. 28 czerwca—3 lipca 1940 roku Armia Czerwona przeprowadziła operację wojskową w celu przymusowego przekazania przez Królestwo Rumunii Besarabii i Północnej Bukowiny w skład ZSRR. 2 sierpnia 1940 roku z części zagarniętych ziem, a także terytorium Mołdawskiej ASRR, utworzono Mołdawską Socjalistyczną Republikę Radziecką, poprzedniczkę współczesnej Republiki Mołdawii. Północna Bukowina i Południowa Besarabia weszły w skład Ukraińskiej SRR. Starcie „sojuszników” o rosnących apetytach było nieuchronne. Jak w przypadku Polski, Hitler złamał pakt o nieagresji i 22 czerwca 1941 roku rozpoczął wojnę niemiecko-radziecką. Koalicja antyhitlerowska 12 lipca 1941 roku w Moskwie Wielka Brytania i ZSRR podpisały układ o wspólnych działaniach w wojnie przeciwko Trzeciej Rzeszy. 1 stycznia 1942 roku w Waszyngtonie Deklarację o sojuszu wojskowym przeciwko Hitlerowi podpisało już 26 państw. Jednak faktycznie z blokiem hitlerowskim walczyły tylko Wielka Brytania z dominiami, ZSRR i USA. Największy ciężar walki przeciwko hitlerowskim Niemcom spadł na Związek Radziecki, ale dzięki pomocy wojskowej i humanitarnej aliantów udało mu się przejść do ofensywy. Od czerwca 1943 roku Niemcy i ich sojusznicy zaczynają gwałtownie tracić swoje zdobycze na wszystkich frontach. Szybki rozwój wydarzeń wymagał od aliantów doprecyzowania i uzgodnienia dalszych planów prowadzenia wojny, przezwyciężenia jej skutków na wyzwolonych terytoriach oraz omówienia powojennego ładu światowego. Temu poświęcone były konferencje: teherańska (28.11–1.12.1943), jałtańska (4–11.02.1945) i poczdamska (17.07–2.08.1945). 8 maja 1945 roku przedstawiciele niemieckiego dowództwa na czele z generałem Keitlem podpisali akt bezwarunkowej kapitulacji sił zbrojnych Niemiec. Ale działania bojowe przeciwko poszczególnym oddziałom Trzeciej Rzeszy w Europie trwały aż do końca maja. Zakończenie wojny Po zakończeniu wojny w Europie ostatnim przeciwnikiem krajów koalicji pozostawało Cesarstwo Japonii. I w odróżnieniu od Niemiec, Japonia nie zamierzała kapitulować. 6 sierpnia 1945 roku na Hiroszimę, a trzy dni później na Nagasaki, Amerykanie zrzucili bomby atomowe, miasta zostały niemal starte z powierzchni ziemi. 8 sierpnia ZSRR wypowiedział wojnę Cesarstwu Japonii, a 9 sierpnia rozpoczął ofensywę. Wojska radzieckie i mongolskie rozgromiły japońską Armię Kwantuńską w ciągu dwóch tygodni. 2 września o godzinie 9:02 czasu tokijskiego na pokładzie amerykańskiego pancernika „Missouri” podpisano akt bezwarunkowej kapitulacji Cesarstwa Japonii, chociaż działania bojowe z poszczególnymi oddziałami Armii Kwantuńskiej trwały do 10 września. Podczas wojny radziecko-japońskiej ZSRR okupował japońskie państwo marionetkowe Mandżukuo na północnym wschodzie Chin, południowy Sachalin i Wyspy Kurylskie. Mandżurię wojska radzieckie opuściły wiosną 1946 roku, a anektowane terytoria wyspiarskie Rosjanie odmawiają oddania do dziś. Z tego powodu traktat pokojowy między Rosją a Japonią, który stałby się ostatecznym zakończeniem II wojny światowej, nie został podpisany do tej pory. Japonia już od wielu lat wysyła noty protestacyjne po każdej wizycie rosyjskich wysokich rangą urzędników na anektowanych terytoriach… Z II wojny światowej radziecka Ukraina wyszła w nowej jakości Podczas II wojny światowej, w latach 1943–1944, właśnie na ukraińskim terytorium koncentrowała się niemal połowa czynnej Armii Czerwonej. W kampanii ukraińskiej brało udział sześć frontów, Flota Czarnomorska, trzy flotylle. Miliony radzieckich żołnierzy i oficerów walczyły za Ukrainę w 30 ogólnowojskowych, 6 pancernych, 7 powietrznych armiach, 8 korpusach kawalerii. Spośród 10 armii gwardyjskich 8 działało na frontach ukraińskich. Wśród generalicji było niemało synów narodu ukraińskiego, w szczególności dowódcy frontów i armii: A. Hreczko, A. Jeremenko, K. Moskalenko, P. Żmaczenko, R. Malinowski, I. Czerniachowski. Pomimo skrajnie brutalnych działań represyjnych okupantów, mieszkańcy Ukrainy rozwinęli masowy ruch oporu. Część ludności Ukrainy walczyła z okupantami w oddziałach partyzanckich, grupach dywersyjnych itp. W latach 1941–1945 w oddziałach i zgrupowaniach partyzanckich było około jednego miliona osób, z których 30 procent zginęło. Auschwitz wyzwalały wojska 1. Frontu Ukraińskiego, a czołgiem, który staranował bramę obozu koncentracyjnego „Auschwitz-Birkenau”, dowodził Ukrainiec Ihor Pobirczenko. Flagę nad Reichstagiem 30 kwietnia 1945 roku o godzinie 14:25 ustanowił porucznik-Ukrainiec Ołeksij Prokopowycz Berest. Rosja bez Ukrainy i innych sojuszników nigdy nie zwyciężyłaby Trzeciej Rzeszy. Twierdzić przeciwnie może tylko chory psychicznie kremlowski dyktator… Z II wojny światowej radziecka Ukraina wyszła w nowej jakości — stała się soborna, jednocząc w jednym państwie własne ziemie historyczne, stała się znaczącym podmiotem prawa międzynarodowego, zdobywając ceną milionów ludzkich istnień prawo bycia krajem-założycielem Organizacji Narodów Zjednoczonych, aktywnym członkiem dziesiątek organizacji międzynarodowych. Za udział w wojnie około 2,5 mln Ukraińców zostało odznaczonych orderami i medalami ZSRR, za wyjątkowe męstwo 2319 z nich otrzymało tytuł Bohatera Związku Radzieckiego. Trzykrotnym Bohaterem Związku Radzieckiego został pilot myśliwski Iwan Kożedub, na którego koncie było 64 zwycięstw powietrznych. Historia się powtarza? Obecnie, podczas pełnoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej, historia się powtarza — Rosjanie popełnili już ogromną liczbę zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości. W działaniach rosyjskich sił zbrojnych widać wszystkie oznaki okrucieństw właściwych nazistom. Jak widzimy, sojusznik Trzeciej Rzeszy na pierwszym etapie wojny — komunistyczny Związek Radziecki skorzystał ze zwycięstwa nad nazizmem i umocnił swoje pozycje na świecie. Jego spadkobiercą, w szczególności w wymiarze ideologicznym, stała się Federacja Rosyjska, która jest krajem-agresorem i sponsorem terroryzmu na świecie, była inicjatorem i jest współwinna licznych zbrodni (ludobójstwa, interwencje wojskowe, psychiatria represyjna, opracowywanie i użycie zakazanych rodzajów broni itp.). Dziś wszyscy przekonaliśmy się, że aforyzm z połowy XX wieku „faszyści jut-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 5strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

przyszłości będą nazywać siebie antyfaszystami” stało się rzeczywistością. Ukraińcy walczyli po stronie koalicji antyhitlerowskiej zarówno w składzie Armii Czerwonej, jak i w armiach zachodnich sojuszników oraz podziemnych ruchach oporu, wnosząc znaczący wkład w zwycięstwo nad nazizmem. Jeszcze przez niemal dekadę po zakończeniu II wojny światowej o wolną Ukrainę przeciwko Związkowi Radzieckiemu prowadziła heroiczny bój Ukraińska Powstańcza Armia, przez szeregi której w tym czasie przeszło około 100 tys. ludzi. Prorocze słowa przywódcy ukraińskiego ruchu oporu Stepana Bandery „I przyjdzie czas, kiedy jeden powie: „Sława Ukrainie!”, a miliony odpowiedzą „Bohaterom sława!”” stały się rzeczywistością dzisiaj. Ceną zwycięstwa stały się nadzwyczajne straty — od 10 mln do 14 mln ludzkich istnień złożył naród ukraiński na ołtarzu walki z nazizmem. Na Ukrainie każda rodzina wie, kim jest okupant, jak działa i jak walczyć z agresorem. I nie ma znaczenia, skąd nadciąga wróg — spotkanie będzie „gorące”. Tak było nie tylko w ubiegłym stuleciu — walka o wolną Ukrainę trwa nie od stu lat. Doświadczenie i historyczne lekcje II wojny światowej pomogły zorganizować skuteczny opór rosyjskiemu agresorowi. Swego czasu „Ustawa o wspieraniu obrony Stanów Zjednoczonych”, bardziej znana jako lend-lease, pomogła armii radzieckiej pokonać nazistów. A operacje wahadłowe Sił Powietrznych ZSRR i USA, związane z bombardowaniem obiektów wojskowo-przemysłowych Niemiec i ich satelitów, pod kryptonimem „Frantic”, które działały z lotnisk położonych w obwodzie połtawskim w 1944 roku, były nie tylko wspaniałym przykładem międzynarodowej współpracy, ale także wyczynem wojskowych i ludności cywilnej Ukrainy. Dzisiaj zarówno Ukraina, jak i USA oraz wspólnota europejska mają możliwość opierania się na gorzkim doświadczeniu i historycznych lekcjach zdobytych w czasach II wojny światowej, organizując skuteczny opór rosyjskiemu agresorowi. Właśnie dlatego mamy zarówno amerykańską „Ustawę o lend-lease dla obrony demokracji przez Ukrainę”, jak i niespotykane w skali wsparcie Ukrainy ze strony światowej wspólnoty. Żaden kraj nie może pretendować do uznania własnej wyjątkowej roli w zwycięstwie nad nazizmem. Zwycięstwo to owoc tytanicznych wysiłków dziesiątek państw i setek narodów. Tak samo niedopuszczalne są próby zasłaniania się moralnym autorytetem zwycięzcy w II wojnie światowej dla prowadzenia agresywnej polityki w naszych czasach. Dlatego obecna władza Rosji jest niszczycielem systemu stosunków międzynarodowych, opartego przez państwa-zwycięzców II wojny światowej. Zbrodnie Federacji Rosyjskiej na Ukrainie niechybnie zostaną zatrzymane, a rosyjski reżim putinowski — osądzony i pokonany wspólnymi wysiłkami całego cywilizowanego świata, tak samo jak swego czasu nazistowskie Niemcy. Tak jak w połowie ubiegłego stulecia, bronimy swojej Ojczyzny przed agresorem-okupantem, co daje nam dodatkowe siły i prawo do desperackiego oporu. Zwycięstwo w tej wojnie oznacza dla nas wolne życie w swoim własnym kraju na swoich własnych zasadach. Nigdy nie byliśmy najeźdźcami, jak naziści czy raszyści, dlatego prawda i siła są po naszej stronie. pracuje, światło jest. Trochęśmy się przestraszyli. Chociaż ja w ostatnich tygodniach dobrze wyczyściłem zamrażarkę. Mam taką całkiem sporą, jak lodówka. Wyciągnęliśmy wszystkie zamrożone jeszcze z wiosny owoce, ugotowaliśmy z nich dżemy, kompoty i powidła. Staraliśmy się maksymalnie wszystko wykorzystać, baliśmy się, że światła może nie być przez pewien okres. Tak więc, jak długo nie będzie energii elektrycznej, to nie jest to krytyczne. Ja w ogóle już nie wiem, co będzie krytyczne, zdaje się, że wszystkie sytuacje już przemyślałem. No, ale nie będę się zarzekał. Wczoraj pojawił się internet od Ukrtelekomu. (...) Poszedłem dzisiaj do Ukrtelekomu. Opa, tam już rosyjski mirtiełekom. Siedzą jakieś szlawo wyglądające dziewczyny. Mnie nasz dialog rozśmieszył. Ja dzisiaj byłem w białej koszuli i białych spodniach, czarnych okularów nie zdejmowałem, rano się ogoliłem, a fryzura u mnie to wzór schludności. Jak mówi żona, zazwyczaj zachowuję się wobec personelu obsługującego jak psychoterapeuta wobec schizola. Bardzo uprzejmie. Zrozumiałe, że w naszej sytuacji można mieć trochę mniej honoru, ale nie mogłem się powstrzymać. – Dzień dobry! – Zdrastie. – Czy macie państwo osobę, która może odpowiedzieć na moje pytania? – Eee, a czego wy chcecie? – U mnie wczoraj zaczął działać Ukrtelekom, to bardzo dziwne, chcę zapytać, czy to na długo? – Wy rozumiecie, to wszystkim prezent od Rosji, ale to tymczasowo, do 15 dnia, a potem przyjdziecie i podpiszecie z nami umowę. – Do 15 września? – Aha, wiersienia... – Zobaczymy. Do widzenia. I poszedłem sobie. Po drodze zaszedłem na pocztę. Żebyście rozumieli, szyldów ani na Ukrtelekomie, ani na poczcie nie ma, zerwali przecież. Skrzynka pocztowa z trójzębem została i tak rzuca się w oczy) Na poczcie masa ludzi, z Rosji paczki otrzymują, oto rzeczywistość. Popychałem się, wszyscy rozmawiają po rosyjsku, twarze nieznajome”. Tak zachowuje się człowiek w okupacji. Nie traci życiowej energii, troszczy się o bliskich, zachowuje własną godność. Właśnie ją, godność, religia chrześcijańska położyła u podstaw swojego wyznania. Godność uznano za nieodłączną część Człowieka, a zatem jego nieśmiertelnej duszy. Zgodnie z naturą, duszą Ojczyzny jest Człowiek. Dopóki tej prostej prawdy nie pojmą politycy, którzy mącą nam w głowach udawaną troską o jednostkę, różnymi „izmami”, niechby i „z ludzką twarzą”, ale bez duszy, dopóty państwo będzie zawisać nad przepaścią. I znajdzie się wielu chętnych, by je popchnąć. Między Pierwszą a Drugą wojną światową powstał socjopolityczny fenomen „straconego pokolenia”. Nam jest to znane z literatury, od Hemingwaya, Aldingtona, Joyce’a, Fitzgeralda... Jednostka straciła na wojnie duszę. Dla tych ludzi walki na cudzej czy własnej ziemi spopieliły poczucie godności. Jedna z definicji wojny w języku polskim to „potop”, co oznacza wtargnięcie, najazd, najście, współmierne z niszczycielską siłą biblijnego potopu. Nasi wojownicy bronią ziemi przodków, czerpią męstwo od jej wiecznych obrońców, mają nieśmiertelną duszę Człowieka, oddanego Ojczyźnie.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 5strona oryginału ↗

Dusza Ojczyzny

Wiktor TIUTIUN. Pewna amerykańska dziewczyna przez dwa lata starannie pielęgnowała sztuczną roślinę. Ukraiński naród przez ponad 30 lat próbował pielęgnować niezdolne do życia państwo. Dziś bije się na śmierć o życie nowej Ukrainy – kraju prawdy i sprawiedliwości, własnego dziedzictwa historycznego i kulturowego, bez moskiewskiej bieluni, bez oligarchów, wrogów i szpiegów we władzach. Przed wojną mieszkałem w stepowym mieście, ukwieconym jak wiejska ulica. Umierać w okupacji za psi grosz nie chciało się. Uprzedziwszy najbliższych przyjaciół, którzy nie mogli wyjechać, i powierzywszy sąsiadowi swój dom, dałem drapaka przez Krym aż do Polski. Mój facebookowy przyjaciel Heorhij Iwanow został. Jak jeszcze z dziesięć bliskich osób, jak setki tysięcy innych rodaków. Teraz żyje on w takich realiach (zachowano autorską transkrypcję): 02.08. “Boję się, że gazu zimą nie będzie. No, albo jak w latach 90. takie słabe ciśnienie, że kocioł gazowy nie zapala się. Mam dwie kobiety w domu, zmarzną przecież. Alternatywa – kocioł na paliwo stałe na drewno. Drewna mało i bardzo drogie, a piłować niebezpiecznie, mogą zastrzelić. Wyjście? Zrobiłem grzejnik elektryczny do wodnego systemu ogrzewania. Dawno znane urządzenie, ale przez wysoką cenę energii elektrycznej nie zyskało masowego zastosowania. Na wszelki wypadek pójdzie. Szkoda, że paneli słonecznych nie ma. Czym ja myślałem?”. Alternatywa, jak widzimy, czasu wojennego. Czyżby? Czyżby zapomniano “zamrożony” Ałczewsk? W 2006 roku przy mrozie -35° w mieście zatrzymano obie kotłownie i awaria stała się “Ałczewską tragedią”, której współczuła i pomagała ratować się cała Ukraina. Chociaż w rzeczywistości wtedy doszło do dywersji przeciwko państwu ukraińskiemu, przeciwko jego Prezydentowi Wiktorowi Juszczence. Dywersanci osiągnęli cel: wkrótce rząd objął kryminalny osobnik Wiktor Janukowycz, który poprowadził kraj manowcami w moskiewskie szpony. W 2014 roku Ałczewsk okupowały wojska Federacji Rosyjskiej, które maskowały się pod “opałczeńców”. Pamiętam tę całkowitą strefę obozową, dlatego że tutaj “odbywał karę” genialny artysta Serhij Paradżanow. Na Ukrainie na serio i głęboko publicznie nie badano pojawienia się, rozwoju, ustanowienia oraz szkód “piątej kolumny”. Ograniczano się do skróconej listy nazwisk, nie analizując ich działań ustawodawczych i społecznych. Nie inicjatyw czy propozycji, charakterystycznych dla działalności organizacji społecznych, a właśnie “akcji”, właściwych terrorystom i dywersantom. W warunkach “wojny hybrydowej” do nich warto stosować te kryteria. Z wielu powodów “piąta kolumna” wpływała na pracę państwową Ministerstw: spraw wewnętrznych; obrony; oświaty i nauki; kultury; sprawiedliwości; Agencji ds. radia i telewizji – złośliwe przerzuty rozpełzły się i poraziły wszystkie organy państwowe. W te dni prasa i telewizja USA oraz Wielkiej Brytanii, według materiałów Bellingcat, piszą, że w naszym kraju działało do 2 tysięcy szpiegów. Myślę, że dziesięć razy więcej. Przecież część “zdemaskowała się” jeszcze w 2014 roku, innych wykręcono za przyczyny i skutki inwazji 24 lutego 2022 roku, znaczne siły zakonserwowano (mam na myśli tylko nasz kraj). Służby specjalne eresji mogły triumfować. Dzisiaj u nas rozpowszechniają opinię, jakoby czekiści pomylili się w swoich oczekiwaniach kwiatów na wrogie czołgi, “chleba-soli” dla “wyzwolicieli”. I to prawda! Tylko przeliczyli się oni, przeceniając wpływy agenturalne i dywersyjne na organy władzy, a o ukraińskim narodzie zapomnieli. Kłamliwa teza o “jednym narodzie” zagrała z nimi zły żart: obywatele podnieśli się bronić Ojczyzny w pełnym wymiarze. Okazał się on tak wysoki, że nakrył swoim cieniem najbardziej wpływowych bękartów, i oni jak krety zakopali się, gdzie głębiej. 26.08. W życiu, jak opowiada Heorhij Iwanow, wszystko jest prostsze, ale nadzwyczaj trudne: “W naszym mieście są cztery szkoły. One po numerach tak się nazywają. Dzisiaj nauczycielka znajoma spotkała się. Opowiedziała, że dyrektorka czwartej szkoły uciekła na wolne terytorium, z jej szkoły troje nauczycieli zgodziło się pracować za ruble od 1 września. Dyrektorka pierwszej szkoły odmówiła współpracy, z jej szkoły nikt nie stał się zdrajcą, o trzeciej szkole nie wiem, a w gimnazjum dyrektorka na wieki z rosją i połowa nauczycieli też. Po mieście poszła informacja, że będą straszne represje wobec nauczycieli, którzy będą pracować zdalnie, oraz wobec rodziców, którzy nie dadzą swoich dzieci do szkoły. Rodzice są przerażeni i ruszyli do szkół pisać oświadczenia”. Każdy człowiek ma jasną duszę. Kiedy w niej mroczeje, to niby z przymusu albo czas taki. Usprawiedliwienie jest na wszystko i zawsze. Rodzice decydują, że dziecko jest ważniejsze niż spokojna i czysta dusza. Kto ich za to będzie sądził?! Rozliczać należy się z tymi, którzy stworzyli ludziom takie warunki czy okoliczności. *** Pierwszy człowiek Adam nie miał duszy. On był duszą (Księga Rodzaju 2:7). Nauka o duszy w nauce jest sprzeczna, zasadniczo jej nie ma, chociaż cała suma wiedzy opiera się na logice i dialektyce Arystotelesa, na jego “Przyrodzie rzeczy”. To znaczy mówić, jakoby “dusza” – przedmiot tylko mitologii i religii, oznacza znaczne ograniczenie ludzkiej woli. Na początku tego roku, przeczuwając zbliżanie się wielkiej i decydującej wojny, na Facebooku opublikowałem artykuł “Cerkiew aniołów”. W nim twierdziłem, że dusze nie “odlatują” niewiadomo dokąd, a zostają z bliskimi i potomkami. Nieśmiertelni dają siłę pokoleniom. Poczytajcie jeszcze jedną opowieść mojego chersońskiego przyjaciela Heorhija Iwanowa, żeby zrozumieć mój obiektywizm i korzenie naszych przekonań (stylistykę zachowano): 17.08. “O 12.10 wyłączyli światło, o 16.20 włączyli. Przeczytałem w wiadomościach, że to odłączyli całą obwód od Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej. Teraz wszystko prawda naszych czytelników, subskrybentów, prośwician: 1. Stolarowa Hanna Petriwna – 100 UAH. 2. Tymoczko Ludmyła Tarasiwna – 200 UAH. 3. Kaczurowśka Natalija – 1000 UAH. 4. Ołeszczuk Ihor Andrijowycz – 200 UAH. Przyjaciele! Tygodnik “Słowo Proświty” – jedna z niewielu obecnie istniejących wysp niezależnego ukraińskiego słowa w informacyjnym morzu – za pewnym “wsparciem” naszej władzy znalazł się na granicy zaprzestania swojego istnienia. I tylko my sami, którzy kochamy, szanujemy i cenimy ukraińskie prawdziwe i obiektywne słowo, możemy pomóc “Słowu Proświty”. Każde wsparcie finansowe wydawnictwa – to ważny wkład w ukraińską sprawę. Więc podajemy Państwu nasze dane bankowe: AT “Alfa-Bank”, r/r UA 30300346000002600 2016994001; odbiorca: GO “Ogólnoukraińskie Towarzystwo “Proświta” im. Tarasa Szewczenki; kod EDRPOU/INN: 00031756. Tytuł płatności wypełnia się przez płatnika tak, aby udzielić pełnej informacji o płatności. Na naszą prośbę o pomoc dla gazety “Słowo Proświty” odpowiedzieli: Zwrócenie

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

problemem wyboru zrodziła początkowo autorytaryzm, a dalej i dyktaturę wodza tłuszczy. Brak szacunku tłuszczy do wolności osobistej szybko przekształcił kraj w obóz koncentracyjny. W rezultacie oczyszczenia społeczeństwa z jego najbardziej wykształconej części udział tłuszczy w nim jeszcze bardziej wzrósł. W efekcie tłuszcza wypełniła wszystkie szczeble władzy. Ideologicznym przykryciem tego procesu stał się marksizm, który od początku był skalkulowany właśnie na tłuszczę i na jej instynkty. W żadnym innym państwie Europy tłuszcza nie stanowiła masy krytycznej i rewolucje tam nie powstały wcale lub były jedynie krótkotrwałym wybuchem anarchii. Najkrwawsza, chociaż i krótkotrwała, była rewolucja na Węgrzech, która szybko przeszła w tak zwaną wojnę domową. Wyłania się pewna paralela z Imperium Rosyjskim, która całkowicie wpisuje się we współczesną koncepcję o ugrofińskim pochodzeniu Moskali. Jednak zdrowe siły na Węgrzech zwyciężyły, co świadczy o niekrytycznym udziale tłuszczy na Ukrainie. W Imperium Rosyjskim moskiewska tłuszcza była etniczną i socjalną bazą rewolucji październikowej. To właśnie ona stanowiła przeważającą liczbę żołnierzy pięciomilionowej armii bolszewików, oddziałów aprowizacyjnych, oddziałów karnych, wydziałów NKWD, które utrzymały Imperium Rosyjskie przed całkowitym rozpadem. To właśnie ta tłuszcza zniszczyła wykształconą część ludności Imperium Rosyjskiego lub wyparła ją za granicę, czyli kategorie przeciętnych i utalentowanych ludzi. To właśnie ta tłuszcza stała się nie tylko fundamentem władzy szubrawców, ale i samą władzą. To właśnie przejawami tej władzy stały się przemoc, dyktatura i śmierć. Uważa się, że rewolucja odbyła się i w Niemczech w listopadzie 1918 roku. Myślę, że był to zamach stanu na Ukrainie, osłabionej wojną. Armia niemiecka zwyciężała na wszystkich frontach, ale w samych Niemczech sytuacja ekonomiczna była katastrofalna. Klasa średnia, która stanowiła krytycznie wielką część społeczeństwa, wreszcie nie wytrzymała kolosalnego nacisku problemów ekonomicznych. Wojny domowej w Niemczech nie było. Zdrowe siły społeczeństwa szybko poradziły sobie z lewicowymi ekstremistami. Ich liderzy Karl Liebknecht i Róża Luksemburg zostali rozstrzelani. Jednak niestabilnością polityczną momentalnie skorzystała grupka brudnych politykierów marksistowskiego zabarwienia. Istniejąca władza centralna została obalona. Chociaż wszystkie fronty I wojny światowej przebiegały poza Niemcami i kontrolowały one ogromne terytoria Europy włącznie z Ukrainą, nowy rząd niemiecki skapitulował, uznając swoją porażkę w wojnie, a także uznał same Niemcy za głównego winowajcę tej wojny. Zgodził się on również ze wszystkimi punktami kabalnego dla Niemiec traktatu wersalskiego. Klasa średnia Niemiec, która od zmiany ustroju państwowego Niemiec oczekiwała radykalnych pozytywnych ulepszeń, była zdemoralizowana nieładem ekonomicznym, który znacznie przewyższał czasy wojny, i absolutnie nieuzasadnionym upokorzeniem politycznym ojczyzny na arenie międzynarodowej. Powstała sytuacja niestabilności politycznej, która trwała aż do dojścia do władzy narodowych socjalistów (nazistów) w 1933 roku. Socjalizm Hitlera był przeciwieństwem socjalizmu Marksa. Jego wiodącą ideą była ochrona ekonomicznych, kulturalnych i politycznych praw pracujących warstw ludności w ramach gospodarki rynkowej – kapitalizmu, a nie obalenie tego ostatniego. Nacjonalizm miał stać się wiodącą ideą społeczeństwa i zjednoczyć wszystkie kategorie obywateli w imię rozkwitu Narodu Niemieckiego. Narodowi socjaliści doszli do władzy całkowicie demokratyczną drogą poprzez wybory powszechne, w odróżnieniu od bolszewików, którzy przejęli władzę drogą zbrojnego zamachu stanu. Dyktatura, która następnie powstała w Niemczech, była dyktaturą klasy średniej i wywołana tymi sztucznymi i tragicznymi dla Niemiec warunkami, które stworzyli zwycięzcy wojny – przede wszystkim Francja. W Związku Radzieckim dyktatura oficjalnie definiowana była jako dyktatura proletariatu, czyli tłuszczy. Dyktatura to zawsze okrucieństwo i przemoc, ale te dwie dyktatury były niewspółmierne pod względem poziomu przemocy. W Polsce zakończenie I wojny światowej

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 6strona oryginału ↗

Cesarz czerni

Walerij SZYWEC, m. Odessa Według Wikipedii czerń to pospólstwo, niziny, ludzie z nieuprzywilejowanych klas, w języku poetyckim – lud pozbawiony wyższych zainteresowań. Podział ludzi na czerń i nieczerń to tylko podział społeczny, czy może kryje się pod nim także podłoże biologiczne? Według moich obserwacji różnica istnieje. Z biologicznego punktu widzenia czerń to ludzie z wysokim progiem pobudzenia jakichkolwiek układów biologicznych organizmu. W odżywianiu lubują się w bardzo słonych, ostrych i gorących potrawach. W przeciwnym razie im nie smakują – nie wydziela się sok żołądkowy. Przykuć ich uwagę można tylko głośnymi słowami, zbitymi w krótkie zdania. Zasób słownictwa mają skrajnie niski – 200–300 słów. Skłaniają się ku używaniu uniwersalnych wieloznacznych słów-zastępników – przekleństw. Tutaj aktywizacja uwagi odbywa się poprzez niejawne pobudzenie sfery płciowej człowieka i dodatkowe wydzielanie testosteronu do krwi. Lubią pić i preferują mocne napoje alkoholowe. To również aktywizuje na początkowym etapie ich możliwości fizyczne i intelektualne poprzez dodatkowe wydzielanie dopaminy do mózgu. Muzykę lubią głośną i rytmiczną, z nieskończonym powtarzaniem krótkich fraz muzycznych. Są skrajnie łatwowierni i można ich oszukiwać w ten sam sposób wiele razy z rzędu, jeśli czas między aktami oszustwa przekracza ich małą zdolność do utrzymywania w pamięci wyników poprzednich doświadczeń. Sami również skłonni są do oszustwa. Myślenie logiczne jest u nich niemal nieobecne. Nie są zdolni uświadomić sobie nawet oczywistego związku między dwoma powiązanymi zdarzeniami, jeśli tego związku im się nie wytłumaczy. Problem wyboru wprawia ich w stan odrętwienia i bezradności. We wszystkim pragną pełnej określoności i nie są zdolni przeanalizować choćby kilku wariantów przyszłego rozwoju wydarzeń. Prawie całkowicie brak u nich zdolności do nauki. Do życia wystarczają im naturalne instynkty i kilka prostych zasad przyswojonych w dzieciństwie. Skłaniają się ku agresji, ponieważ agresja wyrównuje szanse w konkurencyjnej walce z innymi kategoriami ludzi. Nie cenią wolności osobistej, ale wykorzystują każdą okazję do bezgranicznej przemocy w sprzyjających warunkach zewnętrznych. Zazwyczaj zachowanie czerni mniej więcej wpisuje się w ramy prawa, ale tylko z powodu strachu przed nim. Wewnętrznych bezpieczników moralnych nie posiadają. Czerń może wpływać na losy swojego kraju w czasach jego stabilności poprzez wybory, ponieważ zawsze głosuje na podobnych sobie. Brak zdolności i, co najważniejsze, pracowitości nie pozwala czerni przejść do jakiejkolwiek innej kategorii ludzi. Czasy niestabilności kraju to święto ich mentalności. Od pośredniego wpływu na wydarzenia przechodzi ona do bezpośredniego działania poprzez przemoc. Idea narodowa to coś absolutnie nieosiągalnego dla jej zrozumienia. Czynnikiem jednoczącym jest dla niej poczucie mentalnego i biologicznego pokrewieństwa. Czerń jest internacjonalna w swojej istocie. Proletariusze (lumpenproletariat) wszystkich krajów, łączcie się – to jej hasło. Czerń nie może być podstawą produktywnego rozwoju jakiegokolwiek narodu czy państwa. Władza czerni to droga donikąd poprzez przemoc, dyktaturę i śmierć. To jedyna warstwa ludności, dla której ludzkie życie nie jest wartością. Czerń patologicznie nienawidzi innych kategorii ludzi, zwłaszcza ludzi utalentowanych. Nie rozumie roli praw zachowania w przyrodzie ożywionej i nieożywionej. Obrus-samobrus czy „darmoszka” to granica jej marzeń. Dość pełny portret typowego przedstawiciela czerni nakreślono w Manifeście partii komunistycznej, do którego zresztą jest on adresowany. Ludzie utalentowani są we wszystkim przeciwieństwem czerni. Są zdolni do nauki przez całe życie. Mają bogaty zasób słownictwa, znają kilka języków i łatwo formułują najbardziej abstrakcyjne pojęcia. Są głównymi odbiorcami muzyki klasycznej, sztuk pięknych, dużo czytają i sami piszą, nie potrzebują sztucznych środków do pobudzenia wyobraźni i zdolności do pracy. Zawsze oceniają przyszłość jako możliwą jej realizację w jednym z wielu wariantów. Niezwykle wysoko cenią wolność osobistą i twórczą. Ich zachowanie niemal nie wymaga zewnętrznej regulacji dzięki wysokiemu poziomowi samokontroli. Z tej kategorii ludzi wywodzą się wybitni naukowcy, pisarze, artyści, specjaliści wszystkich profili. Zazwyczaj ludzie utalentowani nie są agresywni i w czasach niestabilności społeczeństwa usuwają się w cień. Są nosicielami idei narodowej i jej twórcami. Ta kategoria ludzi jest zawsze niewielka. Jej władza jest możliwa tylko w oparciu o ludzi przeciętnych. Właśnie w tym przypadku możliwy jest przełomowy pozytywny rozwój społeczeństwa. Trzecia kategoria ludzi – ludzie przeciętni – zajmuje pośrednie stanowisko między czernią a ludźmi utalentowanymi. To ludzie umiarkowani we wszystkich swoich przejawach. Nie są zdolni ani do wielkich osiągnięć, ani do wielkich zbrodni. Są czynnikiem stabilności i inercji społeczeństwa, nie pozwalając mu staczać się ani w stan anarchii, ani w stan zbyt dynamicznego pozytywnego rozwoju. Z reguły nie mają własnego poglądu na nic i można na nich wpływać zarówno ze strony dobra, jak i zła. Są zdolni do częściowego zrozumienia idei narodowej, zwłaszcza jeśli zbiega się ona z ich interesami materialnymi. Boją się wszelkiego ryzyka, starają się trzymać z dala od wszystkiego, co niezwykłe. Są niezwykle pracowici. Ludzie przeciętni to baza społeczna klasy średniej. Władza ludzi przeciętnych to władza zdrowego rozsądku, pozbawiona szans na wybitne osiągnięcia w jakiejkolwiek dziedzinie. Możliwe są też wszystkie warianty pośrednie. Nie wyklucza się kombinacji genów talentu z morzem genów czerni lub odwrotnie. Skąd bierze się taki podział społeczeństwa? To właściwość samej natury. To źródło jej rozwoju i postępu. Każde narodziny nowego człowieka, zwierzęcia, a nawet owada to gra przypadku, kiedy w dowolnej kombinacji łączą się geny obojga rodziców. Po narodzinach żywego organizmu zaczyna się jego testowanie, porównywanie z innymi podobnymi organizmami. Ten organizm, w którym kombinacja genów sprzyja dalszej pozytywnej ewolucji gatunku, pozostawia po sobie liczniejsze potomstwo. Gdyby wszystkie żywe organizmy rodziły się jednakowe, to ewolucja żywych organizmów w jakimkolwiek kierunku by się zatrzymała. Pytanie, czy mógłby przy tym powstać sam gatunek wyjściowy? Zatem ludzkość nieustannie doskonali się zarówno fizycznie, jak i intelektualnie właśnie dlatego, że poszczególni ludzie rodzą się różni i wchodzą między sobą w konkurencyjną walkę. A co z narodami? Poszczególni ludzie mogą być bardzo różni, ale poszczególne narody nie mogą znacząco różnić się między sobą – czyż nie tak? Wielkie skupisko brzóz rosnących obok siebie tworzy las brzozowy. Wielkie skupisko dębów rosnących obok siebie tworzy las dębowy. Las dębowy i brzozowy z punktu widzenia jakości, na przykład drewna, różnią się między sobą tak samo, jak pojedynczy dąb i pojedyncza brzoza. Ale przecież przytoczone wyżej trzy kategorie ludzi są obecne w każdym narodzie. To znaczy, że zawsze mamy do czynienia z lasem mieszanym. Odpowiedź jest taka: różne narody różnią się udziałem tych trzech kategorii ludzi w swoim składzie. A dlaczego ten udział jest dla różnych narodów różny? Dlatego, że różne narody w różnym czasie przeszły od stanu pierwotnej dzikości do stanu rozwoju cywilizacyjnego, dlatego że od początku swojej historii istniały w różnych strefach klimatycznych i warunkach ekonomicznych, dlatego że na świecie istnieją setki ras psów, kotów itp., które łączy w jeden gatunek zdolność do wydawania wspólnego potomstwa, ale których istotne różnice są całkowicie oczywiste. Ludzie zaś są częścią tego świata zwierzęcego i podlegają uniwersalnym prawom genetyki. Jak wykryć udział różnych kategorii ludzi w składzie danej wspólnoty? Można przeprowadzić kompleksowe testowanie każdego członka wspólnoty pod kątem właściwości omówionych wyżej. A można po prostu spojrzeć na wydarzenia w życiu danego narodu i zrozumieć, która właśnie część tego narodu wyszła tutaj na pierwszy plan. Masowa przemoc, wojna domowa lub ekspansja zewnętrzna (możliwe jest też połączenie), autorytaryzm i przywiązanie do marksizmu – to, naszym zdaniem, główne oznaki zachowania czerni. Pierwsze trzy warunki są konieczne, ale niewystarczające. Ostatni warunek nie jest konieczny, ale jest wystarczający. Tak zwana rewolucja październikowa 1917 roku w Imperium Rosyjskim była buntem czerni, sprowokowanym i kierowanym przez internacjonalną bandę szumowin. Właśnie w Imperium Rosyjskim czerń stanowiła krytyczną część społeczeństwa i w sprzyjających warunkach, wywołanych długotrwałą wojną światową, zdołała nie tylko zburzyć poprzedni ustrój państwowy, ale i na długo dojść do władzy. Słabość władzy państwowej w kraju, który przegrał wojnę z Niemcami i doznał krachu ekonomicznego, uwolniła czerń od strachu przed prawem i kraj utonął w masowej przemocy. Tę skłonność czerni do przemocy bolszewicy skanalizowali w kierunku zniszczenia wykształconej części społeczeństwa pod pozorem wojny domowej. Zapewniało to mało wykształconemu bolszewickiemu bydłu monopol na władzę. Takie zadanie dość szybko zostało wykonane. Niezdolność czerni do zastanawiania się nad

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

wojny wywołała nie rewolucja, lecz narodowy zryw. W ciągu kilku miesięcy konsolidacja społeczeństwa polskiego osiągnęła niespotykane rozmiary. Armia polska pod koniec 1919 roku liczyła już 600 tysięcy żołnierzy, a 9 maja 1920 roku na Chreszczatyku w wyzwolonym od Moskali Kijowie odbyła się wspólna parada wojsk ukraińskich i polskich. Jaki jest sekret Polaków? W obecności potężnej klasy średniej – zwykłych ludzi, niemal całkowitym braku motłochu i obecności w społeczeństwie dużej warstwy utalentowanych ludzi. W najlepszych czasach Rzeczypospolitej szlachta stanowiła do dziesięciu procent jej ludności. Był to najwyższy wskaźnik w Europie. Rzeczpospolita była także jedynym w Europie krajem szlacheckiej demokracji, król był w niej wybierany. Oczywiście na części Polski podległej Cesarstwu Rosyjskiemu panowały niekorzystne warunki właśnie dla tej warstwy ludności. Mimo to nawet w tym przypadku, w przededniu przewrotu październikowego w Cesarstwie Rosyjskim, inteligencja – kategoria utalentowanej i wysoko wykształconej części zwykłych ludzi w Polsce – stanowiła około 4% ludności, co dwukrotnie przewyższało udział inteligencji w ludności Cesarstwa Rosyjskiego. Przy tym inteligencja ta była świadoma narodowo i kilkakrotnie w ciągu dziewiętnastego wieku stawała na czele powszechnych powstań narodowych przeciwko Cesarstwu Rosyjskiemu. A jak jest z Ukraińcami? Jaka jest u nich sytuacja z motłochem? Rewolucji na Ukrainie nie było. Centralna Rada objęła władzę w kraju w sposób pokojowy. Wojny domowej na Ukrainie również nie było. Była interwencja wojsk, z jednej strony, bolszewickiej Rosji (motłochu), z drugiej strony – armii białogwardyjskich (wykształconych Moskali). Był opór wojsk niepodległej Ukrainy wobec tych agresorów. Powstania przeciwko Centralnej Radzie miały charakter lokalny i opierały się na etnosie obcym Ukraińcom – Moskalach. Wiodąca siła Ukrainy – chłopstwo – w swojej istocie była obojętna lub wroga wobec marksizmu. Jego główną ideą była własność prywatna ziemi jako gwarant wolności osobistej. Zatem wszystkie oznaki obecności na Ukrainie znacznej warstwy motłochu były nieobecne. Pierwsza nasza wojna o wyzwolenie narodowe poniosła klęskę nie dlatego, że mieliśmy zbyt wielu motłochu lub zbyt mało zwykłych ludzi. Główna przyczyna, moim zdaniem, tkwi w tym, że na Ukrainie było zbyt mało narodowo świadomych utalentowanych ludzi. Spośród dwóch procent inteligencji na Ukrainie ilu było właśnie ukraińskiej inteligencji, a z niej narodowo świadomej? Najbardziej utalentowany pisarz Cesarstwa Rosyjskiego – Mikoła Gogol – pochodził z Ukrainy. Czy wiele zrobił dla narodowego wyzwolenia swojego narodu? Gdyby nie geniusz Tarasa Hryhorowycza Szewczenki, to uk- Przejazd 8 Marca przemianowano na cześć Marusi Bohuslawki. To legendarna bohaterka ukraińskiego folkloru XVI i XVII wieku. Wzięli ją do niewoli Turcy i oddali do haremu tureckiego sułtana. Znana kozacka duma z tego okresu opowiada historię o tym, jak Maruś uwalnia 700 ukraińskich kozaków-niewolników. ukraiński naród być może nigdy by się nie przebudził z narodowego snu. Naród ukraiński w decydującym momencie swojej historii okazał się bez wystarczająco skutecznego przywództwa. W rezultacie szeroki ruch ludowy, który dążył do pozytywnych zmian w kraju, w tym narodowych, w którym językiem ukraińskim posługiwał się wtedy znacznie większy odsetek ludności niż nawet teraz, po 31 latach naszej niepodległości, nie został należycie zorganizowany i ukierunkowany. Tacy zagmatwani i wątpliwi ludzie jak ojciec Machno zebrali pod swoim dowództwem kolosalne, jak na owe czasy, siły wojskowe. Tych sił wystarczyło do wyzwolenia od interwentów całej południowej i wschodniej Ukrainy. Ale Ukrainiec Machno był obojętny wobec idei narodowej Ukrainy, nie raz zbrojnie występował przeciwko narodowemu ukraińskiemu rządowi i w większości po stronie bolszewików, dopóki ci w zamian nie zniszczyli całkowicie jego armii. Od tego czasu Ukraińcy powinni zapamiętać jeszcze dwie lekcje: 1. Pierwsze dość długie doświadczenie ukraińskiej państwowości zdobyliśmy dzięki Niemcom – czasy hetmana Skoropadskiego. Bez tego ośmiomiesięcznego doświadczenia budowy państwa pod ochroną niemieckiej broni wszystkie nasze dalsze walki o wyzwolenie byłyby niemożliwe. 2. W najtrudniejszych czasach walk o wyzwolenie u naszego boku byli Polacy. Oni, podobnie jak Niemcy, zrobili bardzo wiele dla naszej państwowej niepodległości. Ale później, otrzymawszy na mocy traktatu pokojowego wersalskiego Galicję, zajmowali się polonizacją miejscowej ludności. Tak, ale uratowali tę miejscową ludność przed ludobójstwem z lat 1921, 1933, 1937. Zachowali tę część naszej ludności w nienaruszonym stanie fizycznym i moralnym. Umożliwili jasny wybuch narodowo-wyzwoleńczych walk w 1991 roku. Bez Galicji rewolucja narodowa w 1991 roku najprawdopodobniej byłaby niemożliwa. Badając swój rodowód, przeanalizowałem średnią długość życia we wsiach rejonu bałckiego na północy obwodu odeskiego. W 1920 roku, przed nadejściem Moskali, wynosiła ona około 40 lat. Potem zaczęła spadać i przed wojną rosyjsko-niemiecką wyniosła 17–20 lat. W 1943 roku na terytoriach okupowanych przez Rumunów ponownie wzrosła do 35 lat. Oto wynik władzy moskiewskiej hołoty. Okazała się ona gorsza od władzy okupantów. Przez sześć lat, obejmujących rok 1933 – najtragiczniejszy rok w całej historii Ukrainy, księgi metrykalne zostały zniszczone przez władzę i nie zdołałem ustalić średniej długości życia w tych latach. Przez dwadzieścia lat względnie pokojowego rozwoju Związku Radzieckiego, choć w warunkach obozu koncentracyjnego, wyrosła nowa elita. Wyrosła ona przeważnie z tej samej hołoty, która doszła do władzy w 1917 roku. Czystością krwi tej warstwy społeczeństwa uważnie czuwała partia i NKWD. Tymczasem zbliżała się II wojna światowa. W odróżnieniu od I, była ona planowa. Dla dalszej konsolidacji władzy w rękach wodza w Związku Radzieckim dokonano kolejnego oczyszczenia elit: wojskowej, administracyjnej, twórczej, technicznej. Trawnik znów przystrzyżono. Udział hołoty w składzie społeczeństwa znów istotnie wzrósł. Kolosalne straty Związku Radzieckiego: Stalin po wojnie podał liczbę 6 mln osób, Chruszczow – 20 mln osób, według współczesnych rosyjskich źródeł to już 27 mln osób, a według ogólnych strat demograficznych Związku Radzieckiego – 40–50 mln osób, świadczą o tym, że ta wojna po stronie Związku Radzieckiego odbywała się kosztem hołoty i pod kierownictwem hołoty. Oczyszczanie radzieckiego społeczeństwa z ludzi utalentowanych, a po prostu z inteligencji, odbywało się także w czasie wojny. Tak zwane ludowe pospolite ruszenie, które zwykle wysyłano prosto w piekło wojny na rzeź, komplektowano właśnie kosztem inteligencji. Masową śmierć ludzi w pozornie zablokowanym przez Niemców Leningradzie traktuję jako ostateczne wytępienie tej części inteligencji, która przez stulecia osiadała w centralnej części Leningradu i stanowiła najbardziej wykształconą część ludności Cesarstwa Rosyjskiego. Wyjątkowo brutalne zachowanie armii radzieckiej na terytoriach okupowanych krajów Europy Wschodniej świadczy o tym, że w 1945 roku hołota nadal stanowiła krytyczną masę społeczeństwa radzieckiego. Od 1945 roku do rozpadu Związku Radzieckiego minęło 46 lat. Czy mogła istotnie zmienić się część hołoty w ludności kraju? Sądzę, że nie, ponieważ podstawą podziału na różne kategorie jest genetyka ludzi, do zmiany której potrzeba wielu pokoleń. Losy Ukrainy i Federacji Rosyjskiej po rozpadzie Związku Radzieckiego ułożyły się różnie. Ukraina przez cały czas rozwijała się pokojowo, umacniając swoją niepodległość. Federacja Rosyjska natomiast przeszła przez zamach wojskowy. Przypomnijcie sobie rozstrzelanie parlamentu przez Jelcyna. Prawda, wojny domowej nie było, ale w całkowicie demokratyczny sposób, dzięki wysiłkom hołoty, władza w kraju przeszła w stan skrajnej autokracji. Jednak władza hołoty przez wodza-dyktatora to zawsze wojna, to zawsze realizacja głównego instynktu hołoty – dążenia do przemocy. Brak potrzeby wojny domowej pozwolił zaoszczędzić siły na wojnę zewnętrzną. Przypomnijcie sobie, że na początku XX wieku wojna domowa wyczerpała kraj i nie pozwoliła zdobyć całej Europy pod hasłem światowej rewolucji. Wtedy bohaterscy Polacy, z którymi byli również Ukraińcy, rozgromili czerwone bandy na przedpolach Warszawy. Teraz sytuacja wydawała się bardziej sprzyjająca. Ostrożnie zaczynając od rozpoznania bojem na Naddniestrzu, w Czeczenii i w Gruzji, i przekonawszy się o obojętności Zachodu wobec tego, Moskale odważyli się na kolejny krok w zewnętrznej ekspansji. Zajęli na Ukrainie Krym i część Donbasu. Reakcja Zachodu była znów dość ospała. Na przykład kanclerz Niemiec kilkakrotnie wyrażała głębokie zaniepokojenie, ale na tym się ograniczyła. Takie stanowisko Zachodu było w Moskwie odbierane jako przejaw słabości i skłoniło ją do decydującego kroku strategicznego – otwartej wojny z Ukrainą. Przy tym rosyjskie wojska na okupowanych ukraińskich terytoriach w 2022 roku zachowują się mniej więcej tak, jak zachowywały się w 1945 roku na okupowanym terytorium Niemiec. To znaczy, że znów stało się to wojną moskiewskiej hołoty pod kierownictwem hołoty. Zatem trzy konieczne warunki dla społeczeństwa rosyjskiego zostały spełnione: przewrót państwowy, skrajny autorytaryzm i agresja zewnętrzna. A jak z warunkiem wystarczającym – przywiązaniem do marksizmu? Ten warunek również jest spełniony. Przypomnijcie sobie jęki rosyjskiej mniejszości na Ukrainie z powodu zrywania pomników komunistycznej przeszłości. Przypomnijcie też histerię informacyjną w rosyjskich środkach masowej dezinformacji w tej samej sprawie. W miejscu mauzoleum Lenina – jego zabalsamowane ciało. Na całym obszarze Federacji Rosyjskiej zachowano pomniki Lenina, a odbudowuje się pomniki Stalina. Komunistyczna partia Rosji nie tylko nie jest zakazana, ale jest wpływową partią parlamentarną. Wnioski. W rosyjskim społeczeństwie przez wieki utrzymuje się krytyczna masa czerni. Teraz, jak zawsze, ma ona cesarza – Putina. Cieszy się on poparciem ludności, którego nie osiągnąłby w demokratycznych krajach. Poziom tego poparcia mniej więcej określa udział czerni w kraju. Głównym naszym wrogiem w tej wojnie jest czerń Federacji Rosyjskiej i czerń w naszym własnym kraju. Ta ostatnia również popiera Putina. Co więcej, poziom poparcia jest tym wyższy, im więcej brudu pod paznokciami ma dana osoba. Putin jest symbolem czerni. Pożądane jest, aby to właśnie on kierował klęską Moskowii w wojnie. Jego przedwczesne odejście z areny politycznej może uchronić Moskowię przed upadkiem, a to jedynie przybliży kolejną wojnę. Na świecie zawsze istniały potężne siły sprzyjające Moskowii. Cesarzy typu Putina w historii Moskowii było wielu. Najprawdopodobniej będzie ich jeszcze wielu. Śmierć kolejnego cesarza niczego nie zmienia, ponieważ pozostaje czerń, która z pewnością wyda z siebie nowego cesarza i nową wojnę z nami. Wierzymy w nasze zwycięstwo. Chwała Siłom Zbrojnym Ukrainy! Chwała Ukrainie! Śmierć jej wrogom. Na Pokrowę kozacy odbywali swoje rady, podczas których wybierali nowego hetmana lub koszowego otamana. Kult Pokrowy rozszerzał się także w Ukraińskim Państwie Kozackim – Hetmanszczyźnie. Najintensywniejsza budowa cerkwi i ikonopisanie związane z Pokrową przypadają na czas hetmaństwa Iwana Mazepy. Ulicę Gagarina we wsi Potoki w gromadzie kremenczuckiej przemianowano na cześć Pyłypa Orlika (1672–1742) – działacza politycznego, państwowego i wojskowego, hetmana Ukrainy, twórcy „Konstytucji Pyłypa Orlika”, 350. rocznica urodzin którego w tym roku jesienią, z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej i zgodnie z uchwałą Rady Najwyższej, będzie obchodzona na poziomie państwowym. Poltawski oddział UINP

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 7strona oryginału ↗

Kozackie nazwy ulic i zaułków

Nowe nazwy dla 27 ulic i zaułków zatwierdzono niedawno na 16. sesji Rady Miejskiej Kremenczuka. Poprzedziło ją posiedzenie Komisji ds. nadawania nazw obiektom toponimicznym, na którym rozpatrzono warianty nazw ulic, które zwyciężyły w głosowaniu publicznym. Członkowie komisji uwzględnili propozycje społeczeństwa, żołnierzy Sił Zbrojnych Ukrainy, regionalistów oraz Połtawskiego Biura Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej, a także podsumowali wyniki głosowania. Oddano 15 062 głosy: 85% online i 15% w formie pisemnej. Radni miejscy w głosowaniu zatwierdzili projekt komisji z niewielkimi poprawkami. Kolejny etap głosowania nad wariantami nowych nazw dla kolejnych 30 ulic rozpoczął się 17 sierpnia. ników, którzy przebywali w niewoli przez 30 lat (według innych wariantów dumy – 33). Dumę wielokrotnie badali i szeroko wykorzystywali klasycy literatury ukraińskiej: Iwan Necujj-Lewyćkyj, Michaiło Starycki, Pantelejmon Kulisz, Iwan Bahrianyj. Taras Szewczenko zaś przedrukował ją w swoim elementarzu. Jurij Gagarin – rosyjski radziecki kosmonauta, urodzony w Rosji, w żaden sposób niezwiązany z historią gminy. Toponimy nazwane jego imieniem były elementem komunistycznej wizualnej agitacji i propagandy, która straciła znaczenie po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości. Dlatego w kozackim mieście Kremenczuk ulicę Gagarina przemianowano na Pokrowską. Święto Pokrowy Przenajświętszej Bogurodzicy w tradycji ukraińskiej ściśle wiąże się z ideami obrony przed wrogami. Wielka liczba prawosławnych cerkwi zbudowanych w czasach kozackich była poświęcona czci Bogurodzicy. Badacz Zaporoża Dmytro Jawornyćkyj pisał: „…pod Pokrowem Bogurodzicy kozacy zaporoscy nie bali się ani wrogiego ognia, ani groźnego żywiołu, ani morskiej burzy”. Dla zaporoskich kozaków to święto było patronalne, gdyż w centrum kozackiej twierdzy zawsze stała cerkiew Pokrowska. Była ona święta dla każdego siczowca – od jej progu wyruszali w obronę rodzinnej ziemi, a po wyprawach wracali do niej z dziękczynieniem za ocalenie. Właśnie na święto

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

...ownik, który nie uznaje standardu, wtórności, rzemieślniczości. Zawsze jest w twórczym poszukiwaniu. W jego pracach, a są to zazwyczaj duże panneau o wymiarach 180 na 60 cm, – światło życia. Jego obrazy wywodzą się z narodowej tożsamości, biorą początek ze źródła folklorystycznego, z tradycji ludowych. Trzykrotnie wybierano go przewodniczącym Czerniowieckiego Związku Artystów Ukrainy. Organizował wystawy sztuki dla kolegów – doświadczonych i młodych. Związek zawsze wspierał początkujących, a artyści dzielili się doświadczeniem i umiejętnościami, kierowali i pomagali nie tracić wiary, lecz rozwijać talent, mimo trudności. I dziś Iwan Dmytrowycz nie porzuca ulubionego rzeźbienia w drewnie. Wojna wnosi korekty do twórczości… W tej sprawie jest wiele pomysłów, które realizuje i które dopiero należy wcielić w życie. To połączenie wzbogaca paletę jego poszukiwań. Jego czworo dzieci jest blisko sztuki, lecz twórczością zajmują się córka Zofia – malarstwem, a syn Dmytro – sztuką sakralną – maluje ikony, zdobi cerkwie, tworzy mozaikę itd. Zatem służba sztuce ma godną kontynuację. Hordijenko... – są na ostrzu czasu, zarówno jako nowatorzy idei, jak i ich realizatorzy. Niech ta idylla trwa nadal. Bo sztuka artystyczna to nie tylko źródło zachwytu i przyjemności. W czasie walki z rosyjskim agresorem o naszą Wolność dodaje ona pozytywu i optymizmu: w Ukrainie – utalentowani artyści-patrioci, ofiarny naród i najlepsi i najodważniejsi Siły Zbrojne Ukrainy. Zatem na pewno zwyciężymy!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

W Dzień Niepodległości Ukrainy nagroda artystyczna dla Iwana Hordicy. Ponad 60 lat służby sztuce

Swietłana MASŁOWSKA, zastępczyni przewodniczącego Czerniowieckiego Obwodowego Towarzystwa „Proświta” Zastawniańszczyzna jest bogata w talenty twórcze. Jesteśmy dumni z ogólnoświatowo znanego malarza Mykoły Iwasiuka. Pielęgnujemy w pamięci swojego sławnego rodaka, którego twórcze dziedzictwo jest rozproszone po całym świecie. W 2012 roku krajowa „Proświta” ustanowiła nagrodę imienia tego Mistrza pędzla i co roku upamiętnia postać sztuki pięknej. Dwunastu artystów Bukowiny zostało już uhonorowanych tytułem laureata. Godnym kontynuatorem Iwasiuka, popularyzatorem jego twórczości, jest znany malarz Iwan Hordica. Dlatego Zastawniańska „Proświta” wysunęła właśnie tę kandydaturę do otrzymania tegorocznej nagrody, którą nasz rodak otrzymał podczas uroczystości z okazji Dnia Niepodległości Ukrainy 24 sierpnia 2022 roku. Chociaż tego dnia syreny alarmowe w Czerniowcach zawyły sześć razy, udało się przeprowadzić uroczystości z okazji najważniejszego państwowego święta, jak się mówi, „między kroplami deszczu”. Modlitwa za nasze Siły Zbrojne Ukrainy, którą odmówiło duchowieństwo Bukowiny, oraz motywy patriotyczne – w wykonaniu orkiestry dętej oraz Hymn Ukrainy i „Boże wielki, jedyny” w wykonaniu chóru Czerniowieckiej Filharmonii – przeplatały się krótkimi przemówieniami kierowników różnych gałęzi władzy kraju. Do życzeń przyłączyła się także organizacja pozarządowa (GO) Bukowińskiej „Proświty”. A jako zamykający akord święta – wyróżnienie dla członka Proświty, znanego na Ukrainie artysty Iwana Hordicy. Szef obwodowej administracji wojskowej Ruslan Zaparaniuk, zastępcy przewodniczącego krajowej „Proświty” – Narodowy Artysta Ukrainy Iwan Derda oraz kierowniczka zastawniańskiej organizacji społecznej Switłana Maslowska wręczyli dyplom laureata i obwodową nagrodę artystyczną im. Mykoły Iwasiuka (światowo znanego artysty, autora obrazu „Wjazd Bohdana Chmielnickiego do Kijowa” i innych obrazów historycznych, którego w 1937 roku rozstrzelano w Bykowni za proukraińską twórczość) zasłużonemu działaczowi sztuk Ukrainy, profesorowi Iwanowi Hordicy. O nim mówi się: artysta z charakterem, własnym zdaniem i wizją. Jego prace twórcze to przeważnie wcielenie głębokiej myśli filozoficznej w drewnie, która przyciąga wzrok i budzi zachwyt talentem. Iwan Dmytrowicz urodził się we wsi Mytkiw na Zastawniańszczyźnie. Warto dodać, że w tej wsi urodziło się 6 znanych artystów, którzy tworzą w różnych zakątkach Ukrainy. Rysował od dzieciństwa, dlatego nad wyborem zawodu się nie zastanawiał. Solidne wykształcenie artystyczne zdobył najpierw w Wyżnickim technikum sztuki stosowanej, a utrwalił po służbie w wojsku – w Charkowskim Instytucie Artystyczno-Przemysłowym. Jak każdy młody człowiek, a tym bardziej twórczy, szukał siebie. Nie tylko rodzice, ale też dziadkowie i babcie ze swoimi wnukami: Jewdokija Kudla, Mychajło Prunko, Lubow Denega i Stepan Stefanko, którzy opowiadali ciekawe fakty ze swojego życia. Rodzina Proświtian powiększyła się o nowonarodzoną Ukrainkę, którą powitano gromkimi brawami. Rodzice – kierowniczka Klubu Zdolnych Dzieci Ruslana Denega oraz kompozytor, operator dźwięku Iwan Łabacz. Witano ją według proświtiańskiego programu „Nowa ukraińska rodzina” (autor – zastępca przewodniczącego obwodowej „Proświty” Dmytro Zacharuk) na niebiesko-żółtym płótnie państwowej flagi, w haftowanym ukraińskim stroju, który mama przygotowała na tę uroczystość. Matczyna miłość, marzenia i nadzieje na szczęśliwy los dziecka przekazywane były w najczulszych pieśniach ukraińskiego folkloru – kołysankach. Jedną z nich wykonała uczestniczka ludowego zespołu folklorystyczno-etnograficznego „Pszeniczne perewesło” obwodowej organizacji „Żeńska Hromada” Lubow Jarowa, która urodziła i wychowała troje dzieci i kiedyś śpiewała dla nich. A 27 sierpnia obchodziliśmy urodziny Iwana Franki, z wdzięcznością uczciliśmy w „Batkiwskiej Witalni” patrona naszego miasta. Mała uczestniczka takich wydarzeń Wiktoria Kuczirko przygotowała i odczytała wiersz o nim dla Olesi Franko – praprawnuczki brata Iwana Franki Onufrego. Na koniec wszyscy chętnie obejrzeli teledysk o poecie, prozaiku, dramaturgu i publicyście „Jestem synem narodu, który idzie w górę” (autorka projektu – Myhajlina Bodnar). be, przysłuchiwał się swoim odczuciom, nastrojom – i „wylewał” je na płótna i na drewno. Pracował w dziedzinie architektury, designu, rzeźby w drewnie w Uljanowsku, Murmańsku, Symferopolu. Często jeździł na międzynarodowe seminaria, uczył się i czerpał nowe… W pewnym okresie los rzucił go do Moskwy. Lecz, jak powiedział artysta, tworzyć w Moskwie i być wolnym w swoich zamysłach w państwie totalitarnym – to rzeczy nie do pogodzenia. Dlatego marzył o wyjeździe do Ameryki. Gdy rozpoczęła się „odwilż”, to pragnienie minęło. Nastał moment, gdy twórczość stała się potrzebna w domu, na Ukrainie, na Bukowinie. Bo sztuka, jak wiadomo, ma odzwierciedlać epokę na ziemi ojczystej. Był uczestnikiem wielu projektów międzynarodowych. Organizował własne wystawy, w większości – sztukę drzewną, która jest aktualna także dziś. Nie jest tajemnicą, że dorobkiem twórczym naszego rodaka wzbogaciły się prywatne kolekcje Austrii, Niemiec, Rosji, Kanady, Włoch. Pracował jako wykładowca Czerniowieckiego Szkoły Artystycznej nr 5, w Wyżnickim Kolegium Sztuki Stosowanej. Pracy pedagogicznej nie porzuca i dziś. Obecnie jest profesorem Kosowskiego Instytutu Sztuki Stosowanej i Dekoracyjnej Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuk. Studenci go kochają i szanują za talent, za wypracowany przez lata styl, który opiera się na filozoficznych refleksjach, splecionych z motywami bukowińsko-prykarpackimi. O Hordicy wciąż mówią: ху-

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Gdzie rodzinny kraj, tam i pod choinką raj

Piąte sierpniowe spotkanie szkoły Proświty dla młodych rodziców odbyło się w ostatni czwartek miesiąca, zgodnie z planem. Kandydatka nauk pedagogicznych, docent Lubomyra Kaluska mówiła o patriotyzmie. Celem jest poszerzenie wiedzy o państwie Ukraina, zaszczepienie miłości do Ukrainy, ojczystego języka, obyczajów, obrzędowych świąt, piękna ziemi, którą Bóg stworzył dla nas. Michajlina BODNAR, organizatorka i prowadząca szkoły Proświty dla młodych rodziców, m. Iwano-Frankiwsk Od obwodowej Proświty dzieci otrzymały zeszyty do tych zajęć na nowy rok szkolny, a od obwodowej organizacji „Gromada Kobiet” – w prezencie poemat dla dzieci „Roksolana” autorstwa pisarki, redaktorki ogólnoukraińskiego dziecięcego czasopisma „Dzwoniczok” Lesi Pyłypiuk. Do słowniczka zapisały: „Ukraina, stolica Kijów, ojczysty język, obyczaje, święta”, oglądały ilustracje do tematu, prowadziły rozmowę na temat treści tekstów artystycznych tek- Sto słuchaczy kursów języka ukraińskiego w Sicheslawskiej Proświcie Serhij TIUTIUNNYK Jak wiadomo, nasze miasto – Dniepr – zostało zrusyfikowane pod wpływem okupacyjnych władz czasów sowieckich, a język rosyjski wciąż dominuje. Powoduje to poważny problem w identyfikacji mieszkańców miasta jako Ukraińców. Sytuacja, w której język metropolii przez długi czas wywiera silny wpływ na społeczeństwo, jest charakterystyczna dla narodów, które вийшли стів. A wychowankowie Klubu Utalentowanych Dzieci obwodowej «Proświty» przygotowali i wykonali nowe patriotyczne piosenki. Śpiewały siostrzyczki Sofijka i Chrystynka Fedjuky, Diana Czujko, Diana Karapata, Jewa Panczenko, a Danyło Stefanko wyrecytował wiersz „Z Dniem Niepodległości witam Cię, Ukraino”. Dzieci zdobywały wiedzę w zakresie twórczości plastycznej, wykonując wspólną pracę na temat „Moja Ukraina”. Pozostałe części zajęć dotyczyły ukraińskich haftowanych koszul, ukraińskiej chaty, ukraińskich naczyń narodowych oraz babcinej skrzyni. Na wydarzeniu obecni byli нез-під колоніального правління. Język jest składnikiem tożsamości narodowej, dlatego prosvityanie wkładają wiele wysiłku w jego popularyzację. Jedną ze skutecznych metod takiej pracy są kursy języka ukraińskiego. Chcemy, aby dniprzanie coraz bardziej identyfikowali się jako Ukraińcy, a uczestnicy naszych kursów stali się propagatorami tych tendencji w swoich środowiskach towarzyskich. Naszym zadaniem jest wzmocnienie odporności Siczesławszczyzny poprzez krystalizację tożsamości. Obecnie kursy języka ukraińskiego w «Siczesławskiej Proświcie» odwiedza już sto słuchaczy.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 8strona oryginału ↗

Samochód dla połtawskich ochotników kupili Amerykanie i Ukrainki z hrabstwa Lackawanna w stanie Pensylwania

Walentyna SZEMCZUK Dobroczynność nie zna granic. Ukraińcy swoją odwagą, stanowczością i nieugiętością zadziwiają świat! Naprawdę jesteśmy niezwykli, bo miłość do Ojczyzny i niezłomne pragnienie jej ocalenia czynią nas nieustraszonymi wobec wroga. W konsekwentnej obronie suwerenności Ukrainy pomagają nam Stany Zjednoczone Ameryki, udzielając dużej pomocy wojskowej i humanitarnej. Szczere pragnienie pomocy Ukrainie w obronie integralności terytorialnej okazują Amerykanie z hrabstwa Lackawanna w stanie Pensylwania. Wśród mieszkańców miast Scranton i Dunmore są także nasi rodacy, którzy od pierwszych dni rosyjsko-ukraińskiej wojny poświęcają swoje siły na pomoc charytatywną dla obrońców Ukrainy. „Przez wszystkie te trudne miesiące szerokomasztabowej inwazji rosyjskich okupantów na naszą rodzinną ziemię pomagamy kupować kamizelki kuloodporne, hełmy, leki dla obrońców Ukrainy. Pieniądze ze Stanów Zjednoczonych przekazujemy połtawczykom, którzy założyli Fundację Dobroczynną „Swoją Ukrainę kochajcie” – dzieli się swoimi dobroczynnymi staraniami na rzecz ukraińskich wojskowych na linii frontu Olena Szemczuk. – 2000 dolarów darowizn wysłaliśmy na zakup samochodu do patrolowania przyfrontowego miasta Połtawy”. Połtawscy ochotnicy przy samochodzie, zakupionym przez dobroczyńców ze Stanów Zjednoczonych „Obecnie samochód został przekazany Formacji Ochotniczej nr 1 Połtawskiej Miejskiej Gminy Terytorialnej do ochrony spokoju naszego miasta – podkreśla pilną potrzebę samochodu dla połtawskich bojowników-ochotników Walentyna Szemczuk – przedstawicielka 64. oddziału okręgu Nowy Jork Związku Ukrainek Ameryki. – Siedmioosobowy Peugeot Expert został dostarczony z obwodu lwowskiego”. Suma pomocy finansowej, przesłanej ze Stanów Zjednoczonych, stanowi połowę wartości zakupionego samochodu. W swoich modlitwach prosimy Wszechmogącego o ochronę życia obrońców Ukrainy i z głębokim szacunkiem dziękujemy za troskę dobroczyńcom ze Stanów Zjednoczonych. Z wiarą w Siły Zbrojne Ukrainy, razem ku Zwycięstwu!

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ulicom – nazwy ukraińskich miast

Petro ANTONENKO, Czernihów. Dekolonizacja. Zmieniamy nazwy ulic, placów, pozbywając się odrażających nazw i kilkusetletniego kolonialnego statusu Ukrainy, związanego przede wszystkim z Moskowią, Rosją. Jest to kontynuacja dekomunizacji – pozbywania się skutków komunistycznego, totalitarnego reżimu ZSRR. Proces ten rozpoczął się ponad dwie dekady temu, a znacznie przyspieszył po przyjęciu przez Radę Najwyższą w 2015 roku kilku ustaw o dekomunizacji. Przez te dwie dekady miejscowości Ukrainy przestały obfitować w imiona Lenina, Swierdłowa, Urickiego, Dzierżyńskiego, Kalinina i innych. Obecnie dążymy do maksymalnego oddalenia się także od rusyfikacji, w tym w toponimach. W Czernihowie przy radzie miejskiej utworzono grupę roboczą ds. zmiany nazw, w skład której wchodzą przedstawiciele władz, historycy i społeczeństwo. Pracuje ona w dwóch kierunkach: pierwszy – dotyczy ulic, których nazwy należy zmienić, drugi – przygotowuje i dobiera dla nich nowe nazwy. Opracowania grupy są przedkładane radzie miejskiej, która podejmuje decyzję o zmianie nazwy. 28 lipca sesja rady miejskiej podjęła pierwszą taką decyzję, zmieniając nazwy 15 ulic i 5 zaułków. Praca trwa przy aktywnym udziale samych mieszkańców miasta, którzy żywo dyskutują na ten temat w mediach i internecie. Zanim spojrzę na mapę Czernihowa, zgłoszę jedną propozycję. Proponuję, aby w każdym centrum obwodowym Ukrainy ulice były nazywane na cześć innych centrów obwodowych kraju. Teraz – o Czernihowie. Oto toponimy miasta według stanu na 5 sierpnia, czyli już po wspomnianej zmianie nazw. W Czernihowie jest około 400 ulic, 100 zaułków, trzy aleje. Jeśli chodzi o te ostatnie: do dwóch istniejących – Pokoju i Zwycięstwa – dołączyła aleja imienia Lewka Łukjanenki, na którą przemianowano ulicę Rokossowskiego. Nasz rodak, wybitny Ukrainiec, swego czasu, między dwoma uwięzieniami, mieszkał na tej ulicy. Tak więc w Czernihowie jest już kilka ulic nazwanych na cześć centrów obwodowych Ukrainy: Kijowska, Żytomierska, Lwowska, Odeska, Sumska, Charkowska, Czerkaska. Dodajmy aż trzy „krymskie” ulice, przy czym wśród nich nie ma nazwanej na cześć stolicy autonomii – Symferopola, a są Krymska, Sewastopolska, Kerczeńska. Co mamy? Objęto 8 obwodów z 24 innych obwodów. Jedna trzecia! To nie przystoi, ponieważ teraz szczególnie musimy mówić o jedności Ukrainy. Wśród kilkuset ulic miasta, w tym dziesiątek, które aż proszą się o zmianę nazwy, nie znalazło się miejsce dla naszych miast obwodowych, w szczególności dla Czernihowa, miasta-bohatera Mikołajowa, wielokrotnie doświadczonych Chersonia, Dniepru. A komu się znalazło i póki co jest miejsce na mapie? Nawet po 8 latach faktycznej wojny, agresji Rosji, nawet teraz (!) u nas nadal „żyją” ulice z imionami na cześć rosyjskich miast. Są to Kostromska, Kurska, Orłowska. Teraz – o Białorusi, z którą sąsiaduje Czernihowszczyzna, a mianowicie z obwodem homelskim, jednym z przyczółków, z którego 24 lutego hordy orków rzuciły się na Kijów. Ale połamały zęby na Czernihowie. Białoruś, powiedzmy wprost, bezpośrednio bierze udział w wojnie Rosji przeciwko Ukrainie. Niemniej jednak w Czernihowie wciąż są ulice Mińska, Brzeska, Mozyrska (na cześć centrum rejonowego obwodu homelskiego). Ktoś może zaprotestować, mówiąc, że warto poczekać ze zmianami nazw, może „wszystko się kiedyś ułoży”. Ale znów powiedzmy otwarcie: Białoruś, jak i Rosja, są od teraz naszymi wrogami na długo... Jeszcze jeden temat do zmian nazw. Ponieważ Czernihów jest stolicą Siewierszczyzny, warto byłoby mieć ulice na cześć miejscowości właśnie Czernihowszczyzny. Kilka takich ulic jest: Bobrowicka, Horodniańska, Nieżyńska, Ripkińska, Lubiecka, Sosnicka, Siedniowska. Ale ile jeszcze można by uwiecznić w nazwach, z naszą przebogatą historią: Nowogród Siewierski, Pryłuki, Baturyn! A kosztem jakich ulic je nazywać? Po pierwsze, w mieście nadal jest niemało ulic z nazwami postaci tego samego komunistycznego reżimu, niechby i mniejszego kalibru niż wspomniane odrażające. Są to postacie radzieckich wymysłów, mitów historycznych, są toponimy na cześć rosyjskich działaczy. Wokół tych imion jest szczególnie dużo dyskusji. A co, jeśli powiedzieć tak: to może i godni ludzie, ale co do tego ma Ukraina? Niech w Rosji nazywają ich imionami ulice miast i wsi. Jest także kategoria nazw związanych z mitem o „uwadze radzieckiego ustroju dla człowieka pracy”. Są to ulice Budowlana, Gospodarcza, Zakładowa, Kolejowa, Przemysłowa, Inżynierów, Mechanizatorów, Naftowców, Przemysłowa, Robotnicza, Włókniarzy, Pracownicza, Uderzeniowa, Fabryczna, Ceglana. Jest aż cztery (!) ulice na cześć zakładów radiowych, byłego giganta radzieckiego przemysłu obronnego: Radiozakładowa, a także osobno 1., 2. i 3. Radiozakładowa. Jest jeszcze jedna kategoria nazw, gdzie władzom miejskim, widać, po prostu brakowało fantazji, a „przykleiły” nazwy ulic do jakichś realiów. W rezultacie mamy ulice Brzegową, Wysoką, Górzystą, Działkową, Długą, Zagrodową, Krańcową, Okrężną, Leśną, Łąkową, Graniczną, Nizinną, Nową (genialnie prosta nazwa!), Jeziorną, Północną, Podwalną, Podgórną, Piaszczystą, Polną, Podmiejską (dlaczego wtedy nie Przedmiejską?), Rzeczną, Cichą, Topolową, Urodzajną, Sosnową, Szeroką. Wreszcie jest kategoria nazw lirycznych i jednocześnie bezbarwnych: Bzowa, Wiśniowa, Chabrowa, Zielona, Kasztanowa, Klonowa, Nadziei, Przyjazna, Świetlista, Słoneczna, Poziomkowa, Jabłoniowa, Brzozowa. Jak widzimy, jest co zmieniać i na co zmieniać. Słowo należy do obywateli, mieszkańców miasta, specjalistów i wreszcie – do władz miejskich. Połtawskie biuro Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Centralny plac Czernihowa i centralna ulica – Aleja Pokoju.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Pierwszy pomnik bojowników Obrony Terytorialnej

24 sierpnia, w Dniu Niepodległości Ukrainy, przy cerkwi Opieki Matki Bożej Prawosławnego Kościoła Ukrainy w mieście Irpień w obwodzie kijowskim odbyło się uroczyste odsłonięcie pomnika bojowników Obrony Terytorialnej. Jest to pierwszy na Ukrainie pomnik Obrony Terytorialnej. Na kamiennej płycie znajduje się wizerunek mapy Ukrainy ze wszystkimi obwodami i centrami obwodowymi. Zaznaczono również miasto Irpień. Po prawej stronie widnieje napis „Obrona Terytorialna” oraz jej hasło „Gotowi do oporu”. Broniąc Irpienia i Kijowa, zginęło 38 bojowników Irpieńskiej Obrony Terytorialnej oraz 50 żołnierzy. Rosyjscy najeźdźcy zabili 322 cywilnych mieszkańców Irpienia. W miejscowościach Krasnołuckiej wspólnoty terytorialnej w rejonie mirhorodzkim zdemontowano popiersie. Sesja Rady Miejskiej w Hadziaczu przywróciła zaułkowi Watutina historyczną nazwę „Krasnohirski”, a decyzją Rady Miejskiej w Krzemieńczuku ulicę Watutina przemianowano na cześć poległego podczas obrony Charkowa w czerwcu 2022 roku majora Gwardii Narodowej, Bohatera wojny rosyjsko-ukraińskiej o niepodległość, Ihora Puhacza. Do tej pory w obwodzie połtawskim pozostaje 59 ulic i zaułków, które wysławiają rosyjskiego zbrodniarza. Pomnik w Połtawie ustawiono na ulicy Watutina z udziałem mera Ołeksandra Mamaja w czasach prorosyjskiego reżimu Janukowycza. Ten pomnik, jako jeden z licznych symboli państwa-okupanta, stale wywoływał najróżniejsze protesty ze strony patriotycznie nastawionych obywateli. Wojownikom Obrony Terytorialnej wręczono odznaczenia trzeciego stopnia, a ich dowódcom odznaki honorowe. Polegli bojownicy zostali pośmiertnie odznaczeni Orderem Ochotnika. Te nagrody wręczono rodzinom poległych. Dowódca Irpieńskiej Obrony Terytorialnej, mer Irpienia Ołeksandr Markuszyn zapewnił, że kierowany przez niego oddział jest gotowy odeprzeć wrogi atak, jeśli taki nastąpi. Uroczystości zakończyły się uczczeniem pamięci poległych obrońców Ukrainy w Alei Bohaterów ATO. Anatolij ZBOROWSKI W listopadzie 2015 roku nieznani sprawcy uszkodzili tablicę u podnóża monumentu, w czerwcu 2016 roku i wrześniu 2017 roku połtawianie oblewali okupacyjny marker czerwoną farbą, 21 lipca 2019 roku nieznani patrioci wykonali na nim napis „wróg”; w 2020 roku połtawski oddział organizacji społecznej „Sokił” zebrał wymaganą przez ustawodawstwo liczbę głosów na oficjalnej stronie Rady Miejskiej w Połtawie pod petycją dotyczącą przeniesienia pomnika do przestrzeni muzealnej; w czerwcu tego roku zwolennicy ogólnoukraińskiego ruchu społecznego „Dekomunizacja. Ukraina” przeprowadzili akcję społeczną „Precz z Ukrainy, moskalu niepiękny!”, wywieszając baner z popularną obecnie frazą i w ten sposób zwracając uwagę władz miejskich na konieczność demontażu.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 9strona oryginału ↗

Popiersie Watutina – do „Parku okresu radzieckiego”

Regionalny przedstawiciel Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej (UINP) w obwodzie połtawskim Oleh Pustowhar za pośrednictwem gorącej linii rządowej Gabinetu Ministrów przesłał list do pierwszego zastępcy mera Połtawy Walerija Parchomenki. Połtawskie biuro UINP zaproponowało rozpatrzenie na posiedzeniu Połtawskiej miejskiej komisji ds. nazewnictwa i przemianowywania elementów środowiska miejskiego i infrastruktury, upamiętniania osób i wydarzeń kwestii demontażu i przeniesienia z przestrzeni publicznej do muzeum pomnika-popiersia rosyjskiego komunistycznego zbrodniarza wojennego Mykoły Watutina oraz zatwierdzenia odpowiedniej decyzji na posiedzeniu komitetu wykonawczego Połtawskiej Rady Miejskiej. „Na bazie Putywelskiego Państwowego Historyczno-Kulturalnego Rezerwatu w 2019 roku utworzono „Park okresu radzieckiego” – pierwsze państwowe muzeum tego typu na Ukrainie. Zgromadzono w nim pod gołym niebem liczne rzeźby działaczy komunistycznych. Nowo utworzony park otwarto w Spadszczańskim lesie, oddalonym o 13 km od miasta Putywl na Sumszczyźnie. Eksponaty do muzeum są przywożone z obwodów sumskiego, połtawskiego i czernihowskiego. Podobne parki istnieją również w innych krajach europejskich. Ich celem jest przemyślenie i badanie historii. Największe takie muzeum wśród krajów UE powstało na Litwie, gdzie oprócz pomników prezentowane są także inne atrybuty; na przykład turyści mogą zobaczyć wagon, którym wywożono Bałtów do komunistycznych obozów koncentracyjnych. Drugim pod względem wielkości w Europie jest park z czasów sowieckich w Budapeszcie, gdzie również zgromadzono rzeźby z okresu sowieckiego”, – podaje się w liście. „W związku z tym proponuję, zgodnie z pismem Ministerstwa Kultury Ukrainy „Dotyczącym utworzenia Muzeum Sztuki Monumentalnej «Park epoki sowieckiej»” nr 836/25/15-19 z 15.09.2019 r., w celu uniknięcia wandalizmu i zapewnienia europejskiej praktyki w tej dziedzinie podjąć działania w sprawie przekazania pomnika do filii Państwowego Historyczno-Kulturalnego Rezerwatu w mieście Putywl „Muzeum Sztuki Monumentalnej epoki totalitarnej «Park epoki sowieckiej» w Spadszczańskim lesie”, – zaznaczył w apelu Ołeh Pustowhar. Po pełnoskalowej rosyjskiej inwazji z inicjatywy Połtawskiego biura UINP na Połtawszczyźnie rozpoczął się proces oczyszczania przestrzeni symbolicznej publicznej z toponimów i pomników upamiętniających Rosjanina Watutina. We wsi

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 10strona oryginału ↗

Język – kosmos wyobraźni i postrzegania świata (Pawło Mowczan o języku)

Kateryna HŁUCHOWCEWA, Iryna HŁUCHOWCEWA, Ługańsk – Połtawa, Ługańskie Obwodowe Zrzeszenie Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Pawło Mowczan – utalentowany ukraiński poeta, działacz społeczny i państwowy, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy imienia Tarasa Szewczenki, któremu poetycki talent oraz sztuka filozoficznej wypowiedzi pozwoliły w swoich artykułach publicystycznych zwerbalizować i usystematyzować przemyślenia dotyczące głębokiej istoty języka, słowa, powstawania tekstu poetyckiego, dynamiki języka mówionego itp. Jego rozważania, które można nazwać filozoficzno-psychologicznymi narracjami poety i obywatela Ukrainy, opierają się na osobistych obserwacjach i odczuciach, pomnożonych przez własne doświadczenie drogi artystycznej, a także uogólnienia wybitnych użytkowników języka, literaturoznawców, filozofów. Jest to symbioza logicznego, kreatywnego postrzegania dawnego i dzisiejszego ukraińskiego słowa, troska o jego rozwój i funkcjonowanie. Co szczególnie aktualizuje się w warunkach zbrodniczej, bandyckiej wojny moskowszczyzny, mającej na celu zniszczenie wszystkiego, co ukraińskie. Przede wszystkim – ukraińskiej duszy i jej ukraińskiego słowa. Oto dlaczego obecnie na szczególną uwagę zasługują jego artykuły, przedmowy, wywiady, zamieszczone w zbiorze „Wertykał słowa” (Kijów, 2022, 608 s.), których lwia część wchodzi w skład rozdziału „Na początku było Słowo”. Wśród nich wyróżniamy następujące: „Język – zjawisko kosmiczne”, „Odrodzić się w słowie”, „Słowo martwe i żywe”, „Język i piśmiennictwo: kategorie wieczne”. Dociekliwego czytelnika przede wszystkim zainteresuje tytuł zbioru artykułów, który uważamy za symboliczny. Wszak zakodowano w nim drogę rozwoju ukraińskiego języka narodowego. Zdaniem Pawła Mowczana: „Język ukraiński rozwijał się wertykalnie, wznosząc się z dołu do góry, od ludu do elity. A nie odwrotnie, jak język rosyjski, który rozwijał się ustawowo z góry na dół” (s. 106). Pierwotność języka mówionego i wtórność literackiego, bez wątpienia, wcale nie ogranicza możliwości funkcjonalnych współczesnego ukraińskiego języka literackiego, a jedynie poświadcza nierozerwalny związek tych dwóch form istnienia języka oraz możliwość wzbogacania się dzięki temu. Nieprzypadkowo pisarz podkreśla: „Język mówiony – to język podstawowy. Z niego, z ustności, zaczyna się piśmiennictwo” (s. 108). Słowo poetyckie autor jako pisarz nazywa wyższym stanem języka, wertykalnym stanem duszy, bo ono ją kształtuje. Słowa, które są obdarzone energią treści i rytmiki, świadczą o duchowym wzniesieniu, odnowieniu wertykalnym: „Rytm tworzy pewne wibracje językowe. Ale on nie ogranicza tych treściowych wibracji fonetycznych. Dlatego najbardziej wybuchowymi tekstami poetyckimi są te, w których zawarta jest arytmia znaczeniowa, podporządkowująca sobie wibracje rytmiczne, a ściślej mówiąc – metryczne” (s. 124). Z drugiej strony, w tytule zbioru prac publicystycznych i literaturoznawczych Pawła Mowczana wykorzystano ideę antycznych filozofów o czterech żywiołach (elementach) – wodzie, ziemi, ogniu i powietrzu. Pawło Mychajłowycz wyraża przypuszczenie, że piątym, eterycznym żywiołem jest język: „Język ożywia Świat, skupia on w sobie energię świata, dlatego rozluźnienie czy aktywizacja tego czy innego organizmu narodowego odbywa się poprzez Słowo. Język – to piąty, eteryczny żywioł, który otacza przestrzeń narodową, a zmniejszenie jego sfery prowadzi do powstania swoistych dziur ozonowych, przez które wdziera się czarna energia, demoralizująca naród. Język jest swoistą syntezą wszystkiego, co narodowe, ogniskiem jego widzenia. Słowo narodowe – to Słowo zbiorcze” (s. 52). Po mowczanowsku mądrze, opierając się na badaniach Wilhelma von Humboldta, Ołeksandra Potebni, współczesnych rodzimych i zagranicznych naukowców, pisarz rozpatruje język jako fenomen, który jest ściśle związany z kulturą, mentalnością narodu i odzwierciedla jego życie. Pawło Mowczan jest zwolennikiem hipotezy poligenezy, która później przerodziła się w hipotezę nostratyczną (łac. noster – nasz), według której człowiek (i język) powstał w kilku punktach kuli ziemskiej. Dało mu to możliwość twierdzenia, że jakikolwiek (narodowy) język, system słów – to odrębny światopogląd, nierozerwalnie związany z kształtowaniem się i rozwojem konkretnego etnosu na konkretnym terytorium. Rozległe filozoficzne rozważania pisarza są przede wszystkim naznaczone interpretacją pojęcia języka, metaforycznymi definicjami jego istoty. Realizuje to artysta zazwyczaj za pomocą różnych figur stylistycznych, które dają możliwość zestawienia zjawisk, porównania ich, odnalezienia analogii. We wspomnianych sentencjach podkreślono: społeczny charakter języka: „Język – to, można by rzec, zbiorowe spojrzenie na świat. I cała różnorodność językowa jest, najwyraźniej, uwarunkowana koniecznością takiego różnowidzenia, a co za tym idzie – i różnointerpretacji” (s. 24); tworzenie całym arsenałem środków niepowtarzalnego językowego obrazu świata: „Od tego „r ó ż n e” zależy ogólne widzenie świata, przy którym określa się to, co prawdziwe, autentyczne o tym świecie. Dlatego każdy język – to przede wszystkim program światowy, zjawisko kosmiczne, obliczone na daleką perspektywę” (s. 24); osobliwości komunikowania, czyli wymiany informacji (myślami, ideami, faktami) z ważnymi dla osiągnięcia celu grupami ludzi, osobami czy osobą: „Język – to swoisty przewód energetyczny od jednego do drugiego, od jednego do wielu. Ale język nie sprowadza się tylko do roli komunikacyjnej. On nieustannie promieniuje. I nawet najdawniejsze teksty, tak zwanych „języków martwych”, kontynuują emitowanie swojej energii” (s. 35); związek języka i świadomości, myślenia: „...Język – to nie tylko mówienie, ale i milczenie. Dlatego nie tylko rozmawiamy w tym czy innym języku, ale i milczymy. Milczymy językiem, ukrywając to, co skryte, w milczącym myśleniu” (s. 48). Ciekawą i dyskusyjną jest myśl P. Mowczana o związku języka i kodu antropologicznego człowieka. Obecnie udowodniono, że kod antropologiczny kultury – to zespół obrazów, środków o charakterze biologicznym i socjokulturowym, związanych z pewnym kompleksem stereotypów świadomości poszczególnego człowieka lub grupy ludzi, które wyrażają się w archetypach, mentalności, życiu intelektualnym, moralnym i materialnym, w organizacji politycznej i społecznej społeczeństwa, jego kulturze i cywilizacji, charakterze tranzytowym i zdolności do dziedziczenia. Dlatego tak trafnym, choć może nie do końca zrozumiałym dla przeciętnego czytelnika, jest określenie: „Język – to w pewnym sensie także antropologia. Zmiana języka nie może nie odbić się na zmianie typu antropologicznego. Zmniejsza się objętość pamięci, odpowiednio, zmianom ulegają też półkule mózgu. Myśl mięknie, słabnie, zmniejszają się prądy elektryczne” (s. 42–43). Wiadomo, że w języku nierzadko pozostają nazwy wielu przedmiotów i zjawisk, które zostały wymyte przez procesy cywilizacyjne, zjawiska globalizacyjne. Powiedzmy, I. Kotlarewski w swojej „Eneidzie” operuje wieloma nazwami płachty (ukr. płachta – tradycyjna spódnica), chociaż obecnie to słowo wchodzi już do zasobu słownictwa biernego współczesnego języka ukraińskiego. Dlatego za całkowicie słuszne uważamy takie stwierdzenie pisarza: „Język – to cała objętość naszej pamięci narodowej... Właściwie. Słowo jest pamięcią. A pamięć – to życie. Bo zapomnienie – to śmierć” (s. 52). Interpretacje języka przez pryzmat użytkownika również są przesiąknięte głębią autorskiego widzenia i obiektywną oceną kreatywności osobowości językowej. Pawło Mowczan broni prawa każdego człowieka do komunikowania się w języku ojczystym. Rozpatruje to jako możliwość bycia samym sobą, samookreślenia się: „Każdy człowiek jest niepowtarzalny. Każdy! [Język] To świadectwo niepowtarzalności każdej ludzkiej osobowości. To pewne ludzkie zaprogramowanie na samodzielność, na samowyrażenie, na niezależność, na swoją drogę, a zatem i na równość ze wszystkimi istotami przed niebem i ziemią...” (s. 23). W narracjach o języku zwrócono uwagę na cechy psychologiczne człowieka, który utracił więź z językiem ojczystym z powodu jakichś okoliczności i jest zmuszony komunikować się w innym języku: „...Język – to przede wszystkim psychologia. To, można by rzec, czynnik psychologiczny. Człowiek, który utracił swój język, jest niepełnowartościowy, jest drugorzędny w porównaniu z użytkownikiem języka ojczystego. Ma on zupełnie odmienną refleksję i korzysta, według definicji I. Franki, z „górnej” świadomości. Czyli jego podświadomość w wyniku asymilacji jest zahamowana, przytłumiona” (s. 21). Za konkluzywną uważamy tezę, według której język – to podstawa życia społecznego człowieka, jego świata duchowego, fundament postrzegania świata i rozumienia świata: „Język – to podstawa wszystkiego. A obniżenie poziomu językowego prowadzi automatycznie do obniżenia poziomu duchowego” (s. 46). Nie mniej trafne i błyskotliwe, naszym zdaniem, są interpretacje słowa w narracjach Pawła Mowczana. Rozwijając założenie, że język – to zjawisko kosmiczne, publicysta twierdzi, że Słowo jest Bogiem, bo ono, tak jak język, jest materialne i idealne jednocześnie. Mając przypisane do niego znaczenie, które w większości przypadków, tak czy inaczej, w sytuacji komunikacyjnej jest związane z pojęciem o przedmiocie czy zjawisku, które ono oznacza, słowo może być reinterpretowane, nabierać nowych odcieni znaczenia, podlegać konotacjom. Już wspominaliśmy o tym, że publicystyka Pawła Mowczana jest intertekstualna, ponieważ jest naznaczona wykorzystaniem całego szeregu idei, hipotez, cytatów znanych uczonych, czołowych działaczy kultury. Sięgając po interpretację słowa, pisarz posługuje się aforyzmem lingwistycznym Francesca Petrarki, który nazywa formułą demonstrującą współzależność Kosmosu i Logosu: „Słowo – to pierwsze lustro ducha, – mówił Petrarka, a duch nie jest ostatnim przewodnikiem słowa. W tej formule widzimy współzależność Kosmosu i Logosu, moralności i języka, słowa i Człowieka. Zależność ta jest wyraźna i niepodważalna przez żadne sądy o beznarodowej nauce, technice i gospodarce” (s. 45). Natchnienie, nie ukrywając swojego zachwytu, Pawło Mychajłowycz mówi o tle leksykalnym tekstu, aspekcie językowo-krajoznawczym wypowiedzi, dzięki któremu właśnie wyraża się w języku mentalność narodu: „Rosyjskie „zwiezda” i ukraińskie „zirka” – to nie to samo, ponieważ „zirka” – to i wzrok (zir), i spojrzenie (zrak), i żar, i widzialność (zrymo), i dojrzałość (zrilist), i wzrost (zrist)... Jeśli zrusyfikowany Ukrainiec użył słowa „zwiezda”, zawęził spektrum znaczeniowe słowa do jego jednostkowego znaczenia. Ze słowa wywietrzała jego biografia. Traci ono swoją głębię, swoją pełnię i wielowymiarowość. Hologram nie wyjdzie z rosyjskiej „zwiezdy” w ukraińskiej świadomości” (s. 39). Obecnie w literaturze metodycznej naukowcy używają terminu paszport lingwistyczny słowa, pod którym rozumieją zespół świadectw o słowie, za pomocą których osoba ucząca się może poznać etymologię słowa, jego znaczenie, łączliwość, częstotliwość użycia w tekstach różnych stylów itp. Pisarz nazywa to biografią słowa, co, naszym zdaniem, jest bardziej celowe i zrozumiałe. Archetypowe słowa-symbole pisarz nazywa plastrami myśli: „Jakkolwiek odnawiałby się słownik poetycki, istnieją słowa wieczne, słowa – nośniki ważnych znaczeń poetyckich, bez których nie do pomyślenia jest prawdziwy słownik poetycki. Na przykład: „dusza”, „życie”, „śmierć”, „niebo”, „woda”, „sen”. I cała prawda, zapewne, polega na tym, na ile nasycają się, pęcznieją treścią emocjonalną wspomniane wyżej plastry myśli. Tylko wtedy, gdy te słowa są podłączone do wieczności, odpowiednio, do wysokiego uczucia, wtedy stają się funkcjonalnie odnowione” (s. 127). Wyczucie poetyckie pomaga pisarzowi-akademikowi wyjaśnić, jak osiąga się harmonię w języku, gdzie prawa gramatyki i składni są uwarunkowane przez samo słowo, kiedy słowo nie wypada ze swojej orbity i nie przemieszcza się z jednego gwiazdozbioru w inny: „Weźmy, na przykład, słowo stół – w nim jest wszystko, co mieści w sobie to pojęcie. Stół – on stoi, go ścielą, go zastawiają. Cztery rdzenne litery nośne: stół. Stół – to szczególne miejsce, uświęcone duchami przodków. Dla nich, dla przodków, pod Nowy Rok stawia się stół w czerwony kąt (na pokucie), na stół – kutię i uzwar. Stół w czerwonym kącie. Stół zawsze jest współmierny z wyglądem wewnętrznym mieszkania, nie powinien być ani zbyt wysoki, ani zbyt niski. Poczucie miary jest tutaj czysto intuicyjne: gospodarz twardo wie, że przedmiot ten ma całkowicie określone parametry i robi go odpowiednio do własnego wzrostu. Do powierzchni mieszkania. Do rozmiaru rodziny” (s. 61). Słowom, w których zachowane są normy eufonii, prawa

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

słowotwórstwo oraz użycie słów i funkcjonowanie, Pawło Mowczan przeciwstawia skrótowce, wulgaryzmy i nazywa je słowami-potworami, słowami-poczwarnikami, słowami-wampirami: „Ale istnieją języki zniekształcone, słowa-poczwarniki, słowa-potwory, słowa-wampiry, które wysysają ludzką energię, zubożając w ten sposób świat, pochłaniając energię kosmiczną… Trzeba bać się takich słów, tworów skrótowcowych, pasożytów naszej świadomości, które wampiryzują świat. Słowa te nie są niosące pokój, lecz niosące śmierć. Trzeba z nimi walczyć, przeciwstawiając im słowa pełne ducha. Choroba języka to choroba świata, to kosmiczny dysbalans” (s. 39). Nasze słowo, i podkreśla to niejednokrotnie, to nasze intelektualne i kulturowe bogactwo, i trzeba je cenić: „Słowo – świadek historii, świadek czasu. W Słowie zaczyna się i kończy życie twojego narodu, twojego nieskończonego rodowodu, w nim zaczyna się i kończy życie duchowe Człowieka. Przez Słowo przekazywana jest cała suma doświadczenia, jego duchowość. Oto dlaczego oczarowuje nas dawna pieśń, dawny tekst. W nich krzyżuje się pamięć emocjonalna wszystkich istniejących przed Tobą. Odbywa się twórczy dialog między Słowem dawnym a tobą. Całe historyczne i intelektualne doświadczenie również jest w Słowie” (s. 51). W jego narracjach publicystycznych poruszono niemało problemów, których trudno się pozbyć przez utrwalone na przestrzeni wielu lat stereotypy. Jest to, w szczególności, mit o języku ukraińskim jako języku chłopskim, którego i w naszych czasach, mimo wszystko, nie sposób przezwyciężyć: „Sztucznie stworzony antagonizm między miastem a wsią był stale ideologicznie podsycany: „walka z przeżytkami”. Tego podziału psychologicznego nie udaje się przezwyciężyć do dziś: wieśniak odczuwa swoją drugorzędność, bycie gorszego sortu w społeczeństwie, dlatego i język ludowy naznaczony jest pewną ułomnością. Być Ukraińcem we współczesnym mieście przemysłowym oznacza ujawniać swoją chłopskość…” (s. 27). Niemało sentencji pisarza nie wymaga wyjaśnienia i dyskusji, są one odbierane jako aksjomat: „Przed Słowem wszyscy są równi. Słowo nie podporządkowuje i nie jest podporządkowywane” (s. 35); „Uciskanie jednego języka przez drugi to rażące naruszenie ładu świata. Dyskryminacja językowa warunkuje również dyskryminację społeczną i moralną. Język dominujący zaczyna się podporządkowywać” (s. 36); „Ciągłe kalkowanie zapożyczonych słów nie aktywizuje świadomości, pasożytnictwo językowe prowadzi do inercji, do twórczej bierności. Przecież energia nie tylko wychodzi ze słowa, ale i idzie do słowa” (s. 37); „Język każdego narodu – każdego bez wyjątku – powstawał z całości bytu w naturze narodowej. I narodowy obraz świata jest dyktatem natury narodowej. Język narodowy to, jak zaznacza znany literaturoznawca Gieorgij Gaczew, głos natury w człowieku” (s. 108). Jak widzimy, swoim dorobkiem twórczym Pawło Mowczan uzupełnia i rozszerza istniejące hipotezy o powstaniu, funkcjonowaniu i rozwoju języka, tym bardziej, że wyrażone jest to w stylu popularnonaukowym, w formie dostępnej dla przeciętnego czytelnika.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 11strona oryginału ↗

Jest Prawda prawdziwa, a jest…

Iwan PROSIANYK, pisarz Z sowieckiej łaski kandydaci i doktoranci do dziś wtórują tej niedorzeczności, dowodząc, że Słowianie to w ogóle wtórny etnos, który zapożyczał i język, i kulturę, i sztukę walki to od Greków, to od Mongołów, to od Tatarów, to od Turków. Najczęściej kozaków wywodzi się czy to od jakichś koczowniczych Kozogów, czy to od Czerkiesów, skąpiąc im głębi wieków zaledwie do 500 lat. Choć jeszcze starogreccy kronikarze narzekali na wojowniczych kozopasów, którzy latem gromadzili się w oddziały wojskowe, ćwicząc w sztuce walki, żyli obozami bez kobiet, bezlitośnie pustosząc greckie kolonie. Wspomina o kozakach na Chortycy także bizantyjski cesarz Konstantyn Porfirogeneta, podróżując po wczesnoksiążęcej Ukrainie. Oto dlaczego gruntowna praca naukowa historyka Tarasa Kaliandruka „Kozacy. Słowianie przeciwko ordzie”, wydrukowana we lwowskim wydawnictwie „Piramida”, radykalnie zmienia utrwalone od stuleci poglądy na naszą historię, niszczycielsko gromiąc euroazjatycko-imperialny pogląd na powstanie naszego państwa i kozactwa w szczególności. Autor, odwiedziwszy szereg państw europejskich i azjatyckich, pracując w bibliotekach uniwersyteckich, przytacza porażające fakty dawnych źródeł naszego aryjskiego, w swoich korzeniach, narodu. Własnych, a nie zapożyczonych, tradycji, języka, sztuki walki. Odrodzenie tej ostatniej na Ukrainie wywołało dziś falę brudnych wyzwisk, bo to przecież odrodzenie ducha narodowego, a zatem i świadomości, bo jeszcze dawni wojownicy-Rusicze mówili: „Zabić wroga – najjaśniejsza ofiara Bogu!”. A właśnie przebudzenia świadomości narodowej wróg się boi, podszczuwając posłusznych im „uczonych” (bo po ukraińsku „naukowiec”) na własny naród. Przecież „starszy” jest spokojny tylko wtedy, gdy Ukrainiec występuje jako siła pociągowa w jego wozie. Anegdotycznym faktem rozpoczyna się gruntowne badanie autora: mianowicie, że nazwę kozackiej łodzi czajka Zaporożcy zapożyczyli z tureckiego kajuk – statek. Chociaż określenie tego wielkiego statku jest jednobrzmiące z naszym i u Czechów, i u Słowaków. Do tego, jako potwierdzenie autentyczności nazwy, dziób staroruskiej łodzi w postaci czubatej czajki przytoczono w książce z miniatury Latopisu Radziwiłłowskiego. Wydawałoby się, że co jeszcze potrzeba! Bardzo trafnie T. Kaliandruk polemizuje z historykiem E. Synycią, który w książce „Dzieci Peruna” zapewnia, że Ukraińcy, w tym Kozacy, nie mieli własnej floty, zaprzeczając tym samym „Latopisowi Ruskiemu”… „Izjasław chytrze wyposażył na morze łodzie: wioślarze w nich byli niewidzialni.., a sterników było dwóch – jeden na dziobie, drugi na rufie; dokąd chcieli, tam płynęli, nie obracając łodzi”. A kozackie desanty, które niemal co roku paliły przedmieścia Stambułu? Może przelatywali przez Morze Czarne na szarawarach, jak w kreskówkach Dachny? Swoją drogą, słowo szarawary wcale nie jest pochodzenia tureckiego, jak usiłują dowieść niektórzy „uczeni”, a rodzime – scytyjskie. I takimi przykładami własnej niższości książka po prostu obfituje. Na przykład A. Żeleznyj w swojej pseudopracy „Pochodzenie ukraińsko-rosyjskiej dwujęzyczności na Ukrainie” wprost żyły sobie wypruwa, biedaczysko, dowodząc, że język ukraiński zepsuli Polacy, aby oderwać „chochołów” od „russkawa mira”, lekceważąc to, że takie same słowa są w językach czeskim, słowackim, białoruskim, chorwackim, serbskim, zapewne nie wiedząc: do połowy VI wieku (czas najazdu awarskiego) te narody miały wspólne tereny naddnieprzańskie, a zatem i wspólny język. I ten potężny język funkcjonował od Renu aż po Ra (Wołgę), znali go wszyscy wykształceni ludzie wczesnofeudalnej epoki. A języki rosyjski i ukraiński są uderzająco różne pod względem swojej duchowej istoty. Słowo Matka dla Ukraińca jest święte. Moskiewskie zaś Mat’ – to najwstrętniejsze przekleństwo. I jest to rzeczywiście rosyjski ludowy wynalazek. Jedyny i niepowtarzalny na świecie pod względem swojej podłości. „Kiedy przeklinasz – twoimi ustami mówi Szatan!” – podkreśla narodowa mądrość. Ależ nie! W Europie jest jeszcze jeden naród-przeklinacz – Węgrzy. Bo to ludzie z jednego korzenia i z jednego terytorium. Choćby moskiewscy niby-historycy nie wiadomo jak przystawiali Zalesie do Kijowa, wychodzi im to, jakby garbatego do ściany. Tworzy się wrażenie, że nasi „uczeni” po prostu małpują tę pisaninę, którą podsuwa im „starszy brat”, czy to lekceważąc, czy bojąc się zajrzeć do posowieckich dokumentów. Na przykład arabski podróżnik IX wieku al-Masudi nazywa Rusów kuzakana. Podróżując po Indiach, pisarz i podróżnik książę E. Uchtomski w swojej pracy pisał: „…nie bez powodu w Hindustanie przyjęło się nazywać kozakami tamtejszych śmiałych konnych, a nawet pieszych wojowników (radźputów)”. Pod kozakami mając na myśli Kubańczyków – potomków Siczy Zaporoskiej. T. Kaljandruk szczegółowo porównuje naszych dawnych bogów narodowych i współczesnych niebian Indii. A są oni uderzająco podobni. A to potwierdza domysły krajowych akademików dawnej epoki Krasuskiego, Marra, Potebni, o przesiedleniu się z równiny naddnieprzańskiej Ariów jeszcze w czasach przedscytyjskich na tereny Indii, Azji Mniejszej, Śródziemnomorza. Tożsame bóstwa: Wisznyj – Wisznu. Jama. Makosz. Swaróg i bóg – Stwórca Swaradźa. Perun i Pardźanja. Autor bardzo subtelnie zauważył podobieństwo sztuk walki Hindusów i kozaków zaporoskich, później kubańskich płastunów, a z tego jednoznacznie wynika, że mają one bardzo dawny indoaryjski korzeń, czyli powstały jeszcze na długo przed przesiedleniem się Ariów z równiny naddnieprzańskiej. A żeby ta sztuka powstała i rozwinęła się, trzeba było mieć dość silny i znaczny rdzeń wojskowy państwa rolniczego, które, moim zdaniem, istniało tutaj już 6–5 tysięcy lat temu. Główny rozdział pracy poświęcony jest szczegółowej analizie drażliwego tematu – pochodzeniu nazwy własnej kozacy. T. Kaljandruk nie stawia wyraźnej kropki nad „i”, podając kilka wersji, jakby zapraszając czytelnika do współpracy. Jedna z nich – ci, którzy chodzą z kosą – czubem jako oznaczeniem człowieka wojskowego. Wiadomo: kosę nosili nasi opryszkowie, zbrojni Bułgarii, Serbii, Chorwacji, ci sami Hindusi – kszatrijowie, z kosą przedstawiony jest Perun na Latopisie Radziwiłłowskim, książę Światosław nosił kosę – czubeczek. Druga wersja: ci, którzy byli uzbrojeni w kosy. Rzeczywiście, kosy mieli na uzbrojeniu jeszcze dawni Rusini. Tatarzy siedem tygodni (a Kijów poddał się po 4 dniach) nie mogli zdobyć Kozielska (księstwo czernihowskie), jak na żniwa ukraińscy bohaterowie wdzierali się w szeregi Batyja, odcinając nogi i ludziom, i koniom. Czterej temnicy-dowódcy tak i nie znaleźli swoich synów wśród gór konających trupów. Trzeci domysł: kozak od tego, że ubierał się w skóry dzikiej kozy. To według D. Jawornyckiego, S. Myszeckiego, O. Rigelmana. Wszystko rozłożone jest przejrzyście, bez szyderstwa, opiera się na faktach historycznych czołowych naukowców – zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Ale, moim zdaniem, autorowi badania szczególnie imponuje temat narodowych sztuk walki. Począwszy od terenów książęcych i kończąc na kozaczyźnie, w czasie II wojny światowej. Temat kozackiego płastunstwa w czasach sowieckich nie tylko był przemilczany, ale był skrajnie niebezpieczny, za niego można było otrzymać wyrok więzienia. Na człowieka od razu nakładano piętno zagorzałego nacjonalisty, na dodatek burżuazyjnego. Bo właśnie oni, burżuazyjni nacjonaliści, nazwali swoje organizacje skautowe „Płastem”, wprowadzając i wychowując młodzież z czysto ukraińskich pozycji państwowotwórczych. I ten ruch, choć powoli, ale jednak szerzy się na Ukrainie. A to wybija grunt spod nóg euroazjatów, bo przecież i nazwa, i formacja pieszych zwiadowców-płastunów wyraźnie śledzą się tylko u Słowian i całkowicie są nieobecne u konnych koczowników. Dzisiaj w ukraińskim wojsku tworzone są jednostki jegierskie. Choć jegier po niemiecku to płastun-zwiadowca. Czemu wyrzekamy się tego, co rodzime? Przecież jest ono świętsze od cudzoziemskiego. I będzie świętsze zawsze. I nie tylko u jegrów trzeba wprowadzić na klejnotach symbole książęce i kozackie jako bezpośrednią kontynuację naszego starożytnego państwa Rusi, ale wszędzie, we wszystkich rodzajach wojsk, co dodałoby moralnej siły i wytrwałości naszym rycerzom. I najwyższy order państwa „Bohater Ukrainy” jednoznacznie trzeba zamienić na „Rycerz Ukrainy”, aby podkreślić ten historyczny związek. „Prawda – to Niebiańska istota, i jest ona jedna jedyna. Więc za nieprawdę odpowiadasz przed Niebiosami” – mówi dawna ukraińska mądrość. Jednak krajowi historiografowie nie tylko minionej, ale do czasu inwazji „starszego brata” nawet już nowożytnej epoki, pisząc o przeszłości Ukrainy, są bardzo dalecy od tej prawdy. Ta bojaźń, a nuż „starszy brat” (a on nam nawet nie jest kuzynem trzeciego stopnia) nadciągnie, tak grubym lodem zaległa w mózgu, że odmawia on myślenia subiektywnego, niewolniczo służąc na korzyść moskiewskich mitów. Jednak teraz zamiast zbankrutowanej idei „światowego komunizmu” kremlowscy ideolodzy próbują wcisnąć, najpierw Ukrainie, a potem i światu, hasła „Trzeciego Rzymu”, czy „Euroazjatyzmu”, które, oprócz zdeptanych łapci i bata, żadnych innych wartości nie mają.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Wszystko poza wojną jest nieważne, bo wojna… Wywiad z poetą Ihorem Astapenką

Początek pełnoskalowej wojny był poważnym sprawdzianem dla ludzi twórczych. Wielu pisarzy wstąpiło w szeregi obrony terytorialnej, część złożyła przysięgę Siłom Zbrojnym Ukrainy, a zdecydowana większość zasiliła szeregi wolontariuszy. Słowo wielu z nich jest potężną bronią w tej nie tylko zbrojnej, ale i informacyjnej wojnie. Front poetycki, jak zauważył krytyk Ołeh Werhelis, stał się tak silny, że literatura przeżywa dziś nową falę odrodzenia, bo gdy grzmią armaty – muzy nie milczą. Chciałoby się powiedzieć o poecie, który ma jasną postawę życiową: jego teksty o wojnie są wielu znane dzięki mediom społecznościowym, poezję tego młodego autora recytują znani ukraińscy aktorzy. Tak, w ramach projektu Narodowego Akademickiego Teatru imienia Iwana Franki „Poezja Niezłomnych” Roman Jasinowski czytał wiersz „Sztab”, a ludowy artysta Ukrainy Ołeksandr Formanczuk zaprezentował wiersz „Prawda w wojnie”. Ihor Astapenko – ukraiński poeta, filolog, tłumacz. Znany jako prozaik i autor oryginalnych wierszy, a także jako wykładowca i komentator sportowy. Laureat wielu konkursów: wydawnictwa „Smołoskyp”, Międzynarodowego konkursu literackiego „Koronacja słowa”. Jest założycielem Międzynarodowego konkursu poetyckiego „Hajworonnia”, moderatorem platformy literackiej „Litstage”. Autor tomików poetyckich „Szilnyk”, „Szampanśke-pywo-szampanśke”, „Lychotomija”, „Derewa kraszczi za nas”. Od początku pełnoskalowej wojny, od lutego 2022 roku, bierze aktywny udział w obronie terytorialnej Berdyczowa, broniąc granic państwa, a także inicjuje przeprowadzanie różnych akcji wspierających ukraiński front i Siły Zbrojne Ukrainy. – Ihorze, proszę powiedzieć, bycie współczesnym pisarzem – to dla Pana świadomy wybór, los czy misja? – Mogę powiedzieć, że granica między profesjonalnym pisarzem a po prostu pisarzem jest bardzo cienka. Ale jeśli określać swoje stanowisko w tej kwestii, to bardziej prawdopodobne, że to powołanie. Również, jeśli rozpatrywać te realia, w których obecnie się znajdujemy, to chyba także misja. – Biorąc pod uwagę to, że jest Pan naturą twórczą i, najwyraźniej, osobą o subtelnej organizacji psychicznej, ciekawie, jak przeżywa Pan wydarzenia, w których epicentrum się Pan znalazł? Czy żeby było gdzie miłość trzymać na zapas jak nadejdzie czas ale on spaceruje po cmentarzu między mogiłami i z inercji nazywa zmarłych aniołami czyja dola dopiero się zaczęła nazywa wojnę oczyszczeniem karabiny mianuje kwiatami że od nich rozkwita krew przefiltrowana do łzy uważa za ratunek śmierć widzi nas koniecznie sytymi kiedy u nas kłos pszenicy na rodzinę (a są przecież jeszcze psy) zabiera do siebie najlepszych jak – wydaje mu się – najgorszych a najgorszym daje naboje ratować najlepszych bo to życie tylko ból i męka której nie wycierpieć w wierszu tylko smutek i odwieczna nienawiść (on przecież myśli że miłość) on nie jest winny w tym wszystkim winna kobieta która idzie plewić w zaminowane czarne pole pośród ranka który nie dożył BMP – rozszyfrowuje wojownik – „bojowa maszyna piechoty” BMP – rozszyfrowuje matka – „Boże Miłosierny Pomóż” Sztab Sania nigdy nie widział morza. nigdy w życiu. wyobraźcie sobie! w Kijowie był tylko raz. dawno. a Sani już czterdzieści sześć. ja widzę w oczach jego fale i mewy. wielką lśniącą latarnię. a Sania nigdy nie widział morza. jego znak wywoławczy – marynarz. Andriucha ciągle ciężko wzdycha. wpatruje się w swój kałasz. on całe życie poświęcił fabryce i ma daj(boże staż. teraz fabryki nie ma, rozbili. u Andriuchy dwoje małych. u niego w uszach dzwoni metal. ja słyszę go, ja przywykł. Siry ma w ustach czerwonego prima. on pali dwie paczki dziennie. ja widzę jak strach śnieżnobiałym dymem wychodzi z jego płuc. on zawsze milczy i chowa oczy. przez miesiąc ani pary z ust. o nim nikt z nas nic nie wie. tylko to że on białorusin. – Czy trudno było na początku w obronie terytorialnej? – To bardzo smutne, ale my wszyscy już po trochu zaczynamy przyzwyczajać się do realiów teraźniejszości. Przyzwyczajać się do wojny jest okrutnie. Ale ludzie mają wyczerpywalny zasób i ciągle żyć w stanie takiego napięcia – nie każdy może wytrzymać. Znam ludzi, którzy już nie wytrzymali, mają problemy z psychiką. Ja tak samo, jak wszyscy Ukraińcy, przeżywam, staram się być na bieżąco ze wszystkimi wiadomościami, kontroluję i filtruję informacje. Ale, oczywiście, cała otaczająca atmosfera naciska na psychikę. Jestem pewien, że po wojnie jeszcze długo będziemy dochodzić do siebie i rehabilitować się. – Czy był jakiś znak, po którym zdecydował się Pan pójść do obrony terytorialnej? – Nie ma żadnych znaków. Jestem obywatelem podlegającym obowiązkowi wojskowemu, oficerem rezerwy – to mój obowiązek. Ale tutaj też jest cienka granica między mężczyznami, którzy służą, a cywilami. Mamy bardzo dużo krytyki: jeśli człowiek nie służy, to otrzymuje porcję potępienia. Ale wszyscy przecież powinni zrozumieć, że jeśli teraz wszyscy pójdą na wojnę, to gospodarka po prostu nie wytrzyma. Po to, żeby państwo mogło zapewnić jednego żołnierza, potrzeba 10 ludzi na tyłach. Żołnierze – to profesjonalni ludzie, którzy są wyszkoleni, by zniszczyć wroga i zachować swoje życie. Więc żadnych znaków nie było. Był obowiązek. W pierwszych dniach wojny my z towarzyszami poszliśmy kopać piasek na kamieniołomie, żeby zrobić punkt kontrolny, potem z innymi miejscowymi sami zorganizowaliśmy punkt kontrolny, a dalej to wszystko już się potoczyło. – Czy można powiedzieć, że wojna na Ukrainie ma nie tylko niszczycielski charakter, ale i pewne ważne skutki dla naszego narodu? – Bez wątpienia. Teraz odbywa się, można powiedzieć, taki sobie „narodotwórczy” proces. Niestety, są bardzo smutne i tragiczne wydarzenia, jest ich bardzo dużo: liczne ofiary, wielu zabitych, zniszczone całe miasta, zniszczona infrastruktura. Jednocześnie mentalnie wielu ludziom to otworzyło oczy. Wielu ludzi spojrzało na sytuację pod innym kątem widzenia, wreszcie odżegnało się od idei trójsłowiańskiej jedności. Bardzo dobrze, że wielu ludzi przejrzało, ale są ludzie, których ta wojna niczego nie nauczyła. Chce się wierzyć, że do tych ludzi, do których nie dotarło, dotrze później. A jeśli nie dotrze – są odpowiednie metody walki z nimi. Myślę, że po wojnie każdy już będzie odpowiadał i będzie już trochę inny język. Teraz nie czas na to, teraz najważniejsze – obronić swój kraj i zniszczyć wroga. Ale kiedy wszystko się zakończy i, wierzymy w to, że zakończy się naszym zwycięstwem, dojdą ręce także do tych, którzy czynili destrukcyjne działania wewnątrz kraju. Dojdą ręce także do tych, którzy kontynuują obsługiwanie nas w miejscach publicznych, taksówkach itp. w języku rosyjskim. To tylko kwestia czasu. Wywiad przygotowali i przeprowadzili Diana KASJAN i Jehor SZCZERBAKOW, studenci WSP OMF KNU im. Tarasa Szewczenki Iwana tylko spróbuj nazwać Wania – grozi i przeklina. jak dam zaraz – mówi – to skręcicie się w rulon. nie złośćcie chłopy mnie. Iwanowi wierzysz – on chłop krzepki. pięść – dwie moje. nu(nu. wcześniej on był ochroniarzem bazy. teraz ochroniarz snu. i ja z nimi piąty. stoję. wdycham powietrze ciężkie. wilgotne. boję się im przyznać że piszę wiersze. komu one teraz potrzebne? wezmą nie daj boże jeszcze nazwą poetą. mi nie na rękę to. komu teraz tak oto weźmiesz i spluniesz poezją w twarz? na niebie samolot opasuje słońce smutnym wzorem wojny. ja milcząc palę i zamykam oczy i widzę jak piątką my spacerujemy spokojnym nadmorskim miasteczkiem. i spróbuj nam ktoś przeszkodzić. i sania po raz pierwszy w życiu swoim skacze w słoną toń. Lipiec zimy jak boli to żywy. jak żywy to jest szansa ocalenia w to lato trwogi i żalu. jak schowa się słońce wspomnijcie o nas. bez rozdzierania. bez łkań. a po prostu jak byśmy żyli. my żywiutcy. żywsi od wszystkich. i każdy z nas ma jeszcze po dziesięć żyć. i jeśli śmierć przychodzi do nas na próg my plujemy jej w oczy i bijemy między brwi. i gorąca trawa cierpi nasze ciała. i zmęczona rzeka przynosi wody. i ręka pobratymca zbiera z czoła pot (czy krew) jak pszczoła co zbiera miody. nie sądźcie mnie surowo że ja wam skłamałem-bo żadnego lata naprawdę nie ma. chodzi(brodzi między nami zimna i głucha piąty miesiąc nieznośna okrutna zima.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 12strona oryginału ↗

Ihor ASTAPENKO Lipiec zimy

Prawda jest w wojnie wszystko poza wojną nie jest ważne bo wojna. wszystko poza wojną nie istnieje wszystko jest wojną. nawet sama wojna też poszła na wojnę śmierć jej w plecy krzyczy: “ja cię dogonię” prawda jest w wojnie wierzysz mi czy nie? bóg zdjął z półeczki “Ukrainę w ogniu”. trochę poczytał i rzucił. co mu ten ogień. co mu Ukraina? spraw ma i tak niemało. co mu niebo nad nami? co pod tym niebem my? co tam u nieszczęsnych stało się pod koniec zimy? boże ty słyszysz: WOJNA!? słyszysz nasz żałosny krzyk? słyszysz bo nieba nad nami dotąd nikt nie zamknął. dzieci które stały się aniołami nie zdążyły stać się ludźmi czy zdążą stać się rodzicami dzieci tej wojny? i kto będzie rozgrzebywał sny od wybuchów i syren? kto będzie ciągnął pamięć z listami imion ludzi po których zostały chyba tylko ich imiona? zielonymi korytarzami do kraju idzie wiosna. idzie w kamuflażowym mundurze. z karabinem na ramieniu. wypuszcza w poranne niebo ptaków ruchliwe klucze. BMP kiedy rozdawali miłość jemu po prostu zapomnieli powiedzieć kiedy rozdawali nienawiść on pomyślał że to miłość oto on teraz nienawidzi całym sercem swoim pstrym a wszyscy go proszą o jałmużnę a wszyscy go wzywają bóg on by rad wszystkich usłyszeć i rozdać po dwa(trzy serca

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

niepełność, opublikowane w 1931 roku. Pierwszą wspomina z głębi swojego zrozumienia Wadym Skuratiwski w posłowiu o „Myślach” Pascala („Blaise Pascal i jego „Myśli””). W książce Blaise Pascal. Myśli. /Przeł. z fr. – Kijów: DUCH I LITERA. 2009. – 704 s.). Mowa w niej o tym, że nie jesteśmy w stanie poznać świata, nie wychodząc poza granice systemu, w którym żyjemy. Jeśli istnieje koniec Wszechświata, to za nim – początek… Czy był moment życia ziemian, kiedy miłość była we wszystkim! Kiedy? Możliwe – było to wtedy, gdy Adam z Ewą jeszcze trzymali się za ręce?.. Kiedy jeszcze ludzie trzymali się za ręce... Byli szczęśliwi. Szczęście – to kiedy ktoś myśli o nas, modli się za nas i jest połączony z naszym sercem niewidzialną duchową nicią życia... Żyjmy życiem duchowym, nie myślmy o tym, co przemijające – mózg człowieka formuje świat, który jest wokół nas, świat żywego, świat nieśmiertelnej idei... Wiara w nieśmiertelność duszy (ducha) pomaga nam żyć i pokonywać trudności bytu. Żyjemy w wieczności i prawda prowadzi nas do wieczności. Prawdą myśli, działa człowiek, prawdą wszystko zwycięża, bo prawda – to Bóg: „– Bo śmierć, Mychajle, to jest śmierć. Dusza, choć ona nieśmiertelna, ale niełatwo jej rozstawać się ze śmiertelnym ciałem… Śmierć to wielka tajemnica, Mychajle… Dziwna tajemnica…” I to – książka Andrija Sodomory „Uśmiech rzeczy” o świecie rzeczy, który straciliśmy, ale zachowaliśmy w pamięci... Ależ świat ludzkiego bytu… Lina Kostenko mówi ustami bohaterki ze swojej powieści „Notatki ukraińskiego szaleńca”: „Na tej ziemi najważniejsze to pobyć razem...” Pobyć razem. Bardzo pojemna myśl! „Gdyby z kim usiąść chleba zjeść, / Wypowiedzieć słowo, to ono by...” (Taras Szewczenko)…

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 13strona oryginału ↗

Wiara w nieśmiertelność przynosi ulgę w cierpieniu Front duchowego oporu

Bohdan DIACZYSZYN, m. Lwów Niech życie – moment złożony z momentów, wieczność nosimy w duszy… Iwan Franko Dusze zmarłych – to nie nicość, a śmierć – nie jest wszechwładna: Cienie, choć to tylko cień, żar pogrzebowy nie ima się. Sekstus Propercjusz* Hryhorij Skoworoda twierdził, że żaden myśliciel nie jest tak samotny, jak ten, który naucza, rozmyśla o wiecznych prawdach życia: “To tylko hipoteza, że nieśmiertelność nie istnieje” (Akademik Ołeh Krysztal)… Absolutna prawda – poza naszym rozumieniem; wiemy częściowo, rozumiemy częściowo i odtwarzamy dla siebie tylko cząstkę Absolutu. Więc rozmyślania o globalnym będą bezskuteczne, jeśli nie będziemy pracować lokalnie nad zmianą tego, co możemy zmienić. Praca – nie rozmyślania, a działanie, w którym myśl wiedzie prym. Niech to działanie będzie znikome, ale przybliża nas do zrozumienia tego, co jesteśmy zdolni robić, krocząc drogą poznania Stwórcy, tajemnicy wieczności, niezgłębionego. Każdy prawdziwy krok sprzyja życiowemu postępowi. Poruszajmy się naprzód, pamiętając, że czasami należy się obejrzeć, powrócić do swojego “Ja”, upewniając się w perspektywiczności wybranej drogi. Wybierając drogę, nie wybieramy. Drogę życia daruje nam Bóg, a my już samodzielnie ją mościmy, utwierdzamy swoją pracą, trudami całego życia, bo odległość do celu – wielka. Ukraińcy przywykli do tego, że los dziecku daje matka, go szukają, wyszywają, go można zgubić, a można znaleźć, jak szczęście, czego nie powiesz o rosyjskiej “sudbie”, która sama kieruje i decyduje, a człowiek jest zaledwie pasywnym recypientem, jak pacjent pod narkozą. Nasze życie, wydarzenia – “od czasu i przypadku zależne one są” (Księga Koheleta 9:11b) i ciężkiej codziennej pracy, dla której narodzony jest człowiek, aby kochać, uczyć się płakać, radować dziełami swoimi… Czy los człowiekowi daruje Bóg? “Szczególnej wyrazistości problem wolnej woli nabrał w filozofii chrześcijańskiej. Jeśli Bóg wszystko wie i wyznacza z góry, to wolnej woli nie ma. Ale jeśli nie ma wolnej woli, to nie ma i grzechu, wszak to nie człowiek popełnił grzech, a tak Bóg przewidział i wyznaczył. Wszakże takie rozumienie boskiej opatrzności cierpi na to, że przypisuje Bogu ludzki rozum” (Wachtang Kebuladze, “Przyszłość, której pragniemy”). Właśnie tak! I ja tak myślę… Człowiek przypisuje Bogu ziemskie – to robią wszystkie religie świata. Kto zaprzeczy? “O głębokości bogactwa, i mądrości, i wiedzy Bożej! …niezbadane drogi Jego” (List św. Pawła do Rzymian 11:33). Ludzkość traci zdolność myślenia, krytycznego myślenia. W książce “Przyszłość, której pragniemy” (Opracował i redaktor odpowiedzialny Wachtang Kebuladze. K.: Tempora, 2020. – 216 s.) Wołodymyr Jermolenko twierdzi: “Oświeceniowa apokaliptyka wskazuje na to, że ludzkość beznadziejnie głupieje, żyjemy w epoce totalnej degradacji, i ludzkość samolikwiduje się od triumfu masowej głupoty”. Pamiętajmy i tę niezaprzeczalną prawdę: “Wszak nie wszystko, co od człowieka, jest człowiekiem… Na przykład, giną ludzie, – a ludzkość, na wzór której tworzony jest człowiek (przez Stwórcę naszego niebieskiego – B. D.), pozostaje, i nie wyrządza jej żadnej szkody to, że ci ludzie cierpią, giną” (Seneka, “Listy moralne do Lucyliusza”. List LXV)… Czy jest na świecie dobro i zło, które istnieją niezależnie, czy można wyjaśnić świat bez Boga, czy w teatralizowanym świecie aktorzy-ludzie zdolni są coś zmienić? Na suficie Biblioteki Kongresu USA uderzają słowa poety Pope’a: “Porządek – pierwsze prawo niebios”. Tysiące, miliony ludzi przechodzą pod nimi, ktoś, może, i czyta je, ale czy rozumie... Jurij Kanyhin uważa, że nie za górami historyczna epoka, którą “można nazwać erą Żywego Boga” (“Kamienie milowe świętej historii”). Tak to czy nie tak? Wszak wychodzi: w jakimś czasie Bóg był martwy... Dla Boga nie istnieje uproszczony podział na dobro i zło... Przypomina się jedno z trzech praw dialektyki “Prawo jedności i walki przeciwieństw”. Słowniki podają taką jego interpretację: “Nie ma przeciwieństw bez ich jedności, nie ma jedności bez przeciwieństw. Jedność przeciwieństw jest stosunkowo tymczasowa, walka przeciwieństw jest absolutna”... “Uświadomienie tego prowadzi Ukraińców do przekonania, że PRZEDE WSZYSTKIM TRZEBA POLEGAĆ WE WSZYSTKIM NA WŁASNYCH SIŁACH. Ambiwalencja ukraińskiej, w końcu nie tylko ukraińskiej, mentalności ma ważne znaczenie dla społecznego postępu, ponieważ odzwierciedla jedność i walkę przeciwieństw jako podstawę rozwoju” (Zachara I. S., “Ukraińska filozofia”). Stać się całościowym – to połączyć to, co błędnie rozdzielono – dobro i zło. Wiara – rzecz indywidualna. Wiara – to całościowy kompleks naszej wiedzy i rozumienia nie widzianych oczami obiektów; to to, czego nie sposób całościowo postrzec za pomocą naszych pięciu organów postrzegania otaczającego świata, do końca zrozumieć i przemyśleć: “Właściwie, w sferze duchowo-praktycznej wiedzy w naoczno-obrazowej formie utrwalono czysto ludzki, spersonalizowany obraz świata, napełniony wiarą, wątpliwościami, olśnieniami, emocjami i intuicją, domysłami, ideami oraz ideałami, dążeniami i ocenami” (W. P. Melnyk, “Filozofia. Nauka. Technika”), bo “… wiara – to podstawa tego, czego się spodziewamy, dowód tego, czego nie widzimy” (List św. Pawła do Hebrajczyków 11:1). “Bóg jest Duchem…” (Ewangelia wg św. Jana 4:24a). W książce Michio Kaku “Fizyka przyszłości” jest rozdział “Nanotechnologie” (Wszystko z niczego?); według Louisa Pasteura, – “Znaczenie nieskończenie małego jest nieskończenie wielkie”. Uczeni doszli do wniosku, że idealna próżnia posiada kolosalną energię. Jak ją opanować? Czy może ją uruchomić Ten, który stworzył wszystko i wszystkich?! Czy zdolni jesteśmy to choćby zrozumieć? “Dlatego dowody istnienia Boga nie są dowodami przyrodniczo-naukowymi, a czymś znacznie większym” (Manfred Lütz, “Blef! Fałszerstwo świata”). Boga nie widzimy, ALE WIDZIMY JEGO DZIEŁO!!! Co jeszcze? Czy uświadamiamy sobie głęboką istotę Boga? Ludzie przeważnie nie są skłonni do przemyślenia niezgłębionego i żyją ustalonymi myślami, tradycjami i obrzędami, które zamienili w obrzędowość. Myślenie wyczerpuje, męczy... Czy jesteśmy gotowi przemyśleć informację do myślenia? Bóg nie ma ani początku, ani końca. My zaś – pyłek pyłku i żyjemy momentem momentu w tym niezgłębionym, nieskończonym świecie! We Wszechświecie jest czterysta miliardów galaktyk, w każdej – sto miliardów gwiazd... Kurt Gödel (1906–1978) był matematykiem, logikiem i filozofem nauki. Najbardziej znane osiągnięcie Gödla – to sformułowane i udowodnione przez niego twierdzenia o I kiedy odlecą żurawie, oj kiedy odlecą znienacka, – stanie się nagle nieosiągalnie wysokie niebo naszego losu – ziemi. (Bohdan Smolak, “Słownik milczenia”) Szukamy prawdy, schronienia w Bogu – łza zwilża, płomieniem piecze, niczym w palenisku nasze serca, bo przecież córki, synów zrodziliśmy do walki: “Łza – paląca u kaliny, / A krew – kipiąca u synów” (Olha Jaworska, “Łzodajka”) wzywają nas “Ora et labora (módl się i pracuj), bo “logika – to nie logika” (“Antologia współczesnej filozofii nauki, albo uśmiech ASIMO”. – Lwów: LNU im. Iwana Franki, 2017. – 567 s.). Takie paradoksy życia. Naukowcy twierdzą, że “W fundamentach naukowego poznania zakorzenione jest nastawienie na absolutną otwartość prawd, które, co prawda nie od razu i nie wszystkie “dają się” człowiekowi. Ale to – tylko kwestia czasu” (W. P. Melnyk, “Filozofia. Nauka. Technika”). Wątpliwe myśli. Wiedza nasza jest relatywna i taką pozostanie. Stwórca ukrył przed nami przyszłość i wiele z teraźniejszości: “Wiem, że nic nie wiem” (Sokrates)… Kiedy patrzę na ukrzyżowanie w samotności tęsknej i bezludnej, to dusza mi mówi, że Zbawiciel ze swego krzyża nawet na chwilę nie schodził… (Mychajło Sytnyk. W artykule Tarasa Salyhy, „…Ciężkim kłosem powstanę z grudki rodzinnej ziemi…” – „Ukraińska gazeta literacka”, nr 1 [293] z 15 stycznia 2021 roku). „Prawo i sprawiedliwość – dwie rzeczy, które Bóg złączył, a człowiek rozłączył” (Charles Caleb Colton). Co ludzkość posiała – to i zbiera. Gdybyż ludzkość przeczytała choć Kazanie na Górze Jezusa Chrystusa (zaledwie pięć stron tekstu Ewangelii według św. Mateusza, rozdziały 5–7! W Biblii jest 1523 strony): „Niech wasza mowa będzie: Tak, tak; nie, nie. A co nadto jest, od Złego pochodzi” (5:37). Czy rozumiemy głęboki sens tego pouczenia? Ja zaś myślę, że ojczyste słowo w języku ukraińskim musi jaśnieć prawdą, aby budzić naród ze snu niebytu. Płaczą gwiazdy nad Ukrainą, drży po dziś dzień niebo, obmyte matczyną, ojcowską, dziecięcą, miłosną łzą-żywicą: „I w łzach jest jakaś rozkosz. Łzami się wypełnia po brzegi, łzami też wyprowadza się ból” (Owidiusz). Słońce wschodzi i zachodzi, cóż mu do nas – oddycha ziemia wiosną, latem: „Leczę się słowem od łzy” (Olha Jaworska, „Łzożywica”) i wiarą, że Bóg złączy to, co człowiek rozłączył… „Któż wie, czy to, co nazywamy życiem, nie jest śmiercią, a to, co nazywamy śmiercią – życiem” (Eurypides). Od wieków to pytanie opanowuje ludzką świadomość. Wszystkich nas przeraża milczenie bezkresnych terenów czasoprzestrzeni, wyczerpujemy się, nie wiedząc, co tam, co tam… Często bywa, że powtarzamy utrwalone w pamięci – codzienne myśli-dialogi ze swoim „Ja”. Człowiek zaś tak daleko odszedł od Bożych praw, że myślicielom niemożliwe jest wysnuć wszechogarniającą formułę szczęścia. Sądzę, że ma prawo do życia i taka myśl dotycząca pełni szczęścia – to wtedy, gdy nie dzieje się to, co nie powinno się zdarzyć… WIERZYMY, że z Ukrainą, jej synami i córkami nie stanie się TO, CO NIE POWINNO SIĘ ZDARZYĆ. *Sekstus Propercjusz (ok. 50 p.n.e. – 15 i 2 p.n.e.) – rzymski poeta elegijny.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

Z przyjemnością poparłam ten pomysł, ponieważ obie jesteśmy „hazardzistkami” w muzyce! W ciągu kilku lat mamy już kilka różnorodnych programów, bo interesuje nas wspólne tworzenie na scenie, chociaż w życiu jesteśmy jak dwie przeciwległe planety. Ale obie jesteśmy skore do działania i z radością szukamy czegoś nowego albo jedziemy z koncertami z już wyśpiewanym programem. Ołena ma wiele pomysłów, znaczną część z nich już wcielono w życie w Narodowej Operetce oraz poza murami teatru, ale niektóre jeszcze czekają na swoją kolej i swojego widza… To już nie pierwszy mój występ w czasie wojny. 28 i 29 maja kontynuowaliśmy nasz „najstraszniejszy” sezon koncertem „Z Ukrainą w sercu”. A potem w niewielkim składzie artystów Narodowej Operetki Ukrainy pojechaliśmy do Wiednia z koncertami na wsparcie Ukrainy. Były to występy w znanych na cały świat wiedeńskich teatrach. Cieszymy się, że mamy możliwość pomóc Ukrainie, naszym Bohaterom-ratownikom, naszym ludziom. Zresztą, nawet po prostu porozmawiać z tymi, dla których ta wojna to tylko telewizyjny reportaż z dalekiego kraju, to też cenne… Wiedzieć, że świat nie jest obojętny na Ukrainę i przekazać prawdziwe informacje o wszystkim, co się dzieje – to już niemało. Maksym HARA, solista-wokalista teatru: – W koncercie trzeba było połączyć ukraińską i włoską stylistykę. Staraliśmy się pokazać, że oba języki mają podobne cechy. Zaproponowaliśmy wiele utworów. Razem decydowaliśmy, co wybierzemy do koncertu. Zaśpiewałem piosenkę „Powrót do Sorrento”. Po raz pierwszy usłyszałem ten utwór w wykonaniu Luciano Pavarottiego, kiedy miałem sześć lat. Zacząłem go kopiować. Być może dzięki tej piosence pokochałem operę i muzykę klasyczną w ogóle. A „Santa Lucia”, którą też wykonywałem w koncercie, najpierw zagrałem na fortepianie, kiedy uczyłem się w szkole muzycznej, a dopiero potem zaśpiewałem. Tym razem wykonywałem ją razem z Wołodymyrem Odrynskim. Pracuję w Narodowej Operetce cztery i pół roku, a Wołodia przyszedł do teatru znacznie wcześniej. Od razu się zaprzyjaźniliśmy, znaleźliśmy wspólny język. Niejednokrotnie występowaliśmy razem. Z Tamarą Chodakową wykonywałem piosenkę „Księżyc na niebie”. Z nią po raz pierwszy razem występowaliśmy w musicalu „Dorian Gray”. Tam grała moją mamę. Od razu znaleźliśmy kontakt na poziomie intuicyjnym. Nie trzeba było nawet długo próbować. Podczas tego koncertu były zupełnie inne emocje niż przed wojną. Nasi chłopcy bronią nas na froncie. My też nie możemy stać z boku. Musimy wspierać rodzimą kulturę. Kiedy wychodzisz na scenę, kiedy patrzysz na widzów, to wszystko jest inaczej i u publiczności, i u wykonawców. Widziałem, jak ludziom „płoną” oczy, stęsknili się za sztuką. A nam było ciężko wychodzić na scenę. Mieliśmy takie zdenerwowanie, jakbyśmy występowali po raz pierwszy. Jestem bardzo zadowolony z koncertu, ze swoich kolegów, otrzymałem ogromną przyjemność z tego, jak przyjęli nas widzowie. Zatem nie robiliśmy tego na próżno. Zdołaliśmy przekazać ludziom cząstkę swojej duszy. Wszyscy wokaliści występowali na wysokim poziomie profesjonalnym. Chciałbym podziękować skrzypaczce Tetianie Iwaszczenko, wiolonczelistce Olenie Małynowskiej i koncertmistrzyni Annie Poliszczuk, a także kierownikowi muzycznemu projektu Serhijowi Didkowi.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 14strona oryginału ↗

Dwa najbardziej melodyjne języki

Eduard OWCZARENKO – Ten koncert planowaliśmy na dużej scenie, z wielką orkiestrą – opowiedział kierownik muzyczny projektu, zasłużony działacz sztuki Ukrainy Serhij Didok. – Ogólnie pomysł tego projektu przyniósł dyrygent naszego teatru Swiatosław Łytwynenko. W jednym z wywiadów Borysa Olijnyka usłyszał on takie słowa: „Ukraiński melos jest bardzo współbrzmiący z włoskim bel canto”. Te słowa stały się ideą naszego projektu. Chcieliśmy pokazać, że ukraińskie i włoskie pieśni są pod wieloma względami spokrewnione. Nad stworzeniem programu koncertu pracowaliśmy przez dziesięć dni. Niestety, niektórzy soliści, którzy mogliby wziąć udział w tym koncercie, dziś nie są na Ukrainie. A niektórzy niedawno wrócili. Na przykład Ołena Arbuzowa, która była w Polsce i zdążyła zostać uczestniczką naszego koncertu. Na pięć dni przed przeprowadzeniem tego koncertu rozpoczął się pełnowartościowy proces prób. Niektóre utwory brzmiały przy akompaniamencie fortepianu w wykonaniu naszej koncertmistrzyni, zasłużonej artystki Ukrainy Anny Poliszczuk oraz w składzie trio – oprócz Anny Poliszczuk, to Tetiana Iwaszczenko (skrzypce) i Ołena Małynowska (wiolonczela). Repertuar wybierałem według propozycji naszych solistów. Mają oni w swoim repertuarze utwory styczne z włoskim bel canto lub ukraińskie pieśni. W koncercie wzięło udział sześciu wykonawców. To wspaniali tenorzy – zasłużony artysta Ukrainy Wołodymyr Odrynśkyj i Ołeksandr Wozniak, baryton Maksym Hara oraz soprany – zasłużone artystki Ukrainy Wałerija Tulis, Ołena Arbuzowa i Tamara Chodakowa. Właściwie program składał się z trzech niewielkich bloków. Pierwszy – od Claudio Monteverdiego do Rossiniego. To był okres narodzin bel canto. Po tym bloku brzmiał „Walc” Łewka Rewuckiego w wykonaniu naszego klarnecisty Ołeksandra Horbunowa. Następny blok – pieśni neapolitańskie, które są bardzo popularne na świecie. I trzeci – bezpośrednio pieśni ukraińskie. Do niektórych z tych utworów zrobiłem aranżacje. Niedawno wróciłem z Wiednia, gdzie daliśmy dwa koncerty. Wspólny koncert z węgierskimi wykonawcami, światowej sławy skrzypkiem Wasylem Popadiukiem oraz Narodowym zasłużonym akademickim zespołem tańca Ukrainy imienia Pawła Wirśkiego, który odbył się w Konzerthaus. A drugi koncert odbył się w jednym ze wspaniałych teatrów Wiednia Volksoper Wien, z ich cudowną orkiestrą. Zebrane środki przekazujemy na potrzeby Sił Zbrojnych Ukrainy, staramy się trzymać front kulturalny. Jeśli wszystko ułoży się dobrze, to we wrześniu uruchomimy dużą scenę. Lwią część repertuaru w pierwszych miesiącach stanowić będą koncerty, przeważnie będzie to repertuar ukraiński. My i wcześniej aktywnie propagowaliśmy sztukę ukraińską, praktycznie wszystkie nasze spektakle wykonywane były w języku ukraińskim. Był pomysł uruchomienia pierwszego ukraińskiego musicalu na podstawie „Tygrysołowów” Iwana Bahrianego. Muzyka jest już napisana. Miała to być światowa premiera. Mamy nadzieję zrealizować ten zamysł w przyszłym sezonie. Również w planach na przyszły sezon jest „Silva”. A jeszcze mają być nasze najpopularniejsze programy koncertowe: „Wieczór musicalu”, „Wieczór walca”, „Strauss w operetce”, „Świąteczne spotkania”. „Zemsta nietoperza” w zeszłym roku jeszcze szła w języku rosyjskim, ale już z ukraińskimi napisami. Myślę, że przetłumaczymy ją na język ukraiński. Być może ogłosimy konkurs na najlepszy przekład ukraiński. Wszyscy teraz pracujemy na jedną ideę, aby wesprzeć Siły Zbrojne Ukrainy i naszego widza. Bardzo mamy nadzieję, że uda nam się zrobić trasę koncertową po krajach Europy, podczas której moglibyśmy zebrać środki dla naszej armii”. A oto co opowiedzieli o koncercie jego uczestnicy: Tamara CHODAKOWA, zasłużona artystka Ukrainy: – Wziąć udział w tym koncercie zaproponował mi główny dyrygent naszego teatru Serhij Didok. Moim pomysłem było wykonanie starodawnej arii „Ty to wiesz” G. Torellego. Nie brzmi ona tak często na Ukrainie. Ale moim zdaniem to absolutnie godny utwór do wykonania, po prostu fantastyczna muzyka. „Komu potrzebna Cyganka” G. Paisiella i A. Parisottiego u nas też brzmi rzadko. Ale po reakcji sali zrozumiałam, że publiczność potrzebuje właśnie takiej muzyki. A arię Lauretty z opery G. Pucciniego „Gianni Schicchi” zaproponował zaśpiewać Serhij Didok, aby ucieszyć gości znajomą melodią. Z Maksymem Harą wykonałam ukraińską pieśń ludową „Księżyc na niebie”. Wcześniej już śpiewaliśmy razem, ale wcześniej były to piosenki estradowe. A taki duet mamy po raz pierwszy. Przyznam, teraz bardzo trudno jest śpiewać. I nawet nie jest tak trudno utrzymać formę fizycznie, jak stan psychiczny. Ale widza nie powinny interesować nasze problemy. Na tym właśnie polega trudność zawodu aktora. Musisz wychodzić do ludzi i starać się zrobić dla nich święto, aby choć trochę oderwali się od swoich problemów i przenieśli w inną rzeczywistość. To już mój trzeci występ od początku wojny. Wcześniej był udział w koncercie z okazji Dnia Kijowa w Operze Kijowskiej (Kijowskim miejskim akademickim teatrze opery i baletu dla dzieci i młodzieży) oraz koncert solowy „Zakochana dusza” w Narodowej Operetce Ukrainy. Pomysł koncertu „Zakochana dusza” powstał dwa lata temu, a możliwość zrealizowania go w życiu pojawiła się właśnie teraz. To był szczególny koncert. Brzmiały fragmenty musicali, zagraniczna estrada. Wśród wykonywanych utworów są zarówno znane piosenki, jak i te, które wcześniej nie brzmiały na Ukrainie. Ten kameralny koncert nazwałabym „mieszkaniowym”. Moim zdaniem wyszedł rodzinny i ciepły. Śpiewałam o duszy, o miłości, o uczuciach, o wszystkim tym, czego nam wszystkim dzisiaj tak brakuje. Jestem bardzo wdzięczna koncertmistrzyni Tetianie Poliszczuk. Ołena ARBUZOWA, zasłużona artystka Ukrainy: – W tym niełatwym czasie kierownictwo teatru stara się robić nowe projekty-koncerty, które zyskują wielką popularność wśród widzów. Program składał się z włoskich arii, włoskich pieśni, duetów włoskich kompozytorów epoki baroku, a także utworów ukraińskich kompozytorów. Ukraińskie pieśni i romanse wywołały szczególne zainteresowanie publiczności, ludzie kochają swoje ojczyste słowo, ojczysty język, a w ostatnim czasie większe zainteresowanie wzbudzają u nich utwory ukraińskich kompozytorów. Razem z niezrównaną Wałeriją Tulis wykonałyśmy dwa duety z utworów Monteverdiego oraz pieśń ludową „Oj na Iwana na Kupała”. Również zaśpiewałam czule-przenikliwy romans do muzyki H. Alczewskiego „Dusza to konwalia delikatna” oraz kawatinę Lindy z Chamounix z opery o tym samym tytule G. Donizettiego. Po kilku próbach program był gotowy. Publiczność gorąco witała swoich ulubieńców i niezwykle serdecznie witała każdego uczestnika koncertu. Mam nadzieję, że w czasie pokoju błękitny salon będzie nadal zapraszał widzów na nowe programy teatru. Mam mnóstwo pomysłów, jak stworzyć ciekawe projekty i podarować ludziom jak najwięcej pozytywnych emocji, piękna, bajkowych dźwięków, wspaniałego wykonania. Dzisiaj większość ludzi przebywa w stanie stresu, aktorzy nie są wyjątkiem. Śpiewać na Ukrainie nie jest łatwo psychicznie. Czujesz ból, strach, który „wisi w powietrzu”. Trzy miesiące mieszkałam w Polsce i na Węgrzech, miałam okazję tam występować, więc mam z czym porównywać. Ale jestem pewna, że u nas wszystko będzie dobrze i na pewno zwyciężymy. Wałerija TULIS, zasłużona artystka Ukrainy: – Pomysł koncertu należy do koryfeusza naszego Teatru – Maestro Swiatosława Łytwynenki, a realizację wszystkich twórczych zamysłów, wybór i układanie ostatecznego programu ze stu zaproponowanych przez artystów utworów, aranżację niektórych pod potrzebny skład muzyków, nawet rolę prowadzącego, wziął na siebie nasz główny dyrygent, Maestro Serhij Didok. Dość trudno jest przekazać słowami swoje odczucia podczas koncertu. Płaczemy i śpiewamy, inaczej na razie nie wychodzi. Bardzo trudno jest wychodzić na scenę, kiedy kraj codziennie, całodobowo wstrząsa się od wiadomości, kiedy wśród wojowników są nasi artyści, za których się modlimy… Z drugiej strony, nie mamy prawa nie śpiewać, bo oni tam są po to, żebyśmy mieli możliwość tutaj wesprzeć ludzi tak, jak możemy. I jeśli choć na chwilę udało nam się podarować ludziom spokój, nadzieję, pragnienie życia – to dla nas największa nagroda. W tym niełatwym czasie wszyscy nauczyliśmy się cenić każdą chwilę życia, coraz bardziej ludziom drogie są najprostsze rzeczy – dziecięcy śmiech, łagodny i gorzki uśmiech rodziców, milczące i gorące uściski kolegów, szczera, cudowna i piękna muzyka… Swego czasu Ołena Arbuzowa zaproponowała zaśpiewać w duecie, Narodowa Operetka Ukrainy zaprosiła na nastrojowy wieczór wykwintnej muzyki salonowej, który odbył się w „Salonie Muzycznym” w gronie czołowych wykonawców teatru. Czarujący śpiew – „bel canto” – jest właściwy nie tylko włoskiemu, ale i ukraińskiemu melosowi. Podczas koncertu zabrzmiały znane utwory Vincenza Belliniego, Gaetana Donizettiego, Gioacchina Rossiniego, Mykoły Łysenki, Wołodymyra Stecenki, Hryhorija Alczewskiego oraz innych ukraińskich i włoskich kompozytorów.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 15strona oryginału ↗

Władysław Jerko: „Wciąż uczę się rysować”

Władysław Jerko to legendarny ilustrator, którego pracami zachwycają się dzieci i dorośli, wybitny mistrz ukraińskiej grafiki książkowej, którego sam udział w tworzeniu książki gwarantuje jej sukces, niezależnie od tekstu. Jarosława RYZNYKOWA Tak się złożyło, że rdzenny kijowianin Władysław do siódmego roku życia wychowywał się u babci we wsi Pirniw nad Desną. Tam właśnie zostały położone jego życiowe i twórcze fundamenty. „Wszyscy mnie kochali, ja wszystkich kochałem, nie było złych ludzi, wokół biegały kury, koty, wszelkie żyjątka, wszystko to było szalenie piękne i ciekawe. Wrażeń każdego dnia było tyle, że nie sposób było pomieścić w głowie” – wspomina artysta. Potem przeprowadził się do Kijowa, gdzie, jak wspomina jubilat, mama bardzo smutno powiedziała: „Jeśli chcesz, żeby nie uważano cię za wieśniaka i traktowano normalnie, musisz rozmawiać po rosyjsku”. Takie były ówczesne kijowskie realia. Wtedy, aby być prawdziwym ukraińskim patriotą, trzeba było być bardzo odważnym człowiekiem. Obok mnie takich ludzi było dwóch czy trzech – rozmawiali po ukraińsku, byli prawdziwymi inteligentami. Mimo że chłopak rysował od małego, w dzieciństwie brakowało mu odwagi, by myśleć, że może zostać artystą. Po ukończeniu szkoły nastawił się na zostanie zwykłym radzieckim robotnikiem – budowniczym komunizmu. Jednak fabryczne realia, relacje i pijaństwo w kolektywie tak go przestraszyły, że ostatecznie wstąpił do Szkoły Handlowej na wydział „Dekorator-projektant witryn”, gdzie, według słów Jerki, przez dwa lata uczył się „pisać cenniki i budować piramidy z puszek konserwowych”. Potem było wojsko i pięć lat nauki w Ukraińskim Instytucie Poligraficznym im. Iwana Fedorowa, gdzie zajął się plakatem. Już na drugim roku otrzymał pierwszą międzynarodową nagrodę, a na trzecim – został członkiem Związku Artystów. Ukończył studia, ale nie obronił dyplomu, motywując to niskim poziomem nauczania. „Wiedziałem, co dzieje się na świecie, widziałem katalogi z wystaw książkowych czy plakatowych, znałem swój poziom i rozumiałem, czym przewyższa poziom trzykrotnie zasłużonych-przezasłużonych artystów” – opowiadał Jerko w jednym z wywiadów. Obok była Akademia Sztuk Pięknych, do której często biegał do swoich przyjaciół i chłonął inną atmosferę, inny poziom. Tam ciągle ktoś odkrywał przed tobą coś w malarstwie, dla każdego było sprawą honoru dorównać poziomem do kolegi, studenci dzielili się między sobą zdobytą wiedzą i umiejętnościami. Właśnie tego pragnęła dusza młodego artysty – poszukiwania siebie, swojego stylu, aktywnej samorealizacji, pokonywania wewnętrznych i zewnętrznych barier. A barier tych w czasach radzieckich, do których Jerko ma stosunek skrajnie negatywny, było pod dostatkiem! „Koniec lat siedemdziesiątych i osiemdziesiąte to w ogóle strefa pustki, ograniczeń i niewiarygodnego bezguścia. Nie jestem złym człowiekiem, ale tak bardzo nie lubiłem i nie lubię sowietów, radzieckich wydawnictw z ich starymi krabami-redaktorami!...” – dzieli się wspomnieniami artysta, przypominając, jak pod wymyślonym pretekstem wydawnictwo „Weselka” odrzuciło jego pracę zaliczeniową po pierwszym roku. Na początku lat 90. zewnętrzni cenzorzy zniknęli – jedni już odeszli, inni jeszcze się nie pojawili, i każdy artysta miał możliwość wyrażania siebie i postępowania tak, jak uważał za stosowne. Jednak nie każdy zdołał wytrzymać presję wydarzeń historycznych, wstrząsów społecznych i ideologicznych oraz depresyjność życia gospodarczego. W tamtym czasie Władysław Jerko miał już rodzinę i choć kwestia dobrobytu materialnego była dość paląca, postanowił nie porzucać zawodu ilustratora dla poszukiwania innego zarobku. „Zawsze miałem poczucie, że jeśli oderwę się od tego, co robię, na rok lub dwa, to już nigdy nie wrócę – jak niektórzy moi przyjaciele...”. I mimo braku dyplomu, talent Jerki toruje sobie drogę – stopniowo pojawiła się duża liczba zamówień na ilustrowanie zarówno książek dla dzieci, jak i literatury dla dorosłych – i okazało się to jedyną rzeczą, której naprawdę pragnął. „Najlepsze, co może być na świecie, to siedzieć pod lampką i rysować jakąś ilustrację. A potem następną, następną… Od czasu do czasu próbowałem zająć się jakimiś wolnymi gatunkami, ale za każdym razem wracałem do ilustracji. To po prostu konieczność. Jestem tylko ilustratorem i niczym więcej. To natura, geny, biochemia czy coś jeszcze – wiem tylko, że to moje” – twierdzi. Obecnie jego reputacja wśród wydawców jest fantastycznie wysoka, ma tylu wielbicieli swojego talentu, że może mu pozazdrościć każdy inny twórca, a i szacunku kolegów również mu nie brakuje. Ale do dziś nieustannie pracuje nad sobą: „Wciąż uczę się rysować i to przedłużające się uczniostwo bardzo mi się podoba. Czuję, że powoli się zmieniam...” – mówi grafik i dodaje, że artyście zawsze chce się być najlepszym, rysować tak, aby jego pracą się zainteresowano. Książki z ilustracjami Władysława Jerki ukazały się w 19 krajach świata, prawie wszystkie zostały wyróżnione różnymi nagrodami. Największym uznaniem i popularnością wśród jego prac cieszą się ilustracje do ukraińskiego wydania serii książek J.K. Rowling o Harrym Potterze, do serii powieści Carlosa Castanedy i Paulo Coelho (ilustracje do książek Coelho wydawnictwo „Sofia” wydało nawet w osobnym albumie, tłumacząc to tym, że „przy wielokrotnym powiększeniu w ilustracjach Jerki wyłaniają się wciąż nowe i nowe detale”). „Królowa Śniegu” Andersena z ilustracjami artysty, wydana przez wydawnictwo „A-Ba-Ba-Ha-La-Ma-Ha”, zdobyła Grand Prix na Ogólnoukraińskim konkursie „Książka roku 2000”. W 2005 r. ukazała się w języku angielskim w dwóch wydaniach i weszła do trójki najlepszych świątecznych bestsellerów w Wielkiej Brytanii, a w USA otrzymała tytuł „Najlepsza książka dziecięca 2006”, a także medal Fundacji Andersena. W 2004 roku zilustrowana przez Jerkę książka „Baśnie zamglonego Albionu” tego samego wydawnictwa zdobyła zwycięstwo w Ogólnoukraińskim konkursie „Książka roku”. W 2008 roku opracowany przez niego nowy ukraiński przekład tragedii Szekspira „Hamlet” w tłumaczeniu Jurija Andruchowycza, który stał się pierwszą książką dla dorosłych „A-Ba-Ba-Ha-La-Ma-Hi”, został uhonorowany Grand Prix Lwowskiego Forum Wydawców. Ogólnie rzecz biorąc, współpraca z tym najstarszym dziecięcym wydawnictwem niepodległej Ukrainy i jego szefem Iwanem Małkowyczem stała się dla artysty przełomowa – zilustrował tu ponad 15 książek. „Ale Małkowycz to nie tylko mój wydawca, ale też dobry przyjaciel, a nawet ojciec chrzestny. I po raz drugi zacząłem rozmawiać po ukraińsku właśnie po znajomości z Małkowyczem. Poza tym nie znalazłem innej osoby, która tak bardzo by mnie wspierała, a ja jego” – dzieli się artysta. Oprócz dobrych przyjaciół, szczęśliwym Władysława Jerkę czyni mnóstwo prostych rzeczy – muzyka, dobry film, rozmowy z bliskimi, a przede wszystkim – możliwość tworzenia. Właśnie to, w przekonaniu artysty, może ochronić i uratować absolutnie przed wszystkim. I taki stosunek do życia przenika wszystkie jego prace, jest odczytywany przez widza i napełnia serca światłem oraz przeczuciem cudu.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Ciąg dalszy z wcześniejszej strony — fragment strony

Dzięki temu obiegowi spektakl z każdym pokazem staje się bardziej nasycony, głębszy… Obecnie piszę nową sztukę – o Aleksandrze Macedońskim. Ale postaci samego Aleksandra tam nie będzie – wydarzenia będą rozgrywać się już po śmierci imperatora. Tutaj również mowa będzie o naturze wojny, o tym, że wszystkie imperia, prędzej czy później, giną. Równolegle z teatrem aktywnie zajmuję się kinem – zarówno dokumentalnym, jak i fabularnym. Od 2 marca zaczęliśmy dokumentować na kamerze wydarzenia wojenne. Mamy materiał do kilku pełnometrażowych filmów, powiązanych tematem wojny – w różnych ujęciach. Premierę jednego z filmów (wspólna praca z amerykańską wytwórnią filmową) oczekujemy we wrześniu. Również w produkcji jest kilka obrazów o Kijowie w czasie wojny. Jeden z nich ma roboczy tytuł „Kijów – miasto dla ludzi”. – Wszyscy jesteśmy połączeni tą wojną, połączeni nadzieją – kontynuował aktor i reżyser Petro Myronow. – Przecież wojny nie da się przejść bez nadziei. Również tej drogi nie da się przejść bez miłości. To zobaczyłem w sztuce, właśnie dlatego od razu po jej przeczytaniu chciałem nad nią pracować. Interesuje mnie granie w tym spektaklu, ponieważ jest on o miłości, duszy, o tym, że nie można zabić w każdym z nas człowieka. Praca nad spektaklem początkowo była trudna, bo nie gram na żadnym instrumencie muzycznym i nie śpiewam. A spektakl jest o muzyku. Zatem najtrudniej było stworzyć właśnie rytmiczny rysunek tego spektaklu. Samej muzyki w spektaklu nie ma. Bo jeśli brać muzykę, to trzeba nagrywać i wybuchy, i strzelaninę. Swoją drogą, proponowano mi takie tło. Ale nasz spektakl jest o ciszy, to jego główny temat. I właśnie na tle tej ciszy, jak na taśmie, wypisuję losy ludzi, o których opowiadam. Już teraz mogę powiedzieć, że nie wstydzę się swojej pracy. Na razie nie wiem, nad czym będę pracował dalej. Ale mam pragnienie następnym razem zaproponować widzowi coś radosnego, wesołego, przecież tak nam brakuje pozytywu.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Muzyka i wojna

Eduard OWCHARENKO Zdjęcia Ołeksandra BIEŁENKIEGO. W rzeczywistości Trębacz nie jest tylko wykonawcą. Ukończył wydział kompozycji konserwatorium. Jest prawdziwym Twórcą, urodził się, by tworzyć, a nie zabijać. Dlatego Trębacz nawet na wojnie szuka formuły Harmonii – “harmonii wojny”. I to ma stać się prawdziwą “bombą” w muzyce i wyprowadzi go na szczyt muzycznego Olimpu. Wszakże Trębacz stopniowo zaczyna uświadamiać sobie, że formuła harmonii wojny nie istnieje. Jednak wyjście jest zawsze, a wiara, nadzieja i miłość nigdy nie opuszczają człowieka. Sztuka i spektakl powstały na podstawie prawdziwych wydarzeń. Podczas obrony Mariupola dowódca brygady zmuszony był zaangażować w walki zarówno podstawowy, jak i pomocniczy skład brygady, w tym cały skład jej orkiestry dętej. – O tym, że wśród obrońców “Azowstali” byli kucharze i cały skład orkiestry, przeczytałam w mediach społecznościowych – wspomina autorka sztuki Inna HONCZAROWA. – Fraza o tym “dotknęła do żywego” i dała impuls do napisania sztuki. Przecież twórczy człowiek jest powołany do tworzenia, trudno go sobie wyobrazić jako bojownika, któremu przychodzi brać do rąk broń. Pisałam sztukę nie o wojnie, a o człowieku na wojnie. Pisałam o miłości do kobiety, o miłości do muzyki. A miłość, według mojego przekonania, to całe nasze życie. Pracę nad sztuką zakończyłam 2 czerwca, a 31 lipca odbył się pokaz premierowy. Oczywiście, będziemy pokazywać spektakl niejednokrotnie, chociaż dzisiaj widzowie aktywniej chodzą na komedie, żeby choć trochę oderwać się od ciężkich wojennych realiów. Nasz teatr, bodaj jedyny w Kijowie, zaczął grać jeszcze w marcu, kiedy pod miastem stały rosyjskie wojska. Przez ostatnie dziewięć lat teatr “Maskam Rad” grał swoje spektakle w muzeum “Kijowska Twierdza”. Jednak muzeum od początku wojny nie pracuje z powodu tego, że znajduje się w pobliżu szpitala wojskowego, dlatego nie możemy tam grać. Początkowo graliśmy w schronie, często podczas alarmów przeciwlotniczych. Być może właśnie emocje przeżyte w marcu posłużyły za fundament dla emocjonalnego składnika sztuki “Trębacz”. Od samego początku zakładałam myśl, że w tekście wszystko będzie obracać się wokół muzyki. Ale jak dokładnie to zrobić? Rozwiązanie przyszło w maju, kiedy w sprawach teatralnych przebywałam w Krakowie. Podczas spaceru jakby z nieba na mnie zeszło, że wszystko musi obracać się wokół dźwięków wojny “buch-buch” i “bach-bach”, w których bohater szuka muzycznej harmonii. Finał zostawiłam otwartym. Przecież wszyscy wierzymy w Zwycięstwo, ale nikt nie wie, jak naprawdę będą rozwijać się wydarzenia. To już czwarty spektakl według mojej sztuki, który wystawił Petro Myronow. Wcześniej były “Garderoba”, gdzie wystąpił jako współreżyser (spektakl “Wierz, miej nadzieję, kochaj!”), “Lotnik i róża” oraz “Mewa, nie Czechow” (spektakl “Odurzające objawienie”). We wszystkich trzech poprzednich inscenizacjach gramy z Petrem razem. A sztukę “Trębacz” od razu pisałam jako monodram. Chociaż można ją wystawić także na trzy lub cztery osoby. Mam zamiar napisać na podstawie tego wątku scenariusz filmowy, gdzie będzie już wielu bohaterów. Petro dał mi swoje nowe wiersze, które wykorzystałam w sztuce. Dlatego kiedy praca nad utworem została zakończona, to właśnie on przeczytał go jako jeden z pierwszych. Tego samego dnia powiedział, że chce wystawić spektakl. Uważam, że wyszła świetna praca. Chociaż proces twórczy trwa. Na pewnym etapie tekst staje się częścią aktora, aktor i jego bohater stają się jedną całością. Ale do tego potrzebna jest wymiana emocji między aktorem a widzami. Następny spektakl gramy już z tymi widzowskimi emocjami, które wzięliśmy od widzów dzisiaj. Myślę, że sa- W Podwale Kultury w centrum stolicy teatr “Maskam Rad” przedstawił nowy monodram “Trębacz” według sztuki o tym samym tytule jednej z założycielek i niezmiennej kierowniczki tego teatru Inny Honczarowej. Bohater spektaklu, którego rolę wykonuje Petro Myronow (on też jest reżyserem-inscenizatorem), jak i wielu naszych rodaków, trafił na wojnę. I stracił na niej swoich kolegów...

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

Do uwagi czytelników „Słowa Proświty”!

Przeglądać i pobierać wszystkie tegoroczne numery gazety „Słowo Proświty” w formacie PDF można w Wikimedia Commons pod linkiem: https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Slovo_Prosvity,_2022 Przejść do archiwum PDF z poprzednich lat można, korzystając ze specjalnego szablonu nawigacyjnego, który znajduje się nad plikami w kategorii Wikimedia Commons. Trafić do archiwum „SP” w Wikimedia Commons można również ze strony „Słowa Proświty” w Wikipedii. Link do niego znajduje się w szablonie informacyjnym w prawej części strony. Wydział kultury Eduard OWCHARENKO 279-39-55 Redaktorka literacka Halyna DACIUK Korektorka Ołena HŁUSZKO Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Redaktor dyżurny Eduard OWCHARENKO Księgowość 279-41-46 A d r e s r e d a k c j i : ul. Chreszczatyk, 10-B, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.org http://prosvitanews.org.ua Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. Redakcja zastrzega sobie prawo do redagowania i skracania tekstów. Redakcja nie zawsze podziela poglądy swoich autorów. Przy korzystaniu z naszych publikacji powołanie się na „Słowo Proświty” jest obowiązkowe. I n d e k s g a z e t y „Słowo Proświty” — 30617 Wydrukowano w spółce z o.o. „Mega-Polihraf”, 04073 m. Kijów, ul. Marka Wowczka, 3.

Tłumaczenie maszynowe

Strona · s. 16strona oryginału ↗

TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROŚWIATA» im. TARASA SZEWCZENKI ZAPOWIEDZI

Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Świadectwo rejestracyjne KV nr 4066 z 02.03.2000 r. Redaktor naczelny Paweł MOWCZAN Odpowiedzialna za wydanie Ljubow HOŁOTA Kolegium redakcyjne Ljubow HOŁOTA (przewodnicząca), Paweł MOWCZAN, Mykoła TYMOSZYK, Heorhij FILIPCZUK Sekretarz odpowiedzialny Iryna SZEWCZUK

Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn