Strona · s. 11strona oryginału ↗
«SZEZORY’2004» — UKRAIŃSKI AKORD «MUZYKI ŚWIATA»
Слово Просвіти, №30 за 2004 рік
„Drewa” Jewhen Jefremow. Brzmiało wiele huculskiej muzyki tanecznej w wykonaniu Kapeli Kosmackiej (wieś Kosmacz, rejon kosowski, obwód iwanofrankiwski), rodzinnej grupy Tafijczuków (wieś Bukowiec, rejon wierchowiński, obwód iwanofrankiwski) oraz zespołu ludowych instrumentów huculskich z Rachowa w obwodzie zakarpackim. Oficjalny program pierwszego dnia festiwalowego zakończyła kijowska grupa „DachaBracha” (ze staroukraińskiego — „dawać i brać jednocześnie”). Kierownik artystyczny kolektywu określił jego specyfikę gatunkową jako „etnochaos”. Jasna sprawa, nazwa w większym stopniu ironiczna niż oryginalna. Tradycyjny ukraiński melos uzupełniono brzmieniem buddyjskiego gongu, indyjskich bębnów tabla, marakasów, rosyjskich terkotek i akademickiej wiolonczeli. Połączenie dość niezwykłe, a mimo to całkiem organiczne, jeśli chodzi o odczucia. Wieczorny program drugiego i trzeciego dnia festiwalu był zbudowany wyłącznie na współczesnych kierunkach muzyki etnicznej. Łącznie wystąpiło czternaście zespołów, w tym cztery zagraniczne: „Cankisou” (Czechy, Brno), „Orkiestra Świętego Mikołaja” (Polska, Lublin), „Yoki” (Rosja, Moskwa), „Yerba Mater” (Polska, Warszawa) — plus Greg Dolan z Irlandii, którego występ odbył się wspólnie z kijowską grupą „Yo’gurt”. Trzeba powiedzieć, że organizatorom udało się zaangażować wszystko, co jest ciekawego w ukraińskiej „world music”: „Burdon” (Lwów), „Hajdamaky” (Kijów), „Karpatian’s” (Kijów), „Oczeretianyj kit” (Winnica), „Perkałaba” (Iwano-Frankiwsk), „Propala hramota” (Kamieniec Podolski), „Tathagata” (Kijów), „CoMaha” (Kijów). Co prawda, zauważalna była nieobecność „WW” i „Mandrów”. Dość ciekawie było obserwować, jak reagują na festiwalowe wydarzenia miejscowi mieszkańcy. Podchodzili na wiejski stadion (gdzie odbywało się muzyczne widowisko) niespiesznie, powoli, nie śpiesząc się do przyłączania do tańców i zabaw. Ci, którzy mieszkają bliżej, wychodzili ze swoimi krzesełkami, siadali prosto na polu, rozkładali parasole i niewzruszenie, niczym ze starych fotografii, przyglądali się temu, co działo się wokół. Ciekawe, że pierwszy (folklorystyczny) dzień festiwalu miejscowa młodzież praktycznie zignorowała. Do skocznych huculskich melodii z entuzjazmem tańczyli wyłącznie kijowianie i zagraniczni goście. „Tubylcy” ściągnęli na festiwal dopiero drugiego dnia. A to może oznaczać, że folklor wkrótce całkowicie straci swoją naturalną niszę i przeniesie się w środowisko miejskie. To już będzie nowa tradycja, która wzbogaci się o dorobek innych kultur etnicznych. Kulminacją festiwalu stało się ognisko kupalskie, któremu nie przeszkodził obfity deszcz, padający przez cały wieczór. Wokół ognia ostatecznie zniknęły bariery między profesjonalistami a amatorami, uczestnikami a widzami. Święto płynnie wyszło spod władzy oficjałki i wlało się w zdumiewającą atmosferę nocy kupalskiej, w której wymyślnie przemieszała się nieokiełznana karnawałowa żywiołowość z misteryjnym ładem, bujna młodzieńcza energia i nieustępliwość z oszczędną w ruchach i gestach archaiką. Ale, najwyraźniej, właśnie z takiej mieszanki mogą wyrosnąć dość. Wszak idea wydarzenia należy do organizacji ekologicznej — centrum informacyjnego „Zielone dossier”, które pracuje w Kijowie już od 10 lat i jednoczy ludzi różnych upodobań i zawodów, dbających o zachowanie środowiska naturalnego. Właściwie, właśnie od akcji ekologicznej — organizacji europejskiego obozu młodzieżowego „Ekotopia” rok temu — rozpoczęła się współpraca „Zielonego dossier” ze społecznością wsi Szezory i administracją Narodowego Parku Przyrodniczego „Huculszczyzna”, na terenie którego położona jest wieś. To partnerstwo przewiduje walkę z dzikimi wysypiskami śmieci, przeciwdziałanie nielegalnym wycinkom lasów, kształtowanie świadomości ekologicznej. W ramach festiwalu „Szezory’2004” odbył się Międzynarodowy „okrągły stół” w sprawach wdrażania Konwencji Karpackiej. Ekologiczny kurs edukacyjny odbywał się także na stadionie, gdzie przebiegało muzyczne widowisko. Uczestników festiwalu oraz miejscowych mieszkańców uczono elementarnie nie śmiecić i segregować odpady bytowe, do czego na polu umieszczono specjalne kontenery. A rozpoczynał się i kończył tegoroczny festiwal ekologicznym desantem na brzegi rzeki Pistyńki, gdzie przez miejscowych mieszkańców i przypadkowych wczasowiczów regularnie gromadzą się sterty śmieci. Co prawda, obecnie liczba poszukiwaczy drajwu i przygód przewyższa liczbę tych, którzy rozumieją i są zdolni wesprzeć kontekst festiwalu, ale, najwyraźniej, w przyszłości organizatorzy zadbają o staranniejsze przygotowanie publiczności, którą wywożą w Karpaty. Póki co, ta sytuacja przypomniała mi jeden z obiektów szezorskiego land-artu po obfitym deszczu kupalskim. Jeden z artystów rozstawił na kamieniach prosto pośrodku rzeki Pistyńki znaki drogowe, a po kamienistych brzegach namalował czerwoną farbą wymyślne figury — jak na drodze po wypadku. Zapewne ten Ktoś, dla kogo były przeznaczone, nie bardzo zwracał na nie uwagę. Po deszczu zaś znaki całkiem zniknęły pod burzliwymi bystrzami. Żywioł. Etnochaos... Jednak właśnie z nich rodzą się nowe formy sztuki i życia. Mykoła SKYBA Zdjęcia autora
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
