Strona · s. 11strona oryginału ↗
LUKARELLI NIE CHCE OBRAŻAĆ NASZEGO KRAJU. DLATEGO UCZY SIĘ… ROSYJSKIEGO!
Слово Просвіти, №30 за 2007 рік
wyrafinowanej pod względem kultury i wychowania publiczności z Donbasu. I to wszystko. Ale prowadzący program, wyraziwszy nadzieję, że kierownictwo donieckiego klubu „rozliczy się” z brazylijskim legionistą, zaproponował nam swoją, o wiele „globalniejszą” wersję niepiękneego czynu perspektywicznego piłkarza. Okazuje się, że nie tylko Matuzalem, lecz także Gruzin Kaha Kaladze, Serb Goran Gavranczić i Nigeryjczyk Julius Agahowa, i wielu, wielu innych cudzoziemców marzyło we śnie, by na zawsze opuścić ohydną, niegościnną, zacofaną pod każdym względem… Ukrainę. Zatem myśl, obywatelu-kibicu, rusz mózgiem i nie pomyl się, wrzucając kartę do urny, jeśli nie chcesz, by matuzalemy uciekały z Ukrainy. Przejście na „pozytyw” — prezentację Cristiana Lukarellego w Doniecku — przeprowadzono nie mniej wirtuozersko. Apogeum jego konferencji prasowej, która wywołała wśród dziennikarzy burzę oklasków, stała się deklaracja chęci zejścia do kopalni i porozmawiania z ludźmi o męskim zawodzie. Ale jak porozmawiać? Języka Dantego i Petrarki górnicy w szkole nie uczyli się. I tu Cristiano składa jeszcze jedną deklarację, która wywołuje nie tylko burzliwe brawa donieckich reporterów, ale także godny zdziwienia komentarz prowadzącego „weekendowy” program. Włoski goleador natychmiast siada do nauki języka rosyjskiego. Najwyraźniej treningi odłoży na bok, by doskonale opanować wielki i potężny. Ale to jeszcze nie wszystko. Dziennikarz wypowiada frazę, która sama w sobie nie przedstawia nic szczególnego, lecz zważywszy na to, że Donieck to terytorium Ukrainy, a państwowym językiem zgodnie z artykułem 10 Konstytucji tej samej Ukrainy jest język ukraiński, prowadzi ona jednych do opadnięcia szczęki, innych do chwytania się za serce, a jeszcze innych do zaciskania pięści: „Eto cztoby nie oskorbliat czuvstva ludiej, żywuszczich w STRANIE, kuda on pribyl dlia raboty”. Jeśli tę ideę, a przede wszystkim jej motywy, wypowiedział sam Lukarelli, to nie mogę nie dać mu do wiadomości, że obywateli Ukrainy obraził cynicznie i okrutnie, a swoją gorliwością w opanowywaniu języka rosyjskiego przypodobał się obywatelom zupełnie innego państwa i, być może, jego „piątej kolumnie” na Ukrainie, którą regionałowie zawsze popierają zarówno przed wyborami, jak i po nich. Gdyby tylko i w Rosji do języka ukraińskiego i Ukraińców odnoszono się z takim właśnie drżącym uwielbieniem! Jednak autorzy jednego z niekończących się moskiewskich seriali telewizyjnych — „Adwokat” — szczerze uważają, że języka ukraińskiego, nawet jego podstaw, nie trzeba znać aktorowi, który według scenariusza gra etnicznego Ukraińca i z jakichś powodów chce podkreślić tę swoją przynależność językowo-etniczną. Adwokat Zorin w jednym z odcinków spotyka się i rozmawia w barze-kawiarni, czy to z kelnerką, czy to z właścicielką — nie to jest istotne. Jak chciał podkreślić autor serialu (ale, niestety, zrobił to wyjątkowo nieudolnie!), jest ona rodowitą Ukrainką. Można tylko sobie wyobrazić, jak trudno było tej kobiecie (z wszystkiego widać, że czystej krwi Rosjance) wydobywać z siebie okropnie wykrzywione, transkrybowane na rjazański kopył ukrainizmy. Nie „robiła”, lecz „rabiła”, widziała takiego a takiego nie o takiej a takiej godzinie, lecz „gadinie”, i wszystko w tym samym duchu. Reżyser pokazał nie Ukrainkę, którą los rzucił do „Białokamiennej”, lecz Moskwiankę, która (dlaczego — niewiadomo) udaje „chachłuszkę”. Tu warto zwrócić uwagę na jeden czysto filologiczny problem. Aby oddać środkami językowymi pochodzenie etniczne człowieka, trzeba podkreślać nie tyle osobliwości leksykalne jego mowy, ile fonetyczne i intonacyjne. Jeśli ktoś mówi: „demonstracja”, „inauguracja”, „forum” i „kworum”, to jeszcze nie znaczy, że przed nami mieszkaniec starożytnego Rzymu. Ukraińskie korzenie Michaiła Gorbaczowa nikogo nie budzą wątpliwości nie dlatego, że używa on w mowie ukrainizmów (zapewne każdy Rosjanin w życiu codziennym wymawia słowo „obwarzanek” czy „pieróg”), lecz dzięki jego „g” w
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
