Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

SYTUACJA NADZWYCZAJNA GDY SUMIENIE NA MANOWCE…

Слово Просвіти, №30 за 2007 рік

Swiatosław MIZERNIUK Mieszkańcy rejonu buskiego, odczuwając nudności i ból głowy, zaczęli zgłaszać się do szpitali i punktów medycznych. Podczas pożaru utworzyła się trująca chmura. W strefie skażenia (prawie 90 km kw.) znalazło się 14 miejscowości rejonu buskiego, gdzie mieszka 11 tysięcy osób, a także poszczególne terytoria rejonów radziechowskiego i brodzkiego obwodu. Później liczba hospitalizowanych wzrosła do 192, z czego 59 to dzieci, które umieszczono w dziecięcych szpitalach klinicznych — zarówno obwodowym, jak i „Ochmatdyt” oraz lwowskim miejskim. Wicepremier Ołeksandr Kuźmuk, który stanął na czele grupy ds. likwidacji skutków katastrofy, na miejscu zdarzenia wspomniał, że ta katastrofa mogłaby stać się „drugim Czarnobylem”… Rzeczywiście, gdyż żółty fosfor uszkadza kości, szpik kostny, wywołuje martwicę tkanek; śmiertelna jego dawka stanowi dziesiątą część grama, a cysterna mieści 50 ton! Te chemikalia nadają się do produkcji zarówno nawozów mineralnych, jak i bomb fosforowych. O skutkach zatrucia fosforem dla zdrowia człowieka w wywiadzie dla „Głosu Ameryki” opowiedział profesor Uniwersytetu George’a Waszyngtona Tee Guidotti: „Ta substancja jest trująca dla każdej komórki ciała… W wielu przypadkach jest podobna do cyjanku. Fosfor w powietrzu — największe ryzyko! Znaczne uszkodzenia dotykają mózg, nerki, serce. Ludzie będą odczuwać ból głowy, nieregularne bicie serca, nudności. Leczenie — czekać, aż żółty fosfor wyjdzie z organizmu… Choremu trzeba udzielać pomocy medycznej w celu wsparcia organizmu. Istnieją różne stopnie zatrucia żółtym fosforem. Niektóre — śmiertelne. Ale to zależy od tego, jaką jego ilość otrzymał organizm… „Bezpiecznej” normy żółtego fosforu w powietrzu nie ma. Nie powinno go tam być w ogóle! Jeśli chodzi o glebę i wodę, to w tych przypadkach działanie żółtego fosforu może nie być tak katastrofalne…”. Zdaniem profesora, po pewnym czasie — kilku dniach lub tygodniach — stan chemiczny wody i powietrza w strefie skażenia wróci do normy. Jednak nasze władze i służby ekologiczne nie dają jasnej odpowiedzi na pytanie dotyczące możliwego zagrożenia dla środowiska naturalnego oraz wpływu oparów fosforu na ludzi. Chociaż naczelnik wojskowo-medycznego centrum klinicznego Regionu Zachodniego pułkownik Serhij Petruk oświadczył lwowskim dziennikarzom, że wieśniacy z rejonu buskiego mogą zatruć się nie tylko trującym powietrzem, ale także owocami i warzywami ze swoich sadów i ogrodów, a także wodą ze studni… Póki władza rozważa, co robić, mieszkańcy wsi przyległych do miejsca awarii samodzielnie wyjeżdżają do innych rejonów lub do krewnych. Ucieczka do lepszych czasów — dla nich to jedyne wyjście. Przecież ludność przebywała w próżni informacyjnej: żadnej wiarygodnej informacji, jak prawidłowo się zachowywać, co można jeść z płodów rolnych, a czego nie, mieszkańcy wsi nie mieli. Z czasem na miejsce awarii przybyły specjalne jednostki wojsk chemicznych. Będą one przeprowadzać dezaktywację skażonego terytorium. W zarządzie Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych w obwodzie lwowskim zapewniono dziennikarzy, że póki co ani lwowianom, ani tym bardziej kijowianom i mieszkańcom innych miast, do których odległość wynosi 100 i więcej km od miejsca katastrofy, nic nie zagraża. Choć dodano, że jeśli pożaru nie uda się szybko zlikwidować, możliwe są poważniejsze skutki… A póki co przyczyny i skutki awarii pozostają nieznane. Kolejarze są przekonani, że tor, na którym doszło do awarii, jest w dobrym stanie i pozwalał na przepuszczanie pociągów pasażerskich z prędkością 120 km/h, towarowych — 90 km/h, a pociąg, który uległ katastrofie, jechał z prędkością 57 km/h. Tymczasem, z powodu wydarzeń na Lwowszczyźnie, Ministerstwo Transportu ograniczyło przewóz niebezpiecznych ładunków tranzytowych przez Ukrainę. To polecenie ministra Mykoły Rudkowskiego. Trudno mu odpowiedzieć, co się stało. „Wydaje mi się — mówi minister — że przyczyna leży w stanie technicznym cystern, w których przewożono fosfor. Mamy dodatkowe informacje, które są sprawdzane, i dopiero po tym można ujawnić przyczyny, a kwestię odpowiedzialności urzędników można rozważać dopiero po zakończeniu ekspertyzy technicznej i śledztwa”. Za to doradca przewodniczącego zarządu „Kazfosfat” Ajsułu Orazowa poinformowała UNIAN, że fosfor, który przewoził pociąg, został przekazany w technicznie sprawnych cysternach. Lwowska prokuratura obwodowa rozważa cztery wersje awarii technogennej. Na konferencji prasowej prokurator obwodu lwowskiego Anatolij Pryszko poinformował, że katastrofa mogła nastąpić w wyniku błędnych działań pracowników brygady lokomotywowej, naruszenia zasad bezpieczeństwa przy przewozie niebezpiecznego ładunku oraz nienależytego stanu torów. Nie wykluczone, że awarię mogły spowodować osoby trzecie. Każda wersja jest sprawdzana. Przesłuchano już pracowników kolei oraz spedytora z Kazachstanu, który towarzyszył ładunkowi, zabezpieczono dokumenty dotyczące stanu torów, przewozu ładunku, stanu technicznego taboru… Choć pracownicy prokuratury musieli tymczasowo przerwać oględziny miejsca zdarzenia, ponieważ „na dzień dzisiejszy istnieje zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, w tym pracowników, którzy mogą przeprowadzać oględziny miejsca zdarzenia, oraz ekspertów”. Służba Bezpieczeństwa Ukrainy na miesiąc przed lwowską awarią ostrzegała Ministerstwo Transportu o możliwych katastrofach. Przedstawiciele resortów siłowych przeprowadzili dochodzenie: zgodnie z tekstem notatki analitycznej, majątek trwały transportu kolejowego jest zużyty w 56 %; tabor — w 68 %; a odnowienie i modernizacja branży są finansowane w 30—40 % od potrzebnego poziomu. Za 2006 rok na obiektach transportowych wykryto ponad 175 tys. niedociągnięć i usterek: niskiej jakości naprawy pociągów i złe utrzymanie szlaków… SBU uważa, że właśnie te czynniki są głównymi przyczynami awarii, które stały się częstsze na kolei. Jednak ani Ministerstwo Transportu, ani „Ukrzaliznycia” nie zareagowały na uwagi. Monitoringowe Centrum Informacyjne Komisji Europejskiej zaproponowało Ukrainie pomoc w przeprowadzeniu ekspertyz, aby wyjaśnić średnio- i długoterminowe skutki dla środowiska naturalnego po awarii. O tym UNIAN poinformowała przedstawicielka Komisji Europejskiej Barbara Helfferich. Zaznaczyła ona, że UE jest gotowa udzielić Ukrainie także innej pomocy: samoloty, szpitale polowe, środki gaśnicze, jeśli będzie odpowiedni wniosek ze strony Ukrainy. Póki co takiego wniosku nie ma, więc uważamy, że sytuacja jest pod kontrolą ukraińskich władz. Przedstawicielka Komisji Europejskiej zauważyła, że głównym problemem dzisiaj jest chmura fosforowa: „Chmury nie szanują granic. I mogą trafić do Polski czy Rumunii…”. Ochłonąwszy po pierwszych dniach katastrofy technogennej, ukraińscy urzędnicy zaczęli rozumieć, że awaria nie służy wizerunkowi obecnej władzy, zwłaszcza w przededniu przedterminowych wyborów. Można więc przypuszczać, że wskazówki, by na wszelkie sposoby umniejszać skutki awarii — zostały wydane… Bo lekarze, jak na komendę, zaczęli zapewniać, że ludzie, którzy zatruli się fosforem, w rzeczywistości zatruli się nieznanymi gazami i obecnie są już zdrowi… A póki co Premier W. Janukowycz polecił wicepremierowi M. Azarowowi pilnie zapewnić wypłatę przewidzianych ustawodawstwem rekompensat dla poszkodowanych w wyniku awarii w obwodzie lwowskim. Oczekuje się, że znaczną sumę przeznaczą także na uzdrowienie dzieci. Podczas posiedzenia rządu premier podkreślił, że już rozpoczęto przekazywanie środków z funduszu rezerwowego… I wicepremier Ukrainy O. Kuźmuk, wypiwszy przed kamerami telewizyjnymi wody ze studni i zjadłszy ogórka z miejscowego ogrodu, postanowił zaraportować: „…skutki awarii na kolei lwowskiej są praktycznie zlokalizowane, niebezpieczeństwa dla zdrowia ludzi, a także zagrożenia dla środowiska nie ma… Ludziom zezwala się kąpać w zbiornikach wodnych i pić wodę ze studni. Żadnych podstaw, by mówić o tym, że na Lwowszczyźnie w poszkodowanych rejonach zaistniała sytuacja nadzwyczajna, która stanowi zagrożenie dla życia ludzi, nie ma”, — zacytował słowa O. Kuźmuka naczelnik centrum prasowego Głównego Zarządu Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych w obwodzie lwowskim Pawło Wasylenko. Wnioski, oczywiście, może wyciągnąć każdy! Ale, niestety, i po dwóch dekadach, tak jak podczas Czarnobyla, pozycja urzędników w sytuacjach ekstremalnych nie uległa zasadniczym zmianom. Są gotowi za wszelką cenę wysłużyć się przed swoim kierownictwem, nawet jeśli na szali postawiono życie i zdrowie bliźniego… Lecz choćby nie wiadomo co mówili urzędnicy, środowisku naturalnemu i mieszkańcom obwodu lwowskiego, państwu wyrządzono niemałe szkody moralne i materialne. Wstępna informacja o awarii pozwala mówić, jak twierdzi wysokopostawione źródło w Ministerstwie ds. Sytuacji Nadzwyczajnych, że tylko na likwidację jej skutków należy wydać prawie 100 milionów hrywien. Całą sumę zapłaci państwo. Przecież odszkodowanie ubezpieczeniowe w tym przypadku nie przekroczy dwóch milionów hrywien. Zatem Prezydent Ukrainy zmuszony jest interweniować, bo jest przekonany, że pierwszorzędnym zadaniem rządu w zakresie likwidacji skutków awarii technogennej w obwodzie lwowskim jest zagwarantowanie bezpiecznego życia ludzi i zapobieganie zagrożeniu ekologicznemu. O tym Wiktor Juszczenko oświadczył podczas narady roboczej z kierownictwem swojego Sekretariatu oraz na wyjazdowym posiedzeniu RBNiO na Krymie, gdzie rozpatrywano kwestię likwidacji skutków awarii na Lwowszczyźnie. Według słów Głowy państwa, rząd musi zapewnić ludziom, którzy mieszkają na skażonym terytorium, wszystko, co niezbędne do bezpiecznego życia, w szczególności wodę pitną, produkty żywnościowe i lekarstwa. „Właśnie realna troska o ludzi musi być kryterium skutecznych działań. Mam wątpliwości co do przydatności na zajmowanych stanowiskach urzędników, którzy podmieniają realne działania rozmowami o czystych od fosforu studniach”, — podkreślił Prezydent. Uważa on za niedopuszczalne próby rządu ukrycia realnych skutków awarii. „Praktyka władzy radzieckiej, kiedy zasadą rozwiązywania problemu były uspokajające urzędnicze raporty zamiast profesjonalnych działań, oraz przemilczanie — zamiast uczciwego informowania, nie może być normą życia na Ukrainie”, — zaakcentował Wiktor Juszczenko Zdjęcie ze strony Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych. Po wojnach czy katastrofach ludzie wierzą, że nauczeni gorzkim doświadczeniem, drugi raz na te same grabie nie nastąpią. Ale… W poniedziałek 16 lipca o godzinie 16.55 w rejonie buskim na obwodzie lwowskim na szlaku Krasne-Ożydiw pociąg towarowy wypadł z torów: przewróciło się 15 cystern z żółtym fosforem, które zmierzały z Kazachstanu do Polski. Uszkodzono prawie 130 m torów kolejowych… Z powodu wycieku fosforu z cysterny doszło do samozapłonu sześciu wagonów. Późnym wieczorem pożar udało się zlokalizować. Produktami spalania zatruło się 16 osób, z których 13 w stanie ciężkim i średnim hospitalizowano w wojskowym medycznym centrum klinicznym Zachodniego Dowództwa Operacyjnego we Lwowie. Siedmioro hospitalizowanych to pracownicy Ministerstwa ds. Sytuacji Nadzwyczajnych, dwoje to pracownicy Państwowej Inspekcji Drogowej, czworo to miejscowi mieszkańcy.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn