Strona · s. 3strona oryginału ↗
Pogląd
Слово Просвіти, №30 за 2008 рік
dni roboczych (czyli dwa dni robocze na długie 4–5 lat studiów), skłoniło mnie do napisania otwartego listu do ministra oświaty. Zabójczą cenę wyznaczyła metodyczna rada Politechniki Lwowskiej, gwarantowi narodowo-duchowego rozwoju, czyli językowi państwowemu i dyscyplinom ideologicznym. Na tę decyzję nie wpłynęło oświadczenie-protest kierowników katedr Instytutu Nauk Humanistycznych i Społecznych ani jednogłośny apel deputowanych rady obwodowej do rektorów Lwowa i obwodu lwowskiego, aby Politechnika przestała dyskredytować tytuł uniwersytetu narodowego. Taka decyzja rażąco narusza prawo studentów do otrzymania pełnowartościowego wykształcenia, które jest uniwersyteckie właśnie dlatego, że absolwent wąsko ukierunkowanej uczelni zdobywa podstawową wiedzę z zasadniczych dyscyplin humanistycznych o charakterze wartościującym i światopoglądowym. Taka decyzja jest brutalnym i przemocowym odcięciem młodych ludzi od wielkich światowych dorobków idejowych, które można zaczerpnąć przede wszystkim z dyscyplin przyciętych pod sam korzeń.
Szczególne miejsce w tym wykazie zajmują kursy «języka biznesowego ukraińskiego» i «języka ukraińskiego w komunikacji zawodowej», które mają tak mało wspólnego z programem szkolnym, jak wyższa matematyka z matematyką szkolną. W kraju powstała groźna sytuacja nie tylko z tożsamością językowo-narodową w niektórych obwodach, lecz także z kulturą mowy. Język przekształcono w brudne (surżykowe) narzędzie manipulacji, wymyto z niego podstawowy duchowo-narodowy i twórczo-państwowy sens. To świadczy o nagłej potrzebie zwiększenia tych kursów co najmniej dwukrotnie.
Odpowiedź wiceministra W. Szynkaruka zaskoczyła wielosłowną preludią o tym, jak w wymienionej uczelni «dokładają starań, aby zachować potencjał kadrowy katedr fundamentalnych i językowo-humanistycznych» [czyli zwalniając wykładowców z powodu redukcji godzin. — Aut.], a nie wspomniała ani słowem o takim przedmiocie jak «język biznesowy ukraiński» czy «język ukraiński w komunikacji zawodowej». Naprawdę, pies psu ogona nie odgryzie, a mężni rodzą się od mężnych… I tylko zdanie końcowe stało się kwintesencją problemu: «Jednocześnie [z jakiegoś powodu urzędnik postawił tam przecinek: dają o sobie znać obcięte godziny nauki języka ukraińskiego i w jego czasach] Ministerstwo Oświaty i Nauki nie popiera działań kierownictwa uniwersytetu dotyczących ograniczenia przygotowania humanistycznego licencjatów, o czym zwrócono uwagę rektorowi [zamiast rektorowi — bo to przecież istota, a może nie?] uniwersytetu». W tym cała bezradność i bezwład władzy: «zwrócono uwagę!». Nie wstrzymano bezprecedensowego niszczenia podstaw edukacji uniwersyteckiej; nie uchwalono odpowiednich standardów branżowych z adekwatnym składnikiem humanistycznym, w którym język państwowy powinien odgrywać wiodącą rolę; nie wydano dekretu o rozszerzonym i pogłębionym nauczaniu języka państwowego we wszystkich uczelniach jako gwaranta utrwalenia ukraińskiej państwowości i ukraińskiej edukacji… I to nie wszystko. Po tym ministerialnym «zwrócono uwagę!» 10 czerwca na konferencji prasowej rektor wymienionej uczelni Ju. Bobało, z właściwą sobie retoryczną wprawą, oświadczył: «…liczbę godzin na nauczanie przedmiotów humanistycznych zmniejszono, żeby nie wypuszczać „licencjatów-inwalidów”». Ślepcy prowadzą ślepców. Inwalidzi ducha stali się główним zagrożeniem dla kraju jako całości, a zwłaszcza dla jego przyszłości, czyli studentów. Jaki był sens się do nich zwracać? Żeby prawda o każdym była na wierzchu. To na pewno uczyni nas wolnymi i zupełnie innymi niż oni.
...ani postanowienie Sądu Konstytucyjnego w sprawie języka państwowego „im po-boku”. I jestem przekonany, że nie przeszkodzi to takim „patriotom” zarejestrować się jako kandydaci na prezydenta Ukrainy. W tej kwestii wyprzedziła nas środkowoazjatycka kraj — Kazachstan. Nar-sułtan Nazarbajew trzykrotnie zdawał egzamin ze znajomości języka kazachskiego. I trzykrotnie zostawał prezydentem Kazachstanu. Na Ukrainie oczekujemy uchwalenia takiej ustawy i sprawdzenia jej skuteczności, czy nie? Chyba się nie doczekamy. A teraz jeszcze raz o „tim paче”. W żadnym słowniku języka ukraińskiego ani w Słowniku wyjaśniającym języka ukraińskiego nie ma tego słowa. A jest słowo „paче” w „Słowarie russkogo jazyka” S. I. Ożegowa na s. 454 i oznacza ono „tem bolee”, w tłumaczeniu na ukraiński — „tym bilszе”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
