Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Polska przyjmuje Ukraińców

Слово Просвіти, №30 за 2018 рік

Jewhen HOLYBARD W sobotę rano poinformowano mnie, że w poniedziałek muszę niezwłocznie być w Katowicach na ważnym spotkaniu. Nie ma problemu. Prawie sto razy, bez większych przygód, pociągami i autobusami spokojnie pokonywałem trasę w kierunku południowym, z Kijowa do Wrocławia. Tyle że tym razem, biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, trzeba dotrzeć na miejsce w niedzielę, a zatem wyruszyć dzisiaj, w sobotę. I tutaj okazało się, że ani na „Pendolino” do Przemyśla, ani na autobusy nie ma biletów na dzisiaj. Na wariant lotniczy nie ma co liczyć, jeśli nie posiada się biletu kupionego przynajmniej na parę miesięcy przed dniem wylotu. „Bezwiz!” – zaznaczyła pani w okienku kasy centralnej. – „Na dzisiaj zostało sześć biletów na pociąg do Warszawy”. Nie ma rady, muszę jechać prawie w przeciwnym kierunku, na północ. Dobrze, tam się zorientuję. Wagon sypialny przepełniony, ale cicho. Jadą ludzie biznesu, studenci, rodziny z dziećmi. Ukrainka Alina, po pomyślnym zdaniu egzaminów na wydziale zaocznym uniwersytetu pedagogicznego im. Dragomanowa, wraca do stałej pracy w „McDonaldzie”. Mówi, że swoją pracę lubi i się nie nudzi. Do Torunia przyjechała trzy lata temu razem z mężem, obecnie mają dobre mieszkanie, z radością pokazała Kartę stałego pobytu. Studiując filologię ukraińską i literaturę w Kijowie, Alina ma nadzieję wykładać ją w Polsce. I ma rację, ponieważ popyt na język ukraiński w Polsce rośnie. Ukraińskiego uczą na kilku uniwersytetach, na różnych lokalnych kursach, w szkołach w miejscach zwartego zamieszkania Ukraińców. W szczególności we Wrocławiu, według danych miejskiego wydziału edukacji, w roku szkolnym 2017—2018 w szkolnych ławkach siedziało ponad 30 000 dzieci ukraińskich rodziców, którzy pracują w tym mieście. Według danych Powszechnego spisu ludności z 2011 roku, z 38 511,8 tys. obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, Ukraińcami zidentyfikowało się 51,0 tys. osób (0,13%). Sytuację zmienił milion Ukraińców, którzy przybyli do Polski w latach 2013—2018 i oficjalnie pracują. Władze centralne i lokalne sprzyjają rozwojowi tej nowej struktury ludności. Widać to na tablicach informacyjnych i szyldach w języku ukraińskim, we wzroście sympatii zwykłych ludzi, w zachowaniu kasjerek, które cierpliwie i życzliwie wyjaśniają szczegóły podróży przybyszom ze Wschodu. A wyjaśniać rzeczywiście jest co, bo masa informacji, która lawinowo spada na głowę po wyjściu z wagonu, czasem wywołuje jeszcze więcej pytań. Na peronie czekała na mnie Antonina z Kijowa, która już prawie dziesięć lat mieszka w Warszawie, gdzie ukończyła uniwersytet. Najkrótszą drogą przeprowadziła mnie przez wielopoziomowy labirynt dworca i pomogła zorientować się z biletem do Katowic. Karta Polaka daje przewidzianą prawem zniżkę na mój bilet w wysokości 37%. Do pociągu miałem godzinę czasu, a dlatego w salonie Orange zapewniłem sobie odnowienie łączności mobilnej na polską kartę, zjadłem śniadanie w kawiarni non-stop, zbadałem serwis w sali wypoczynkowej, obserwowałem zachowanie „koników” — drobnych dworcowych oszustów. 320 km w trzy i pół godziny w komfortowym Intercity przeleciało szybko. W salonie cicho, nie ma stukotu kół, bo nie ma styków szyn; żadnych reklam, jedynie od czasu do czasu słychać krótkie ogłoszenia o zbliżaniu się i przybyciu na kolejny przystanek. Pasażerowie odpoczywają, wielu, używając Wi-Fi, dłubie sobie w gadżetach, mój sąsiad zagłębił się w książkę. Pod każdym fotelem — gniazdka do podłączenia do sieci i podładowania urządzeń mobilnych. Konduktor dwukrotnie sprawdzał bilety, a kto nie miał, kupował. Według polskich zasad pasażerowie, którzy się spieszą i nie mają biletu, mogą podczas wsiadania uprzedzić konduktora, spokojnie zająć wolne miejsca, a potem kupić bilety w wagonie. Podczas sprawdzania wielu pasażerów pokazywało nie bilety, a odpowiednie obrazy w smartfonach. Papierowy obieg środków płatniczych i informacji w ogóle w Polsce stopniowo się zmniejsza. Jednak w niedrogim hotelu przy ulicy Klimczoka w Katowicach otrzymałem papierowy rachunek, który poświadczył zapłatę 116 złotych za dwie doby w pokoju jednoosobowym bez szczególnych wygód, ale z lodówką. Więc, mając na myśli śniadania i kolacje, wrzuciłem rzeczy do szafy i udałem się na zakupy do pobliskiej „Biedronki”. Porównanie cen w Polsce i Ukrainie można w przybliżeniu orientować na kurs walutowy. W kantorach Katowic za 100 hrywien (UAH) dają 13 złotych, a 100 zł (PLN) można kupić za 690 hrywien. Jednak dla dokładniejszego porównania należy uwzględnić poziom pensji w obu krajach (średnia w Polsce — 4900 zł, na Ukrainie — 8800 hrywien), a także strukturę koszyków konsumpcyjnych. Tego dnia struktura mojego koszyka w „Biedronce” była taka (w złotych): jajka, opakowanie 10 szt. — 3,99; masło, kostka 200 g — 6,88; serek z brzoskwinią, 200 g — 1,88; wafle orzechowe, paczka 500 g — 4,99; sok pomarańczowy 100%, litr — 3,49; czekolada Wawel, 100 g — 2,19; woda Pol-Plus niegazowana, 0,5 l — 0,5; ogórki gruntowe, 0,5 kg — 1,5; jabłka, 1 kg — 3,49 (a dla tych, którzy mają Kartę „Biedronki” — 2,49). Do środy dożyję, żywności jeszcze na drogę do Kijowa wystarczy, a koszt obiadu z trzech dań w jakimkolwiek lokalu gastronomicznym na terenie Polski wynosi 16-20 zł. Proponuję czytelnikom samodzielnie porównać polskie ceny z ukraińskimi, biorąc pod uwagę różnicę dochodów i kursu walut. Byłoby pożądane również uwzględnić wskaźniki jakości produktów, które w Polsce gwarantowane są stałą kontrolą zgodności ze standardami i tradycjami solidnej pracy. Jaskrawym, naprawdę bardzo smacznym przykładem solidnej pracy i wysokiej jakości produktu jest chleb wieloziarnisty Złoty Łan, którego 400-gramowe opakowanie kosztuje 2,65 złotych; między innymi przywiozłem ten chleb do Kijowa jako prezent. A tymczasem media w Polsce uciekają się do jeszcze ostrzejszych porównań: „Na co wystarczy Polakowi, a na co Niemcowi? Siła nabywcza średniej pensji w Polsce na tle krajów Zachodu” (artykuł zamieścił Business Insider). Na przykład, za swój miesięczny zarobek (netto na rękę) Polak może kupić 6090 jajek, podczas gdy Niemiec — 17460; odpowiednio: mleka, litrów — 1521 / 3388; masła, 200-gramowych kostek — 726 / 1891; filet z kurczaka, kg — 233 / 412; benzyny, litrów — 750 / 1706; piwa, litrów — 1400 / 3492; biletów do kina — 126 / 227... Rozumiecie, dlaczego Polacy jadą za pracą na Zachód? Odpowiednio mamy skutki: na koniec czerwca bieżącego 2018 roku w polskim przemyśle, sektorze rolnym i sferze usług brakuje prawie 39% pracowników (na wykresie). Nieco łagodzą ostrość problemu sezonowi pracownicy z Ukrainy latem. Ale pomoc przy zbiorze truskawek, malin czy nawet jabłek to tylko mała część całej sprawy. A jak na ten stan rzeczy reagują obywatele Ukrainy, „mając to, co mamy”? Całkiem logicznie jadą do Polski, aby skorzystać z korzystnej koniunktury na rynku pracy. Tym bardziej, że nie tylko w internecie, ale nawet na słupach naprzeciwko hotelu, w którym mieszkałem, naklejono taśmą (niesłychane dotąd naruszenie norm sanitarnych) oto takie i podobne oferty zatrudnienia. Proponują pracę nie tylko w Polsce, ale i na Słowacji, w Czechach, innych krajach Europy Środkowej. Firmy na własny koszt przeprowadzają wszystkie niezbędne formalności dla zaproszonych pracowników, zapewniają bezpłatne mieszkanie, odzież roboczą, gwarantują 12-20 złotych za godzinę przy czasie pracy 210-220 godzin miesięcznie. Często nawet nie wymagają kwalifikacji, a oferują kurs szkoleniowy na miejscu pracy, zgodnie z konkretną specjalizacją. Natomiast wprost wymagają dobrej kondycji fizycznej, potrzebnej do produktywnej pracy po 8 godzin 6 dni w tygodniu, a także liczą na udział Ukraińców w poprawie sytuacji demograficznej w niektórych krajach UE. Charakterystyczne, że ogłoszenia pracodawców podawane są w języku ukraińskim. Wzrost popytu na siłę roboczą w krajach Zachodu, a co za tym idzie, także aktywizacja migracji zarobkowej ze Wschodu, jest faktem oczywistym. Odpowiednia dynamika zmusza do inaczej postrzeganych emocji narodowo-patriotycznych. Jak podaje Zaxid-Net, w 2017 roku pracownicy zarobkowi przekazali z Polski na Ukrainę 3,8 mld dolarów USA. Dane te zostały potwierdzone przez banki centralne obu krajów. Liczba jest imponująca i otwiera przed nami tajemnicę poliszynela. Bo oprócz radości i wdzięczności dla naszych „arbajterów” za przykład ich sumiennej, owocnej pracy w zjednoczonej Europie, musimy zdawać sobie sprawę, że na Ukrainie de facto istnieje głęboka przepaść braku miejsc pracy, co najmniej na wskazaną sumę zarobków — 3,8 mld dolarów USA. Andrzej Wójcik, dyrektor wydawnictwa KOS, na moją prośbę o skomentowanie sytuacji, powiedział: „Oczywiście na Ukrainie obecnie panują takie same trendy, jak w Polsce na początku lat 90., kiedy jeździliśmy do pracy do Niemiec. Żeby tylko ludzie, którzy obecnie próbują stworzyć dla siebie lepsze warunki i zarobek, nie zapomnieli o swojej indywidualności i świadomości narodowej wtedy, gdy zarobią. Ja zostawiłem pracę w Niemczech wtedy, gdy już mając dobre pieniądze, wszelkie wsparcie i absolutne zaufanie pracodawcy, uświadomiłem sobie, że mogę stracić mój wewnętrzny świat, jeśli nadal zostanę w obcym kraju. Teraz jest to niebezpieczeństwo dla Ukraińców. Dlatego, że na dzisiejszym tle wszechogarniającej unifikacji wszystkiego, Ukraińcy ryzykują utratę siebie, swojej wyjątkowości i szczęścia. Proponuję pracę na maszynie tynkarskiej, a także szpachlowanie i malowanie. Zapłata 800—2000 $ Oficjalne zatrudnienie Szczegóły pod telefonem …... (podano polski numer komórkowy) Od 07:00 do 21:00 odpowiem na wszystkie pytania. Każdy homo sapiens, który szanuje swój intelekt, nie powinien być tylko wołem roboczym. Można przez jakiś czas ciężko pracować dla szlachetnego doskonalenia swojego życia, ale nie można żyć tylko dla niewolniczej pracy. Cieszę się, że w mojej pracy wydawniczej mam możliwość komunikowania się z najbardziej twórczymi i interesującymi osobowościami. W szczególności także z ukraińskimi autorami, których utwory z powodzeniem wydaję. I właśnie to jest ważne, bo naprawdę doskonali rozum, wzbogaca serce, poprawia życie i wzmacnia jego sens”. Polacy wyraźnie poprawili swoje życie i w tej sprawie mogą pomóc Ukraińcom. Oczywiście, jeśli Ukraińcy chcą pracować dla jego szlachetnego doskonalenia i wzmocnienia sensu. Niemożliwe jest objęcie wszystkich ważnych wydarzeń za Bugiem, które są dla nas interesujące. Tutaj musi być efekt obecności. Dlatego proponuję czytelnikom wyobrazić sobie siebie na miejscu autora tego krótkiego reportażu.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn