Strona · s. 1strona oryginału ↗
Wojna na polu państwowości
Слово Просвіти, №30 за 2018 рік
Niedawno natrafiłem na niezwykle interesujący artykuł wiodącego pracownika naukowego Instytutu Historii Powszechnej NAN Ukrainy Ołeksandra Szmorhuna „Ustawa zasadnicza: gwarancja praworządności czy podstawa bezprawia?”, opublikowany na stronie internetowej „Chwyla”. Tak gruntownej i odważnej analizy systemu władzy państwowej dotąd jeszcze nie było.
dolarową duszę ma w offshorach, wybór państwowych pierwiastków będzie dokonywany według zasady korzyści i najmniejszych strat oraz zagrożeń dla dominacji oligarchicznej. Rosyjski pierwiastek państwowości faktycznie nie zagraża długotrwałej dominacji oligarchicznej, ponieważ postradziecki i miejscowy wielki biznes jest sowiecko-rosyjskojęzyczny i jednocześnie stanowi swoisty znacznik ujednoliconego kosmopolityzmu. Rosyjskojęzyczność jako czynnik kosmopolityzmu postradzieckiej przestrzeni to tyle, co anglojęzyczność dla kosmopolityzmu reszty światowej oligarchii. Przy tym należy mieć na uwadze, że pojawienie się ukraińskiej oligarchii w całej swej krasie byłoby niemożliwe bez „braterskiej” pomocy i udziałowej partycypacji analogicznego środowiska światowego.
Ten świat nie jest ani dobry, ani zły. Jest konkurencyjno-rynkowy i niesprawiedliwy, rządzony korzyścią bez najmniejszego sentymentu do słabszego konkurenta. Inaczej być nie może, bo do środków starotestamentowej targowej konkurencji dołączyły się ultranowoczesne. Do usług jest cała przestrzeń informacyjna, by niszczyć konkurenta i przy tym wyglądać na atrakcyjnego, sprawiedliwego przewodnika postępu. Rywalizacja o korzyść istniała zawsze, od stworzenia świata, ale oligarchia to wynalazek ery pieniędzy niezabezpieczonych i informacji jako produktu oraz środka konkurencji biznesowej.
Rzeczywiście — znacznie łatwiej i mniej kosztownie jest odnieść korzyść z biznesu, nie bawiąc się w uczciwy targ, lecz drogo sprzedając konkurentowi „konia trojańskiego” w postaci rady, jak mu urządzić państwo, aby entropia i korupcja obróciły wszystko w nicość. Dlatego państwu, które zdobywa niepodległość, cały ten świat niezawodnie rzuci się z pomocą w pisaniu konstytucji i ustaw, w walce z łapownictwem i w przeprowadzaniu reform. W tym czasie, przyjmując pomoc i rady świata, warto pamiętać o przypowieści o serze w pułapce na myszy, bo nikt nie będzie hodował sobie silnego konkurenta.
Podczas tych wyborów prezydenckich i parlamentarnych temat zmiany lub udoskonalenia Konstytucji będzie jednym z głównych. Nie zgadzam się z tymi, którzy uważają to za „przedwyborczą agitkę w rękach ukraińskiego politycznego nieuctwa”. Wszystko jest znacznie bardziej skomplikowane i przypomina swoistą wojnę hybrydową na temat konstytucji, na polu państwowotwórczym. Nie będę wdawał się w szczegółową analizę już znanych inicjatyw konstytucyjnych przyszłych kandydatów na prezydenta i polityków. To jest marna sprawa, bo dyskutowanie ze sztabami wyborczymi jest nierealne i jest zajęciem jałowym. Mnogość projektów może być właśnie tym niebezpiecznym sposobem odwracania uwagi państwowców od tych nowacji, które mogą poważnie zaszkodzić interesom społeczeństwa.
W czym będą problemy? Według wszelkich oznak społeczeństwo traci potencjał osobowościowy. Do takiego wniosku można dojść, korzystając z naukowego dorobku znanego filozofa z Ługańska Wołodymyra Sabaduchy, zwłaszcza z jego monografii „Ukraińska idea narodowa i koncepcja egzystencji osobowościowej”. Duchowy i osobowościowy początek państwowości, zapisany w Konstytucji, ma decydujące znaczenie dla mobilizacji społeczeństwa, a zatem społeczeństwo ma silne, konkurencyjne i sprawiedliwe państwo. W związku z tym wszelkie projekty republiki parlamentarnej z tak zwaną kolektywną, „polityczną” lub z wielostopniową formą odpowiedzialności struktur państwowych i osób są zgubne dla ukraińskiego społeczeństwa. Co więcej, prowadzą one do dalszej ochlokratyzacji mas w czasie, gdy osiągnęliśmy w tym granicę. Dalej trzeba natychmiast wracać w ramy zwierzchnictwa prawa i dyscypliny obywatelskiej, bez których niemożliwa jest samoorganizacja i rzeczywista demokracja.
Pod względem typu budownictwa państwowego przechodzimy obecnie drogę podobną do założenia USA, lecz ze znacznym potencjałem ludności autochtonicznej. Ameryka jako projekt została stworzona przez swoją konstytucję. Ukrainę, która przez stulecia kolonizacji znacznie utraciła wpływ autochtonicznego państwowego początku, także może stworzyć Konstytucja. Projekt budowy państwa „z góry” jest dla nas znacznie silniejszym mechanizmem odbudowy państwowości i tworzenia narodu niż długotrwałe naturalne odradzanie się instynktów państwowych mas. Na to po prostu nie ma czasu.
Jeżeli w Konstytucji zostanie zapisany silny ukraiński etnocentryczny początek — sens samookreślenia państwowego Ukraińców — otrzymamy silne europejskie państwo narodowe, zdolne niezależnie konkurować ze światem. Notabene jako wzór można wziąć niedawne konstytucyjne nowacje Izraela, który również przeszedł drogę państwowego odrodzenia i otwarcie ogłosił siebie państwem Żydów o typie narodowym. Z drugiej strony — jeżeli do Konstytucji zostaną wprowadzone zmiany drugorzędne i usunięte istniejące dość słabo wyrażone cechy państwowości narodowej, otrzymamy typ państwa o kosmopolitycznym lub rosyjskim początku, co jest prawie tym samym. Takie państwo cały czas będzie radzić się świata, co robić z własnym ubożejącym narodem, i będzie słuchać zaleceń silnego światowego konkurenta. W takim państwie autochtoni szybko stracą wpływ na władzę i gospodarkę, rozproszą się po świecie i skończą pełną asymilacją w rosyjskojęzyczny konglomerat, a potem w anglojęzyczno-rosyjskojęzyczny. Na tym terytorium powstanie kilka hubów finansowo-przemysłowych jeszcze szybciej, niż się planuje w Europie, zważywszy na tanią siłę roboczą i zasoby oraz brak konstruktywnego oporu w postaci silnej państwowości narodowej. Dlatego nie warto cieszyć się z możliwych inwestycji i „hubów”, gdyż przypadnie nam rola taniej siły roboczej i konsumenckiego zaplecza dla cudzych towarów. Oczywiście, jeśli nie będziemy mieli środka ochrony interesów społeczeństwa — państwa narodowego.
Wygląda na to, że po tych wyborach Ukraina ostatecznie dokona wyboru państwowej drogi. Ważne, by Ukraińcy nie „zaspali” tego wyboru, ukołysani męczącym zgiełkiem agitacji przedwyborczej.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
