Strona · s. 15strona oryginału ↗
Formuła ukraińskiej martwej natury
Слово Просвіти, №30 за 2018 рік
Twórcze poszukiwania Jurija Nahułka W Muzeum Ukraińskiej Diaspory (m. Kijów) czynna jest wystawa Jurija Nahułka „Ukraińska wiosna”. Zaprezentowano tu prace malarskie artysty, które odzwierciedlają jego twórcze i duchowe poszukiwania ostatnich lat oraz są połączone ideą i nastrojem szczególnego duchowego uniesienia i odnowy — jednocześnie naturalno-fizycznej oraz metaforycznie ponadczasowej. Wystawa reprezentuje gatunek martwej natury jako system doboru elementów, form, kolorów, który odzwierciedla osobliwości postrzegania świata przez mistrzów obrazu ludowego, demonstruje przemyślane transformacje czasu, a tym samym jest pewnym markerem kulturowych sensów. Wydarzenie odbywa się w ramach między muzealnego projektu „Ukraińska martwa natura”, z inicjatywy „Karas Gallery”. Projekt ma na celu zebranie w jedną całość i analizę największej liczby dzieł w gatunku martwej natury w całej historii ukraińskiej sztuki. Celem projektu jest poprzez historyczną optykę artystów różnych pokoleń odnalezienie pewnej formuły ukraińskiej martwej natury jako fenomenu ukraińskiej samoidentyfikacji, ponieważ martwa natura to przede wszystkim rozmieszczenie przedmiotów codziennego użytku na płaszczyźnie, kiedy zwykłe przedmioty nabierają symbolicznego znaczenia. Otwierając wystawę, dyrektor generalny Muzeum Petro Honczar zwrócił uwagę, że wszystkim bardzo dobrze znany jest ukraiński pejzaż, a o ukraińskiej martwej naturze większość nie ma żadnego pojęcia. Kiedy zaś zaczęto dokładniej badać tę kwestię, wyjaśniło się, jak bogata jest tematyka ukraińskiej ludowej martwej natury, jak głęboka jest jej symbolika. Praca nad tym tematem przyniosła już wiele odkryć. Jeden z inicjatorów projektu, przedstawiciel „Karas Gallery” Ołeksandr Zakłecki podkreślił, że z jednej strony martwa natura jest ponadczasowa, ponieważ taki sam obiekt jak obecnie można było namalować sto czy dwieście lat temu, a z drugiej — jest to odzwierciedlenie świata zmysłowego właśnie tego czasu, w którym powstawała. Istnieje takie zjawisko jak brytyjska czy amerykańska martwa natura. A jest martwa natura ukraińska, która radykalnie różni się od rosyjskiej. W ukraińskiej martwej naturze jest bardzo dużo czerwieni, a w centrum, z reguły, arbuz — soczysty symbol tego, co wyhodowane własnymi rękami. A w rosyjskiej można zobaczyć łapcie, baty, uprząż, czyli pokazowe niechlujstwo. Ukraińscy artyści z szczególną miłością malowali wszystkie przedmioty, gdyż z wielkim szacunkiem odnosili się do pracy ludzkich rąk. I kwiaty są tu nie tylko polne, ale i te, które rosną na klombach. Organizatorzy ekspozycji dążą do połączenia ukraińskich ludowych martwych natur w jedną bazę, a z czasem wydania katalogu, znalezienia identyfikacji ukraińskiej martwej natury. Wystawa „Ukraiński obraz ludowy: martwa natura” to tylko pierwsza część wielkiego projektu. Kolejne wystawy mają odbyć się w Charkowskiej Galerii Miejskiej, Instytucie Problemów Sztuki Współczesnej, Lwowskiej galerii sztuki „Dzyga”, Narodowym Muzeum „Kijowska Galeria Obrazów”, w jednej z galerii Odessy oraz „Karas Gallery”. Zaprezentowano kilka prac z tego cyklu i kontynuuję dalej nad nimi pracę. Są cechy, które charakteryzują ludzi żyjących na danym terytorium. Inna seria to „Ukraiński świat”. Tutaj jest noc, dzień, wieczór, ranek; zaprezentowano zimę, wiosnę, lato i jesień. I wszystko to może być na jednym obrazie. Ostatnie dwa swoje portrety stworzyłem pod koniec ubiegłego roku. Zaczynam patrzeć na człowieka, interesuje mnie, wtedy może pojawić się pragnienie namalowania jego portretu. I nie chodzi tylko o podobieństwo. Są artyści, którzy malują tak, aby portrety były właśnie podobne. Malować podobnie nie jest trudno. Swego czasu ludzie wymyślili wiele takich mechanizmów, które pomagają artystom dokładnie oddać rysy. Kiedy patrzą na mój obraz „Złota nić losu”, to często pytają, czy nie jestem fatalistą. Nie. Myślę, że człowiek zawsze ma trzy drogi. Od samego rana nieustannie, w każdej sekundzie podejmujemy decyzje. Tak się do tego przyzwyczailiśmy, że już nie zauważamy tego procesu. Trzeba starać się wszystkie nasze sprawy, nasze czyny kierować na to, aby pomóc człowiekowi. Kiedy nieustannie pomagasz ludziom, kiedy pracujesz nie dla siebie, a dla kogoś, to prędzej czy później ktoś będzie tak samo pracował dla ciebie. Odczułem to w swoim życiu. Zielone pasy w moich pracach kojarzą się z życiem. Żółty kolor – kolor radości. Czarny kolor — kolor niewiadomej”. Stronę przygotował Eduard Owczarenko Zdjęcia autora Narodowe Centrum Kultury Ludowej „Muzeum Iwana Honczara” zaprezentowało wystawę „Ukraiński obraz ludowy: martwa natura”, która odkrywa twórcze tendencje ludowych mistrzów połowy – drugiej połowy XX wieku w gatunku martwej natury. W ekspozycji zaprezentowano prace E. Dawyskyby, M. Zadorożnego, M. Nelep, D. Perepyłyci, A. Rak, a także nieznanych artystów ze zbiorów Muzeum Iwana Honczara.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
