Strona · s. 6strona oryginału ↗
Burliukowski fragment z Mychajłem Słaboszpyckim i tonkofingerprintem
Слово Просвіти, №30 за 2021 рік
Ołeksandr WERTIL, m. Sumy. Jakieś dziesięć lat temu Mychajło Fedotowycz wraz z kilkoma kijowskimi pisarzami i przedstawicielami wydawnictwa „Jarosławiw Wał” prezentowali w Sumach nowe książki. Spotkanie okazało się aktywne, ciekawe, wzajemnie korzystne – były liczne pytania, sesje autografów, fotografowanie. Potem wyruszyliśmy do kawiarni „Sumka”, gdzie wcześniej zamówiłem obiad. Dopóki w kuchni przygotowywano zamówienie, podarowałem Mychajłowi Fedotowyczowi, z którym byliśmy już dobrze zaznajomieni, niewielki zbiorek wierszy „Światło Burliuka wzeszło”, który właśnie ukazał się drukiem w jednym z sumskich wydawnictw i w którym zaprezentowano wiersze znanego rodowitego mieszkańca Sumszczyzny – malarza i poety Dawida Burliuka. Co więcej, w dwóch językach – w oryginale po rosyjsku i w moim przekładzie na ukraiński. Ponieważ na Ukrainie (i na świecie) był to pierwszy przekład utworów Dawida Burliuka na język dla niego ojczysty, w którym przez całe życie próbował napisać choć jeden wiersz, ale nie było mu to dane, więc zdecydowałem, że taka publikacja może zainteresować gościa. Przywykłem, że w takich książkowych przypadkach znani pisarze zazwyczaj dziękują za prezent i wkładają go do torby-walizki-kieszeni, nawet nie patrząc na okładkę. Ale Mychajło Fedotowycz od razu rozłożył strony, porównał kilka tekstów i rzekł: „Oho! I oryginał, i przekład – obok… Śmiało… Z reguły tłumacze ukrywają oryginał przed zbędnymi oczami. Nie boicie się?”. Nie czekając na takie pytanie, zacząłem gorączkowo myśleć, co odpowiedzieć. W końcu nad przekładami pracowałem prawie dwa lata, przekopałem setki, a może i tysiące stron różnych słowników, literatury pomocniczej, wszak futurystyczne wiersze to jedno, a drugie – poeta często przestawiał miejscami przyrostki, przedrostki, łączył słowa z różnych języków, czasami „zapominał” dopisać zakończenia i zabierał się za nowy wiersz, słowem, proponował tylko jemu charakterystyczny poetycki „kalejdoskop”. A tymczasem Mychajło Fedotowycz rozłożył pierwsze strony i dopytał: „A co? Słowo wstępne – w kilku językach? Nie tylko po ukraińsku i rosyjsku, ale też po angielsku i japońsku?”. Rzeczywiście, do tej pracy musiałem zaangażować burliukoznawcę z Tokio Akirę Suzukiego, który pomógł uporać się z taką pracą. Mychajło Fedotowycz, trzymając zbiorek w rękach, powoli, ale z licznymi szczegółami i ciekawymi faktami rozpoczął mini-wykład o… rodzie Burliuków, jego braciach i siostrach, tamtych czasach, przyjaźni z Wołodymyrem Majakowskim… Słuchałem nie tylko ja, ale i wszyscy obecni, bo to była prawdziwa wycieczka-burliukiana. A na koniec rzekł: „To początek pracy. Burliukowie warci są więcej”. I zwrócił się do mnie: „Zacznijcie pracować nad nową książką, ale jeszcze przetłumaczcie nie tylko Dawida, ale i rodzonego brata Mykołę – on pochodzi z sąsiedniej Kotelwy na Połtawszczyźnie. Przygotujcie około półtorej setki wierszy, dodamy ilustracje reprodukcjami obrazów, przygotujemy słowo wstępne i posłowie. Ja wam to obiecuję…”. Pomyślawszy chwilę, doprecyzował: „Znajdźcie dokładną i trafną nazwę, poszukajcie w wierszach – na pewno znajdziecie”. Od tej minuty rozpoczęła się praca nad książką, która ukazała się drukiem w wydawnictwie „Jarosławiw Wał” w 2014 roku ze słowem wstępnym Wadyma Skuratiwskiego i posłowiem Dmytra Horbaczowa „Czukurjuk!”. Praca nad nią – to osobny temat. A nazwę szukałem ze dwa lata. Kiedy zaś w wierszu „Ubarwienie kolorów” natrafiłem na słowo „Tonkofingerprint”, od razu zadzwoniłem do Mychajła Fedotowycza. „A no powtórz jeszcze raz – wolniej, bo na słuch ciężkawo…”, – rzekł. Kiedy zaś „rozłożyłem” to połączenie słów, pochodzące z różnych języków, Mychajło Fedotowycz niemalże westchnął: „W dziesiątkę!”. Cóż tu mówić: Mychajło Słaboszpycki, jak nikt inny, umiał genialnie widzieć, czuć, oceniać nie tylko wydane, ale i przewidywać książki, wyodrębniać je, przygotowywać, aby stawały się wydarzeniem w życiu literackim. Oto tak w sumskiej kawiarni „Sumka” z lekkiej i utalentowanej ręki Mychajła Fedotowycza rozpoczęło się przygotowanie zbiorku „Tonkofingerprint. Poeci bracia Burliukowie”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
