Strona · s. 11strona oryginału ↗
Adoracyjnie i przyjaźnie
Слово Просвіти, №30 за 2021 рік
Oleksandr BALABKO. Każdy ukraiński inteligent w ciągu ostatnich, zapewne, pięćdziesięciu lat nie mógł nie wiedzieć, kim jest Mychajło Słaboszpycki. My, absolwenci wydziału dziennikarstwa, byliśmy dumni, że jest on nasz, a mojemu koledze z roku, Wasylowi Portiakowi, udało się otrzymać pierwszą książkę właśnie z przedmową Mychajła Fedotowycza. A mnie nigdy nie przyszło do głowy, że kiedyś trafię w jego pole widzenia. Dopóki nie zacząłem publikować w gazecie „Weczirnij Kyjiw”, której był redaktorem naczelnym, esejów po podróżach śladami wybitnych Ukraińców. I oto świętej pamięci Wiktor Baraniw przyprowadził mnie, by zapoznać ze Słaboszpyckim, do siedziby Ligi Mecenasów. Wręczając mu pierwszą książkę „Signor Niccolo i signor Michele. Rzym Gogola i Capri Kociubynskiego”, usłyszałem niespodziewane: „Oto i dobrze, teraz nie będę musiał robić wycinków z waszymi publikacjami!”. A potem była niezapomniana, pierwsza w moim życiu, prezentacja tej książki w Czernihowie, w muzeum samego Mychajła Kociubynskiego z udziałem Wiktora Baraniwa i Mychajła Słaboszpyckiego. Z zachwytem słuchałem go nie tylko w muzeum, ale i w telewizji obwodowej, gdzie nam trzem przyszło odpowiadać także na pytania z życia społeczno-politycznego. Wydawało się, że nie istnieją żadne tematy, w których Słaboszpycki nie byłby obeznany! Ile ciekawego, pouczającego usłyszeliśmy od niego w ciągu kilku godzin podróży z Kijowa i z powrotem – od wyjazdu do Kanady po znajomość ze Zbigniewem Brzezińskim. Wkrótce, kiedy zacząłem pracować jako sekretarz odpowiedzialny Kijowskiej Organizacji Pisarzy, spotkania ze Słaboszpyckim stały się częstsze. I wydarzyło się, być może, nietypowe dla współczesnego pisarstwa wydarzenie. Mychajło Fedotowycz miał kilka programów w „Radio Kultura” i postanowił odstąpić jedną z audycji na moją korzyść! Żebym fragmenty swoich powieści zaczynał czytać sam, a kontynuował – lektor. Co więcej, Słaboszpycki wystąpił z przedmową do mojego debiutu! Później, kiedy przygotowywała się moja trzecia książka „Z Nicei do Mougins. Od Baszkircewej do Wynnyczenki”, przeniosłem to jego wystąpienie na papier, przyniosłem Mychajłowi Fedotowyczowi, a on po pewnych poprawkach zatwierdził je jako przedmowę. I wydawca, i koledzy, którzy potem to czytali i czytają, są zgodni w opinii: półtorej strony tekstu najtrafniej i najjaskrawiej charakteryzują autora. Ale w pojawieniu się tej książki była też prehistoria. Dowiedziawszy się, że wyruszam do Francji odwiedzić miejsca związane z Baszkircewą i Wynnyczenką, w szczególności jego grób w Mougins, Mychajło Fedotowycz postanowił jak najlepiej wyposażyć mnie w materiały. Powieść o Marii Baszkircewej już miałem, a Słaboszpycki ze swoich licznych księgozbiorów wyciągnął gruby, wydany za granicą „Dziennik” Wynnyczenki, a jeszcze – unikalne wspomnienia Hryhorija Kostiuka „Spotkania i pożegnania”. Do dziś od czasu do czasu zaglądam do tych podarowanych książek. Jak i do innych z dedykacjami wybitnego pisarza, a dla mnie – literackiego ojca, którego wspominam z szacunkiem i miłością. Czego wart choćby taki wpis: „Wybitnemu podróżnikowi i wspaniałemu prozaikowi oraz eseiście Oleksandrowi Balabce – adoracyjnie i przyjaźnie. 3.X.2006 r.”. „...zostaliby we wsi, gdyby nie Zawada. Krzyczała, że i tego, i tego trzeba wywieźć, bo krwiopijcy. Kułacy zachłanni. Do rejonu o piętnaście kilometrów biegała, jeśli jej tutaj nie słuchali. A rejon nikogo nie oszczędził. Wszystkich, na których wskazywała, wymietli”. Nie możemy wiedzieć, jak wszystkie wątki fabularne rozwinąłby autor. Ale zrozumiałe jest jedno: to byłaby prawda życia w wysokiej formie artystycznej, jak to zawsze przedstawiał pisarz. Niestety, główny czas, ziemski czas jego dobiegł końca... A tak było zwyczajnie słyszeć referentkę Słaboszpyckiego, panią Halinę: „Dzwonią do Pana z wydawnictwa „Jarosławiw Wał”. Tetiano Iwaniwno, Mychajło Fedotowycz zaprasza Panią na prezentację książki, która odbędzie się w Narodowym Muzeum Literatury...”. Bardzo mam nadzieję, że nadal będzie pracować wydawnictwo, które zorganizował Mychajło Słaboszpycki i wydał tak wiele ciekawych książek; że będą się w nim drukować nowe książki, będą organizowane wieczory literackie. Będą opublikowane książki Mychajła Słaboszpyckiego, których nie zdążył wydać. I będą miały kontynuację inne jego patriotyczne działania.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
