Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

Nasz czas za siedmioma pieczęciami

Слово Просвіти, №30 за 2021 рік

Tetiana KONONCZUK, literaturoznawczyni, członkini NSPU Można by tak wiele wspomnieć o Mychajle Słaboszpyckim… Wspólną pracę nad wydawnictwami jeszcze w wydawnictwie „Wesełka”, na przykład nad książką Borysa Charczuka „Zazymky i wesny” (1989), do której Mychajło napisał przedmowę i dał przykład literaturoznawstwa najwyższej próby. Ale wspomnę o jednym. Kiedy zabrakło pisarza, media informowały, że pisał, lecz nie ukończył powieści o roboczym tytule „Osnownyj czas”. Fragmenty tej powieści drukowano w gazecie „Słowo Proświty” (2016, nr 27, 28) oraz w czasopiśmie „Berezil” (2016, nr 7-8). Badając literaturę, w której mowa o tragedii Hołodomoru w latach 1932-1933, ucieszyłam się, że w rozdziale „Praksytel i Galatea” tej powieści odkryłam opowieść o jednej z najstraszniejszych tragedii Ukraińców. Jak wszystko, co pisał Mychajło Słaboszpycki, było to treściwe, prawdziwe i takie, jak wie starsze pokolenie, bo samo przeżyło te okropności. Czas i jego bohaterowie w powieści Ljubow PROĆ, osiedle typu miejskiego Dubliany, Lwowszczyzna ...Lato zbliża się do jesieni, a tam, patrz, i wydarzenie, na które czeka się cały rok – Lwowskie Forum Książki. Jeden z nich kiedyś zapoznał mnie z Michajłem Fedotowyczem „osobiście”, a już na wszystkich następnych spotykaliśmy się jak dawni przyjaciele. Miejsce spotkania niezmienne: stoisko „Jarosławowego Wału”. Zawsze przyjaźnie się uśmiechał, rozkładał-rozwierał ramiona-skrzydła do objęcia: „O, Ljubo!”... Kwarantanna przerwała żywą nitkę naszej znajomości, a kolejne wrzesienie już nie doczekają się dźwięcznych kroków Pisarza w pałacu Potockich… Smutno… Krzywdząco… Boleśnie… …I nie myślałam i nie przypuszczałam wtedy, przy pierwszym poznaniu z sławnym Słaboszpyckim, a tym bardziej w czasie udziału moich uczniów w konkursach języka ojczystego im. Petra Jaćyka, że z tym jasnym imieniem będzie związanych tyle prawdziwie znaczących wydarzeń w moim życiu: wydanie w „Jarosławowym Wale” dwóch zbiorów poetyckich (2013, Wśród rozpoznawalnych. Przez realia epoki chruszczowowskiej ukazano także epokę Hołodomoru, rolę dziennikarza w kształtowaniu świadomości społecznej, przystosowawczość dawnej aktywistki do nowego życia, jej demagogiczną propagandową deklaratywność, pokazowy patriotyzm. Udanie wykreowano też postać dziada Wuzlyka, ludowego filozofa, niezależnego wiejskiego mędrca, dla którego prawda jest ponad wszystko. To właśnie on otwiera oczy dziennikarzowi „Prakhsytelowi” na jego „przodującą” kołchoźnicę, emerytkę Zawadę-Halateję, która w trzydziestym trzecim roku wysłała na tamten świat tylu wsiowych sąsiadów. Dziad Wuzlyk odpowiada, za co więc kochać Zawadę: „Za to, że wyrzucała ludzi z chat, że wysyłała ich z małymi dziećmi aż do białych niedźwiedzi? (…) Rozkułaczała najlepszych gospodarzy. (…) Prowadziła komnezamów, którzy wypytywali, kto i gdzie schował zboże przed sowiecką władzą. Ona, jak pies, węchem czuła, gdzie u kogo co ukryto. Przeklinali ją, i gdyby klątwy się spełniały, to dawno by już smażyła się w piekle. Ludożerczyni. Policz, połowa z wywiezionych

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn