Strona · s. 13strona oryginału ↗
Pawło Mowczan – laureat Międzynarodowej Nagrody imienia Nadżiego Naamana
Слово Просвіти, №30 за 2021 рік
Przyjdzie czas – przydadzą się one. I od mnie pomoc weź: Mrówczą oto, nogę weź! Jak pokonają cię wrogowie, Zaraz nogę moją podpal – Ja na pomoc ci przybędę, Jeszcze mrówki wszystkie przyprowadzę, Ja odwdzięczę ci się, Tosztuku, I od zła cię obronię!” “Cóż, – pomyślał Tosztuk wtedy, – Pod ziemią też przyjaciele są Ta bieda – nie bieda dla mnie, Wszędzie przecież przyjaciół mam!”
On znów pojechał polem ciemności… Podziemny wyginał się stok, Do cna wyczerpana trawa Zaćmiona, i błękity Gwiazd, co świecą, – tam nie ma, Iskierek, jak w stepie, – nie ma. Tam kruk nigdzie nie leci, Tam kruk nikomu nie krzyczy. Dokoła cisza i mrok – To przez Boga przeklęte miejsca.
A dla Mamytów to był dom, Codziennie czuli się w nim, Ot, jak ujrzeli kozły – Polecieli za nimi wszyscy. Jeden za drugim żwawo biegł, Skakał, jak koziołek, ile mógł, A jak zmęczyli się oni, Wtedy już i spać poszli…
W tym czasie, kiedy już światło od gwiazd Zgasło na dalekiej ziemi I świt żółty zapłonął, Ziemia budziła się ze snów, – Ze snu obudził się i Tosztuk, W prawo obrócił się Tosztuk, Na miejscu wszystko – i miecz, i tarcza, I mówi tu mu Mamyt, Co słyszy ziemię w każdej chwili: “Hej, prędzej podnoś się, Tosztuku, I do sprawy bierz się, Tosztuku! Siedzimy pod ziemią my W królestwie mroku i ciemności. Srogi olbrzym Kok-Doo-chan – On w królestwie tym władca, Ogromny ma brzuch – Połknąłby tam cały świat. Niepokonany i groźny on, Ma córkę – zwą Kulaim1, Najmłodsza z córek trzech, Od mistrzyń wszystkich ziemskich silniejsza. Jak o tobie dowiedziała się ona, To ciebie zapragnęła ona. Ty – bohater i batyr, Tosztuku, Zwyciężysz podziemną mgłę, A na razie trzeba ci Zaprzyjaźnić się z Kulaim. Z nami tutaj rozstawaj się ty, Dalej sam wyruszaj ty, A wszystkich Mamytów zostaw, Czałkujrukiem spokojnie jedź, Żeby spotkać się z Kulaim. Er-Tosztuk – Elemana syn. Spójrz na piękno jej I poznaj miłość jej. W chwili niepocieszonej, i w każdej innej Licz na nas, Tosztuku, Będzie trzeba, Tosztuku, wołaj, Tylko słowa te powiedz: “Hej, Mamyty, do mnie chodźcie!” – I przybędziemy wszyscy w tej samej chwili. Z Tosztukiem bowiem Mamyty na wieki Honorem i godnością przysięgli Zawsze obok iść przez życie – W przyjaźni – razem, a w śmierci – na pół!”
Jak droga – to droga, miłość – to miłość, A przyjdzie śmierć – umrze jak bohater, Bez towarzyszy jedzie Tosztuk, Z nim wierny koń – rumak Czałkujruk, W dal podąża Tosztuk. Zamyka się ciemność przed nim, A za ciemnością czeka Kulaim, Nieznane koło niedoli, Prób, zwycięstw i rozstań, Szalone koło ludzkich cierpień… Naprzód znów jedzie, jedzie Tosztuk!
————————
Kulaim – imię podziemnej peri, przenośne znaczenie w kontekście eposu – branka życiowych okoliczności, której żywa dusza pragnie dobra i światła.
Dmytro CZYSTIAK, profesor, sekretarz międzynarodowy sekcji literatury Europejskiej Akademii Nauk, Sztuk i Literatury
W tym roku po raz dziewiętnasty ogłoszono laureatów Międzynarodowej Nagrody imienia Nadżiego Naamana, założonej przez znanego libańskiego pisarza i działacza kulturalnego w celu integracji światowego procesu literackiego poprzez rankingowe wyłonienie czołowych pisarzy o randze międzynarodowej dla dalszej popularyzacji ich dorobku. Spośród 3217 nominowanych w tym roku już tradycyjnie wyłoniono laureatów w kategoriach: “Nagroda honorowa za dorobek artystyczny”, “Nagroda za poszukiwania twórcze” i “Młody talent”.
Członkowie Europejskiej Akademii Nauk, Sztuk i Literatury przy Senacie Francji corocznie wybierają szereg znanych działaczy kulturalnych do zgłoszenia do zdobycia Nagrody imienia Nadżiego Naamana. Oto i w tym roku na wniosek EANSL na bazie wyboru poetyckiego w języku francuskim “Srebrna krew”, który ukazał się drukiem w 2018 roku w paryskim wydawnictwie “L’Harmattan” (w naszym wspólnym przekładzie z Nicole Laurent-Catrice), w kategorii “Nagroda honorowa za dorobek artystyczny” laureatem ogłoszono znanego ukraińskiego pisarza, działacza kulturalnego, członka rzeczywistego EANSL i NAMU, wieloletniego szefa Towarzystwa “Proświta” Pawła Mowczana. Wśród innych nagrodzonych tym wyróżnieniem – członkowie rzeczywiści EANSL, narodowa pisarka Azerbejdżanu Afag Masud i profesor Uniwersytetu Lizbońskiego Maria do Sameiro Barroso.
Gratulując szanownemu Pawłowi Mychajłowyczowi zasłużonej nagrody, sekretariat Europejskiej Akademii Nauk, Sztuk i Literatury wyraża nadzieję na dalszą owocną współpracę w popularyzacji jego dorobku twórczego, a także dorobku znaczących ukraińskich działaczy kulturalnych.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
