Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

«SZEZORY—2005»: FESTIWAL, KTÓRY PRZYWRACA KARPATOM WIZERUNEK CENTRUM EUROPY

Слово Просвіти, №31 за 2005 рік

TERYTORIUM SPOTKANIA W tym roku miłośnicy muzyki etnicznej z całego świata znów niestrudzenie podążali ku brzegom rzeki Pistyńki, nad którymi rozłożyła się malownicza huculska wieś Szezory. Właśnie żartobliwa odpowiedź „Szcze szuruj” (jeszcze szoruj/idź), którą miejscowi mieszkańcy wyjaśniali przyjezdnym wędrowcom, że droga do wsi jest jeszcze daleka, według podań starych Hucułów, legła u podstaw oficjalnej nazwy miejscowości, która już trzeci rok z rzędu jest ośrodkiem niezwykle pasjonującego i niezapomnianie pięknego wydarzenia — festiwalu muzyki różnych krajów, stylów i gatunków, zjednoczonej etnicznymi korzeniami. Ten, kto przebywał w Karpatach, pragnie powrócić tam ponownie. Tak samo jest ze Szezorami: każdy uczestnik czy gość festiwalu, który choć kątem oka miał okazję obserwować jego przebieg, marzy, by przyjechać tu w przyszłym roku. Dlatego liczba uczestników festiwalu stale rośnie. W tym roku gości, którzy przybyli do Szezorów z różnych obwodów Ukrainy oraz krajów europejskich, organizatorzy naliczyli około pięciu tysięcy, co jest prawie dwukrotnie większą liczbą niż w roku ubiegłym. Lecz mimo ogromnego skupiska ludzi — święto udało się znakomicie. Od tegorocznego festiwalu wszyscy oczekiwali czegoś szczególnego, niezwykłego. Pierwszy festiwal odbywał się w ramach ogólnoeuropejskiego obozu młodzieżowego „Ekotopia”. Drugi — już samodzielnie, do muzycznych i ekologicznych składników dołączył plastyczny — land-art. A w tym roku ludzie, zwłaszcza można to było zauważyć, patrząc na obcokrajowców, jechali do odnowionej, nieznanej im dotąd Ukrainy, aby pooddychać rewolucyjnym duchem odrodzenia nie tylko zasad demokracji, ale i podstaw kulturowej oraz etnicznej tożsamości. Szezory, jak zawsze, przywitały nas czarującym szumem górskich wodospadów, po karpacku przybranymi różnymi ziołami polanami i majestatycznymi świerkowymi lasami. Większość uczestników, którzy przybyli na Iwano-Frankowszczyznę z różnych zakątków Ukrainy, zamieszkała w całej wsi. Część „osiadła” w specjalnie przygotowanym miasteczku namiotowym, inna — w namiotach na podwórkach Hucułów, a niektórzy wynajmowali całe domki. Pod wieczór na pole, gdzie miały występować zespoły, zaczęli zbierać się widzowie, wśród których było wielu miejscowych mieszkańców — z przyjemnością brali udział w święcie, które trwało trzy dni i trzy noce. Wydarzenia festiwalowe można tematycznie podzielić na trzy grupy: nową scenę, scenę jazzową i scenę folkową. Nową scenę, która otwierała festiwal, reprezentowały ukraińskie zespoły, które po raz pierwszy grały na „Szezorach”, chociaż, jeśli być do końca szczerym, wśród nowych było niemało dobrze znanych ukraińskiej publiczności wykonawców. Scenę jazzową reprezentowały zespoły etnojazzowe z Mołdawii, Bułgarii i Ukrainy, a folkową — zespoły ludowe ze Wschodniej, Centralnej i Zachodniej Ukrainy, Górnego Ałtaju itp., które grały autentyczną muzykę. Wśród rodzimych zespołów najbardziej zapadły widzom w pamięć występy „Drewa”, „Hajdamaków” oraz „Perkałaby”, która prezentowała program „Święto grzybów i pstrągów”. Głęboko poruszyła obecnych misteria, którą stworzyli aktorzy Centrum Sztuki Współczesnej „Dach” i muzycy z „Dachabrakhy”. Na tle niezwykłego piękna Karpat widzowie obserwowali historię szekspirowskiego Makbeta, przedstawioną na ukraińską modłę. Harmonijne połączenie tradycji Irlandii i Ukrainy zademonstrował tandem „Yo-Gurtu” oraz Grega Dolana. Nie mniej ciekawymi okazały się „rosyjska ludowa samba” od zespołu „Yoki” oraz polska „Orkiestra św. Mikołaja”, która, nawiasem mówiąc, zaczynała swoją twórczą drogę od wykonywania pieśni Łemków. Z entuzjazmem witano czeskich muzyków z „Čankišou”, którzy śpiewali w „języku Słońca”. Bardzo często granica między wykonawcami a publicznością festiwalu była na tyle umowna, że wydawało się, iż wszyscy, którzy w te lipcowe dni byli w Szezorach, stali się uczestnikami wspólnego procesu twórczego. Szczególnie zaznaczyło się to w land-artowej części święta. Artyści tworzyli obiekty artystyczne, współpracując z naturą — jej linie, formy, faktury, stany odbiły się w elementach dzieł. Wszyscy chętni mieli możliwość wzięcia udziału w warsztatach tańców różnych narodów świata, wytwarzania tradycyjnych instrumentów muzycznych i zabawek, poznawania karpackich ziół itp. W dniach festiwalu działało kilka ośrodków artystycznych. Wyplataniem ze słomy kierował członek Związku Twórców Ludowych Ukrainy Mychajło Kowal, warsztatem huculskich instrumentów muzycznych opiekował się ekspert z Kołomyjskiego Kolegium Pedagogicznego Mychajło Tymofiwiw, a wytwarzaniem węzłowej lalki-motanki oraz tradycyjnym malarstwem na szkle zajmowała się przewodnicząca warsztatu Narodowego Związku Artystów Ukrainy Ludmyła Tesłenko-Ponomarenko. Rzeczywiście, podczas festiwalu okolice Szezorów zamieniły się w swoistą otwartą galerię dzieł land-artu. Elementami dzieł artystów stawały się drzewa, stogi siana, gałęzie drzew, kamienie i rzeka itp. I chociaż żyły te dzieła sztuki czasem niedługo, artyści wkładali w nie całą duszę. Opuszczać ukraiński folkowy Woodstock było smutno. I nie tylko z powodu rozłąki z niezwiędłym pięknem Karpat, ale także z powodu wysoce intelektualnego, nie boję się tego słowa, ducha święta, którym Szezory wyraźnie różnią się od innych współczesnych festiwali, gdzie jest dużo alkoholu, czasem wulgarności, a nawet agresji. Jednak przeleciały trzy festiwalowe dni i trzeba było wracać do rzeczywistości. Wielu gości święta zostawało, aby pomóc uporządkować obóz i tym samym przysłużyć się szlachetnej sprawie oczyszczenia Karpat. Oprócz tego wszyscy bez wyjątku goście festiwalu chętnie przystali na propozycję organizatorów, ustaloną podczas rejestracji — wnieść symboliczną sumę pieniędzy, z których część trafi do budżetu wsi, a reszta zostanie przeznaczona na przeprowadzenie kolejnych festiwali. Przecież każdy z nas w duszy ma nadzieję, że już w najbliższym czasie Szezory staną się strategicznym punktem na muzycznej mapie Europy. Iwan JUSYPJUK, obwód iwanofrankiwski.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn