Strona · s. 8strona oryginału ↗
NOWA STARA «WIECZIRKA»
Слово Просвіти, №31 за 2007 рік
Mykoła CYWIRKO
W zeszły czwartek kijowianie z zdziwieniem zauważyli pojawienie się w mieście kolejnej gazety — tygodnika „Wieczornyj Kijów — 100”. Ci czytelnicy, którzy wiedzą, jak wyglądają sprawy w stolicy, jedynie ze zrozumieniem pokiwali głowami. Nie wzbudziła w nich zbędnych pytań także cyfra „100” w tytule: zawiłości prawne dotyczące logotypów i znaków towarowych to rzecz znana. Tak więc mamy przed sobą pierwszy numer pisma o… stuletnim stażu. Paradoks? Być może. Ale zespół wieczorkowców nie podjął tego kroku z dobrej woli. We wstępnym „Słowie do czytelników” dziennikarze przedstawiają swoje stanowisko i wyjaśniają kijowianom, dlaczego zdecydowali się na ten krok. Starzy bywalcy „Wieczorki” z bólem patrzyli, jak ich gazetę, która w styczniu 2006 roku obchodziła jubileusz wieku, wkrótce zaczęto przekształcać w niskich lotów, poddańczą wobec władzy Czerniwieckiego agitkę, specjalizującą się w prymitywnym wychwalaniu mera i jego najbliższego otoczenia oraz w posługiwaniu się brudnym pędzlem, jeśli te czy inne siły w mieście nie zgadzają się z polityką mera. Przy tym jedno i drugie robi się niezwykle grubo i nieprofesjonalnie, czego czytelnicy, którym czarną w dosłownym znaczeniu „gazetę” wpychają przy stacjach metra, oczywiście dawno się zorientowali. Oczywiście nie dało się pogodzić z tym, że honor pisma, które w swoim czasie było uosobieniem walki o niepodległość Ukrainy i jej odrodzenie narodowe i duchowe, a więc zasłużyło sobie na niezwykle wysoką reputację wśród ludzi, tak bezwstydnie i cynicznie się deptze. Dlatego ukazał się „Wieczornyj Kijów — 100”, mimo zgrzytu zębów i syczenia węża ze strony tych, którzy hańbią dobre imię ludowej gazety, bezlitośnie niszczą jej tradycje i dorobek. Nowa — stara — gazeta będzie ukazywać się co tydzień. Można ją będzie zaprenumerować w każdym urzędzie pocztowym.
SZPIGAJĄCY czy SZPIGUJĄCY? Czytając udanie napisane opisy utalentowanych autorów, mimowolnie zauważasz potknięcia mistrzów pióra. Pisze pierwszorzędny stylista: „… wyprawione winchestery wyzierały spośród… toporków, siekaczy i jeszcze jakichś „tnących”, „kłujących”, „szpigających” narzędzi zabójstwa”. Czy nie brzmiałoby lepiej …„tnących”, „kłujących”, „szpiegujących” narzędzi zabójstwa”? Mówimy przecież „skaczący” od „skakać”, „śpiewny” od „śpiewać”, a dlaczego nie powiedzieć „szpigujący” od „szpigać”? Smak językowy tutaj nie zdradzi autora.
AKULA PIÓRA czy BORZOPISIEC? Systemy polityczne swoją natrętną propagandą mogą tak zaezopować poszczególne jednostki leksykalne, że budzą w czytelniku niesmak. Dlatego pojawienie się udanych synonimów zamiast „ogranych” wyrażeń bywa w języku po prostu konieczne. Na przykład wyrażenie „akule pióra” na oznaczenie pewnej kategorii dziennikarzy, których prasa „dojrzałego socjalizmu” nazwała „borzopisami”, świadczy o niewątpliwym smaku językowym tych, którzy używają tego nowszego synonimu. Podobnie jak wraz z epoką caratu odeszły w niebyt słowa i wyrażenia „przykazczyk”, „żółty bilet”, „stołeczny gród” itp., odchodzi lub już odeszła cała wiązka słów i wyrażeń charakterystycznych dla prasy czasów komunistycznych. Pogrążając się w otchłani zapomnienia, „pięciolatki”, „udarne budowy”, „partkomy” i „profkomy” pociągają za sobą także ulubieńca czerwonej propagandy, „borzopisa”. Niech ziemia im będzie puchem! Chcecie być oryginalni w języku? Pielęgnujcie smak językowy i poczucie piękna!
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
