Strona · s. 10strona oryginału ↗
NAOCZNY ŚWIADEK I KRONIKARZ
Слово Просвіти, №31 за 2007 рік
Dmytro DROZDOWSKI, Narodowy Uniwersytet „Akademia Kijowsko-Mohylańska” „Pospiesz się — odpowiedział hetman, — Czas armat i szabel, nie słów! Z wrogich zasadzek nasza droga — Na kozaka po pięciu rębajłów”. G. Byron, poemat „Mazepa” W Narodowym Uniwersytecie „Akademia Kijowsko-Mohylańska” odbył się „okrągły stół” pod tytułem „Ukraina: próba jubileuszem 300-lecia sojuszu ukraińsko-szwedzkiego i bitwy pod Połtawą”. Inicjatorem była właśnie Mohylanka (jej profesorowie — doktor nauk filologicznych, wiceprezes NaUKMA Wołodymyr Panczenko oraz doktor nauk historycznych, dziekan wydziału nauk humanistycznych Witalij Szczerbak). W spotkaniu uczestniczyli uczeni historycy, znani działacze społeczni Wiktor Horobec, Mychajło Kirsenko, Dmytro Pawłyczko, Taras Chuchlib, Ihor Juchnowski i wielu innych. „Okrągły stół” postawił sobie za cel opracowanie koncepcji obchodów 300-lecia bitwy pod Połtawą, gdyż to wydarzenie do dziś jest traktowane niejednoznacznie w historii ukraińskiej, rosyjskiej i szwedzkiej. Nie mniej pytań pojawia się również w związku z postacią hetmana Iwana Mazepy, który, jak zauważają jedni uczeni, jawi się jako wyzwoliciel, inni zaś — jako zdrajca. Skutki bitwy pod Połtawą są również niejednoznaczne — zarówno dla zawodowych historyków Ukrainy i Rosji, jak i dla przeciętnych obywateli. Zatem, kim jest Iwan Mazepa? Dlaczego Apostoł i Skoropadski go nie poparli? Czym jest bitwa pod Połtawą dla Ukrainy bez kontekstu ideologicznego? Na te pytania i Mazepa. Rysunek Jurija Illenki Hanna CZEWERYK, Iryna PASZKO 25 lipca 1687 roku, podczas Rady Kołomackiej, hetmanem Ukrainy wybrano Iwana Stepanowycza Mazepę. Uroczystości z okazji 320-lecia tego znamiennego wydarzenia odbyły się niedawno w osiedlu typu miejskiego Kołomak w obwodzie charkowskim. Przedstawiciele połtawskich organizacji obwodowych Ludowego Ruchu Ukrainy oraz Ludowego Związku „Nasza Ukraina” nie musieli długo jechać, ponieważ osiedle położone jest na granicy naszych obwodów. Oprócz połtawian, na tę ziemię przybyli goście z Kijowa, Sum, Białej Cerkwi. W pobliżu sceny umieszczono wystawę-sprzedaż wyrobów haftowanych, ekspozycję obrazów kijowianina Serhija Jakutowycza. Artysta w alegoryczny sposób przedstawił linie losu hetmana, jego przygody, porażki i zwycięstwa. Zainteresowani przyglądali się, a w po- Jeśli historia ma czegoś nauczyć, to czego zdoła nauczyć historia wypaczona? Mimo to zaproponowano kilka formatów naświetlenia bitwy pod Połtawą i postaci Iwana Mazepy. Jeden z nich — 300-lecie bitwy pod Połtawą powinno być projektem pojednania między różnymi antagonistycznymi siłami w ukraińskim społeczeństwie. Drugi wiąże się z tym, że same pojęcia pojednania i rozłamu („Wschód i Zachód razem!”) są na tyle upolitycznione w ciągu ostatnich lat, że wywołają jedynie opór i niechęć. Ważna była teza o tym, że należy wydać fundamentalną pracę, która oficjalnie przedstawiałaby spojrzenie historii ukraińskiej na bitwę pod Połtawą, oraz zaprezentować ją we wszystkich miastach Ukrainy. Podobna praktyka z obchodami Rady Perejasławskiej okazała się skuteczna. Autorzy wielkiego wydania przejechali z prezentacjami przez całą Ukrainę i zobaczyli na własne oczy, że wszystkie podziały na Wschód i Zachód, którymi straszą z te- Reżyser Jurij Illenko w swoim filmie „Modlitwa za hetmana Mazepę” zburzył imperialne stereotypy wizerunku hetmana I. Mazepy
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
