Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

ZNALEZIONE SŁOWA

Слово Просвіти, №31 за 2007 рік

NA STRAŻY JĘZYKA OJCZYSTEGO Pamięci B. Antonenki-Dawydowycza, autora wielu książek o kulturze języka. Jemu babcia mówiła: — W rzece, na samym dnie, Tam pełna złota beczka – Dostać jej już nie dla mnie… Kto znajdzie ukryte skarby Jeszcze z kozackiej doby?… I marzył chłopiec o owym Bogactwie dawnym, złotym: Jak urosnę — zacznę szukać Owe ukryte dukaty! Już nie jeden surowy wiek Skarby pilnuje wodnik. I chłopiec odpowiedział babci: — Wodnika się nie ulęknę! …Lata mijały i bajki Płynęły falami rzeki. Lecz nie zapomniał młodzieniec o nich, Tych legendarnych, złotych, — On marzył, wyrastał, mężniał, Wzrastała z nim skarbnica słów. I nawet w okrutnej dobie Odnajdywał stare skarby, Wiodła do poszukiwań miłość — Niezmierne pokłady znalazł: One z kwiatu, ze źródeł, Z wysokości, których nie wziął orzeł, One z ojczystej ziemi, Nie zniszczyły ich siły złe. One z głębi Suły Do serca ciepłego płynęły, Cenniejsze niż wszystko na świecie, Narodową miłością lane. Oświecone promieniem czystym, Uwieńczone liściem laurowym, Błękitem delikatnego barwinka, I radośnie brzmiały, dźwięcznie. One — to znalezione słowa, Narodu mowa wiekowa, Wielka ukraińska mowa, Życia narodowego podstawa, — Ich nie pobije mrozów srogość, Uściski ponurej Syberii, Słowa nie znikną, nie umrą, One wlewają w dusze wiarę, Którą nam daruje czarnobrewy Nasz Antonenko-Dawydowycz: Jego to obraz nie starzeje się, Bo wieczna mowa, świeże marzenie O losie naszym i Wolności, O sławie naszego narodu. SZEWCZENKOWA WIERZBA W drodze na przystań w Gurjewie, miasteczku, poeta podniósł na ulicy wierzbową gałązkę, a w Nowopietrowsku posadził w garnizonowym ogrodzie (1850 r.). Wierzbową gałązkę, bezradną, cienką, Ktoś rzucił na gorącym piasku. On podniósł ją, nieszczęsną, zwiędłą, Nagle myśl w nim dojrzała W ową upalną przyaralską chwilę, By uratować ją, by wskrzesić: Jak przyjmie się ona, to i on doczeka się Swojej Wolności, wróci w rodzinny kraj, I stukot wzruszonego serca Mówi jakby: — Boże, pomagaj! Więc posadził, przyniósł wiadro wody, Podlał pod wieczór i w szczęśliwym śnie Zobaczył kędzierzawą wierzbinę I pędy i listki na nich obfite. Cieszył się, że się przyjęła… I odzywał się potem Do niej, jak do rodzonej siostry — Okopywał, łzami kropił i potem, I wierzby wspominał, i dnieprowskie jawory. Stawało się na duszy i lżej, i jaśniej, Listki gładził, nawet całował, W duszy rosły pędami wiersze, Jak kwiaty wschodziły między słonecznych polan; Rośnie wierzbina i jemu daruje Mały cień, choć nie chłód: …Do ciebie na spotkanie idę ja. Do ciebie krok, do marzenia — WOLNOŚCI — krok!.. 30.VI.2001 Rusaniwśki Sady. IRPIEŃSKIE DĘBKI Owe dębki sadziliśmy my kiedyś — Już wysoko gałęziście się podniosły. Ponad ścieżką ich dwa rzędy. I mój między nimi. — Do mnie podejdź! — Jakby zaszumiał i gałęzie wyciąga… A od wszystkich ogarnia zapał Mnie teraz. Lecz i smutek obejmuje: Jak przyjaciół wielu już nie ma…. Oni już nie pobędą w chłodku I nie zobaczą, choć płytkiej, rzeki, Nie zażartują: — Coś nadchodzi lenistwo… Zbierajmy się prędzej do Irpienia!.. Jak nasz Taras, w siwą starożytność, W Kaczaniwce, w porę wiosenną, Mówił towarzyszowi, kiedy sadził dębka: Czy los uśmiechnie się nam taki, Że my, w upał, usiądziemy pod nim, Pod gałęziami odpoczniemy gęstymi?… pamięci mojej”, ale i niestrudzony badacz życia literacko-artystycznego XX wieku. Jego archiwum można pozazdrościć, wszak tam — bezcenne rękopisy, fotografie, afisze, programy koncertów, inne materiały o życiu i twórczości wybitnych artystów Ukrainy i wielu krajów świata. Poeta ma setki wielbicieli. Przechowuje ich listy, pocztówki, poetyckie dedykacje. Oto wersy z listu weteranki pracy pedagogicznej ze wsi W. Kisnycia w rejonie jampilskim obwodu winnickiego Ludmiły Fiedotowny Bryk: “O Pańskich poezjach można mówić wiele dobrego, szczerego. Skłaniam swoją siwą głowę w głębokim szacunku do Pana, zachwycam się Pana mądrością. Dziękuję losowi, że darował mi spotkanie z Panem. Pan — nasz kronikarz. Dziękuję, że odradzacie zapomniane imiona wybitnych ludzi” (23.01.2001 r.). My szczerze gratulujemy wybitnemu mistrzowi słowa, zasłużonemu działaczowi sztuki Ukrainy O. J. Juszczence z okazji znamienitego jubileuszu, życzymy niewyczerpanych źródeł zdrowia, natchnienia, nowych lat owocnej pracy. Gratulujemy także wydania nowej książki “Bandurzyści — orły siwe...” (Wydawnictwo “Proświta”). Opowiadanie o niej przedstawimy w następnym numerze gazety. Życie mija, wspomnienia płyną, I ja pokonuję już starczą drogę. Żegnajcie, drodzy moi dębki, Chodziłem wieczorami z przyjemnością Aleją między wami, i zdawało się Do mnie odzywał się cichutko ktoś… Możliwe, ktoś z tych, co też sadził, Lecz to już, widocznie, z krainy cudów… Żegnajcie, gęstoliści i mocni, Podarowaliście szczęście wy mi. Tak. Najszczęśliwszy, zapewne, ja — Mnie spotkała dwóch rzędów rodzina. 30 czerwca 1999 r. Irpień RADUJ SIĘ, ZIEMIO! Rodzinnemu kwartetowi bandurzystów JANICKICH — Józefowi, Marii, Romanowi, Tarasowi. Radujemy się kwartetu grze i śpiewowi, Ten przedzwon my słyszymy złoty, I jakby ogólnonarodową i szczęśliwą Rodzinę widzimy — cały kraj szczęśliwym swój. Ty, ziemio, raduj się: narodził się w walce Świat, który w marzeniach powstawał narodu, Ukraińscy poeci Rostysław Bratun, Dmytro Pawłyczko, Ołeksandr Juszczenko z siostrami Bajko. 1960 r.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn