Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

LUDOBÓJSTWO

Слово Просвіти, №31 за 2008 рік

obwodu zaporoskiego, które wpisano za niewykonanie planów dostaw zboża na „czarne tablice”. Dokument ten jest ważnym rezultatem pracy badawczej pracowników Państwowego Archiwum Obwodu Zaporoskiego. Lista ta skłania do refleksji nad skalą Hołodomoru. Według różnych szacunków obwód zaporoski, który wchodził wówczas w skład obwodu dniepropetrowskiego, był jednym z najbardziej poszkodowanych na południu Ukrainy. Oprócz Ukraińców i Rosjan mieszkali tu Niemcy, Bułgarzy, Grecy, Gagauzi, ale i oni, jak świadczą naoczni świadkowie, trafili pod kosę Hołodomoru. Rozdział „Literaturoznawstwo” zawiera materiały poświęcone artystycznemu odzwierciedleniu i przemyśleniu Hołodomoru lat 1932–1933 jako jednej z największych tragedii w wielowiekowej historii narodu ukraińskiego. W artykule wstępnym przewodniczący kolegium redakcyjnego Fedir Turczenko przypomina, że to właśnie pisarze Ukrainy w czasach pieriestrojki jako pierwsi zaczęli mówić o potrzebie powiedzenia prawdy o Hołodomorze. „Hołodomor” – tak nazywa się również powieść Jewhena Hucały, wydrukowana jeszcze przed ogłoszeniem niepodległości w 1990 roku. Kandydat nauk filologicznych N. W. Horbacz przeprowadził analizę literaturoznawczą i poświęcił artykuł temu utworowi. Czytelnik bez wątpienia zwróci uwagę na esej członka Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, kandydata nauk filologicznych Ihora Kuprijanowa. Autor jest synem represjonowanego w 1937 roku rektora Winnickiego Instytutu Pedagogicznego, który pierwsze lata życia (do 1946 r.) spędził w Akmolińskim obozie żon zdrajców ojczyzny (rosyjski skrót AŁŻIR), dokąd trafiła jego matka po aresztowaniu męża. Opowiada on, jak w otoczeniu zrehabilitowanej inteligencji w latach 60. postrzegano tragedię lat 1932–1933. Ihor Kuprijanow przeprowadził krótką analizę literaturoznawczą powieści rosyjskiego pisarza Wasyla Grossmana „Wsie tieczot” („Wszystko płynie”), w której po raz pierwszy w literaturze rosyjskiej w warunkach chruszczowowskiej „odwilży” niezwykle dokładnie przedstawiono i dokonano należytej oceny tragedii Hołodomoru na terytorium Ukrainy. Fragment powieści przytoczono w książce. Gdy cały cywilizowany świat wzdrygał się, czytając utwory pisarzy ukraińskiej diaspory o Hołodomorze na Ukrainie w latach 1932–1933, dla ukraińskiego czytelnika były one niedostępne. Dopiero po ogłoszeniu niepodległości w końcu dotarły one także na Ukrainę. Ich analizie poświęcono w szczególności artykuły kandydatów nauk filologicznych: Wałentyny Semyriak (o wspomnieniach Jara Sławutycza „Miejscami zaporoskimi”), Mykoły Stasyka (o powieści Ułasa Samczuka „Maria”), Wołodymyra Tkaczuka (o powieści Wasyla Barki „Żółty książę”), Oksany Procenko (o „Popiele imperiów” Jurija Klena oraz utworach innych pisarzy). O artystycznym ucieleśnieniu tragedii Hołodomoru lat 1932–1933 w twórczości ukraińskich pisarzy: Olesia Honczara, Mychajła Stelmacha, Anatolija Dimarowa, Iwana Stadniuka i innych mistrzów słowa pisze kandydat nauk filologicznych Tamara Chomjak. Nasza pamięć jest gwarancją tego, że naród ukraiński nigdy więcej nie stanie się ofiarą ludobójstwa, nigdy więcej nie powtórzą się koszmary totalitarnego reżimu.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn