Strona · s. 2strona oryginału ↗
WYDARZENIA, FAKTY, KOMENTARZE W UKRAINIE NIGDY NIE BYŁO HEREZJI
Слово Просвіти, №31 за 2008 рік
Zakończenie. Pocz. na s. 1. Józefa Slipyja, potem jego następcy kardynała Myrosława Lubacziwskiego i obecnego Lubomyra Huzara, odbywają się nieustanne zwracania się do kongregacji rzymskich, aby zalegalizować patriarchalne status Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej, która liczy kilka milionów wiernych na Ukrainie, posiada rozwiniętą strukturę cerkiewną… Póki co te apele nie zostały uwieńczone sukcesem. — Czy dysponuje Pan informacjami wewnętrznymi UCP Patriarchatu Moskiewskiego o nastrojach parafian? — Dokładnymi informacjami nie dysponuję. To, jak mówią, zamknięta firma. Poseł ludowy Stretowycz opowiadał niedawno, że odbył w gabinecie metropolity Wołodymyra rozmowę tête-à-tête. Kiedy Stretowycz wychodził, zrobiono mu poważną uwagę, że z metropolitą nie można rozmawiać w cztery oczy: obowiązkowa jest obecność „obserwatorów”. Ciekawe doniesienie… Powiedzmy, patriarcha Filaret prawie ze wszystkimi rozmawia sam na sam. Czyli możemy wyciągnąć wniosek, że metropolita Wołodymyr znajduje się pod ścisłą kontrolą rosyjskich służb specjalnych, które bardzo przeniknęły tę tak zwaną niezależną cerkiew. I mimo wszystko co nieco przedostaje się z tej zamkniętej struktury. Wiemy, że prawie 50% zwykłych ludzi, w głównej mierze wiernych Naddnieprza, Prawobrzeżnej i Zachodniej Ukrainy, chciałoby mieć swoją niezależną cerkiew prawosławną. Jednak są oni zastraszeni przez te same struktury, które działają na całej Ukrainie i praktycznie są w każdej parafii i eparchii. Nie mniej zastraszeni są też ich księża. Przecież jeśli ich wygonią, to już z wiecznym wilczym biletem. — A jak Pan ocenia postać metropolity Wołodymyra w kontekście tego, że wychowywał się w rodzinie nacjonalistycznej, a jego bliscy krewni brali aktywny udział w UPA? Czy jest Panu znany ten fakt? — Nie, biografii metropolity Wołodymyra nie znam dogłębnie. Wiadomo, że nie jest pozbawiony uczuć patriotycznych. W szczególności kolekcjonuje wszystko, co związane z szewczenkianą: rzadkie wydania „Kobziarza”, rzeczy osobiste poety itd. To budzi sympatię, ale w całości jest to postać tragiczna, a jego stan zdrowia jest właśnie skutkiem tych głębokich stresów psychologicznych, które nieustannie przeżywa. Fakt przymusowej obecności „obserwatorów” świadczy o tym, że metropolita Wołodymyr jest ptaszkiem ubranym w złote szaty. Kiedyś dziennikarze zapytali metropolitę Wołodymyra, czy mógłby postąpić tak, jak Filaret: odejść od Moskwy i stworzyć niezależną cerkiew? Wtedy, w chwili szczerości, odpowiedział, że gdyby choć słowem komuś o tym wspomniał, to z Ławry Peczerskiej w Kijowie żywy by nie wyszedł… I to jest naprawdę tragiczna postać. — Kogo jeszcze, oprócz Wiktora Juszczenki, widzi Pan wśród polityków, którzy kontynuowaliby ideę zjednoczenia Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej? — Obecnie trudno mówić, kto będzie po Juszczence. Możliwe, że on sam pozostanie. Zwłaszcza jeśli zdoła przed wyborami drugiej kadencji rozwiązać tę skomplikowaną, węzłową kwestię — zjednoczenia ukraińskich cerkwi. To byłby ogromny plus. Choć oczywiście ten proces trzeba było rozpocząć wcześniej. Z drugiej strony jest on nieunikniony. Wierzę w Boga i widzę, że Pan sprzyja Ukrainie. Nawet jeśli będzie opór albo przyszli przywódcy Ukrainy będą mówić tak, jak swego czasu Kuczma: „A dlaczego mam wspierać cerkiew, która jest w mniejszości?”. Czyli myślał wyborczo… Jednak wiem, że Bóg jest sprawiedliwy i kocha Ukrainę. Powtarzam: u nas nie było herezji. Ani w prawosławiu, ani w grekokatolicyzmie. Jesteśmy bardzo wierni, stworzyliśmy wspaniałą infrastrukturę kulturową w nabożeństwach, w szczególnym, wręcz upoetyzowanym statusie naszych śpiewów cerkiewnych, architekturze i malowidłach naszych cerkwi… Więc jakiekolwiek byłyby intrygi Moskwy, jej wrogość jest skazana na porażkę. Ukraina zwycięży. Dmytro Stepowyk. — I na koniec… Czy w terminologii cerkiewnej istnieje pojęcie „terytorium kanonicznego”? — Było takie pojęcie… Kiedy powstała cerkiew bizantyjska i przez długi czas trwała walka między Rzymem a Konstantynopolem o strategicznie ważne Bałkany, powstało pojęcie „terytorium kanonicznego”. Przez pewien czas figurowało ono w walce cerkiewnej, nawet w decyzjach niektórych soborów powszechnych, których w pierwszym tysiącleciu było zaledwie siedem. Potem, po wielkiej schizmie wschodniej w 1054 roku, pojęcie „terytorium kanonicznego” znika. Powracanie do niego dzisiaj jest anachronizmem wczesnego średniowiecza. — Zatem możemy nie zważać na to, że Moskwa uważa Kijów za swoje terytorium kanoniczne… — Swoją drogą, wykorzystuje to także Konstantynopol. Mówiąc, że trzeba przerejestrować Ukrainę z terytorium kanonicznego Moskwy do Konstantynopola — niewielkiego terytorium w Stambule… Mówienie na poważnym poziomie, że ogromny, 600-tysięczny kilometrów kwadratowych, z 50-milionową populacją kraj w centrum Europy powinien być czyimś terytorium kanonicznym, jest nonsensem. Czyli tego terminu, jak by nie patrzeć, nie da się już napełnić realną treścią. Rozmawiała Ulana HLIBCZUK
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
