Strona · s. 11strona oryginału ↗
Ciąg dalszy artykułu «SZLAKAMI TARASA», s. 10
SZLAKAMI TARASA
Слово Просвіти, №31 за 2008 рік
Zdjęcie Ołeny Tunik
Altana Glinki, gdzie została napisana opera „Rusłan i Ludmiła”
kurort dla kołchoźników, sanatorium przeciwgruźlicze. Być może właśnie dzięki temu kompleks się zachował. Obecnie jest to rezerwat narodowy. Niestety, nawet status narodowego nie zapewnia finansowania, którego potrzebuje posiadłość, aby przywrócić dawną świetność i piękno. Swego czasu była to Mekka dla utalentowanych i myślących ludzi epoki, miejsce, gdzie napisano niejedno arcydzieło. Artystów inspirowała malownicza przyroda, cisza, życzliwe relacje sprzyjające twórczości, mądry gospodarz, który otaczał gości troską i zrozumieniem. Tego już nie da się przywrócić. Jednak wciąż można odnowić park krajobrazowy, okiełznać zdziczałe drzewa, odrestaurować zaniedbane budynki, oczyścić stawy. Wszystko to wymaga środków i dbałego gospodarza.
podczas swojej ostatniej podróży, rysował Szewczenko. Oto jak wspomina o tym w powieści „Muzyka”: „...zabrałem się do rysowania pięknie oświetlonej wieczornym słońcem kamiennej cerkwi, dość niezdarnej, aczkolwiek oryginalnej architektury, zbudowanej przez pułkownika przyłuckiego Ihnata Gałagana, tego samego, który jako pierwszy odszedł od Mazepy i przeszedł na stronę cara Piotra, za co po śmierci pułkownika Nosa, został wprowadzony w stopień pułkownika przyłuckiego i obdarowany wielkimi posiadłościami w tymże pułku... Dopóki rysowałem ten pomnik... słońce zawisło nad horyzontem, a na ulicy pokazał się tłum uczniów, w pewnej odległości pojawiła się też chuda, pochylona postać, z parasolem zamiast laski w ręku. To był Wergiliusz i mało brakowało, a pobiegłbym mu naprzeciw”. Anatolij Hryhorowycz wskazał nam miejsce, gdzie stało niegdyś gimnazjum przyłuckie, w budynku którego i jemu przed wojną udało się uczyć. Nauczyciela powiatowego Taras Hryhorowycz nazywał swoim „Wergiliuszem” i nawet podał opis mieszkania swojego znajomego: „Izdebka, w której ja dwadzieścia lat temu przeżyłem kilka dni po włóczęgowsku, była ta sama, a jednak nie ta. Nędza ta sama, tylko nędza ta była umyta i uprzątnięta kobiecą ręką. Na czyściutkiej podłodze czyściutkie chodniczki, w oknach bielutkie firanki, na parapetach balsaminy i pelargonie w doniczkach. Stół, deskowa kanapa, taborety lipowe te same, a wygląd miały inny. Cóż to kobieca ręka w domowym bycie nawet schludnego mężczyzny”. Ziemia przyłucka w życiu i twórczości Tarasa Hryhorowycza Szewczenki zajmuje szczególne miejsce. Przebywając w tym malowniczym kraju, zobaczyliśmy tylko niewielką cząstkę miejsc związanych z Szewczenką, a jest ich tutaj niezwykle dużo. Anatolij Hryhorowycz Ryżenko – były nauczyciel historii w Przyłuckiej niepełnej szkole średniej nr 13, uczynił krajoznawstwo, a zwłaszcza badania nad tematyką szewczenkowską, sprawą swojego życia. „Słowo Proświty” niebawem z pewnością zapozna swoich czytelników z jego dorobkiem. Na koniec powiem: obecnie pamięci swoich przodków przyłuczanie poświęcili czasopismo krajoznawcze „Przyłuki. Twierdza”, które wydają z inicjatywy i za środki prywatnego biznesu, a wśród autorów czasopisma są nie tylko krajoznawcy i pisarze z tego regionu, ale także miejscowa młodzież. Pierwszy numer czasopisma z powodzeniem rozszedł się wśród mieszkańców Przyłuk, niektórzy brali po kilka egzemplarzy, aby przesłać krewnym i przyjaciołom, którzy mieszkają w innych miastach i krajach. Jak mówi Anatolij Ryżenko: „Bardzo ważne w naszych czasach, aby to czasopismo połączyło przyłuczan z całego świata”.
obok majątku osiedlili się kozacy Kryworuczkowie i Żurawscy, mieszczanie Marczenkowie, Stecenkowie, Netrebowscy, Nefedowie, Drobotowie, Perepelyciowie, chłopi Koszowi i Kotelencowie. Ich potomkowie do dziś mieszkają na tych działkach. Za władzy radzieckiej w posiadłości Danczycza zorganizowano kołchoz Kustiwski, a budynek wykorzystywano na zarząd artelu. Już po wojnie jeden z dawnych pańskich budynków rozebrano i przewieziono do fabryki wyrobów gospodarczych. Opowiadają, że kiedy rozbierano piwnicę budynku, ktoś znalazł zamurowaną skrytkę, w której ukryte były butelki ze starodawnymi winami kolekcjonerskimi”. Kosiarzem w albumie Szewczenki mógł być sam Danczycz, wszak nie był zbyt wielkim panem, by nie brać do ręki kosy na własnej łące, twierdzili inni miejscowi krajoznawcy. Anatolij Hryhorowycz
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
