Strona · s. 16strona oryginału ↗
OD BARBARZYŃSKICH RUIN — DO KSIĄŻĘCEJ CHWAŁY
Слово Просвіти, №31 за 2008 рік
Zamek książęcy w mieście Dubno stał się symboliczną przystanią dla legendarnego “Tarasa Bulby”, zaznał na swojej historycznej drodze zarówno chwały, jak i zniewagi. Jeszcze niedawno, w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia, tutaj między gołymi ścianami a ruinami panowało pustkowie, hulał wiatr zapomnienia, wróżąc sławnej twierdzy bezsławny koniec. Ale, dzięki Bogu, los rozporządził inaczej — za niepodległej Ukrainy zaczęło się odrodzenie budowli zamkowej, a w 1993 roku Zamkowi Dubieńskiemu nadano status rezerwatu historyczno-kulturowego. Od tego czasu bierze początek jego “nowa era”, a niedawno Państwowy rezerwat historyczno-kulturowy m. Dubna obchodził 15-lecie. Najwięcej słów gratulacji w czasie jubileuszu wybrzmiało pod adresem dyrektora rezerwatu Petra Smolina. Z kolei Petro Petrowycz opowiedział niemało nowego i tajemniczego z historii powstania Państwowego rezerwatu historyczno-kulturowego m. Dubna, który, mamy nadzieję, wkrótce status państwowego zmieni na status narodowego. Przynajmniej w Narodowej radzie ds. kultury i duchowości przy Prezydencie Ukrainy tę kwestię już zaczęto rozpatrywać. Jewhen CYMBALIUK, obwód rówieński. Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo “Proświta” im. Tarasa Szewczenki Świadectwo rejestracyjne KW nr 4066 z 02.03.2000 r. Szef-redaktor Pawło MOWCZAN Redaktor naczelny Wałentyna DAWŁDENKO Kolegium redakcyjne Lubow HOŁOTA (przewodnicząca), Jarema HOJAN, Pawło MOWCZAN, Ołeksandr PONOMARIW, Iwan JUSZCZUK Pierwszy zastępca redaktora naczelnego Nina HNATIUK 279-49-47 Zastępca redaktora naczelnego Petro ANTONENKO 279-49-47 Zastępca redaktora naczelnego ds. produkcji Natala SKRYNNYK 278-01-30 (tel/faks) Sekretarz odpowiedzialny Iryna SZEWCZUK Dział literatury Ulana HLIBCZUK 270-55-57 Dział języka Swiatosław MIZERNiUK 279-39-55 Dział pracy oświatowej Nadia KYRIAN 270-55-57 Dział korekty Ołena SZuLHA 278-63-69 Skład komputerowy Iryna SZEWCZUK Ołeh BESSKYJ 278-63-69 Redaktor internetowy Jewhen BUKET 279-39-55 Dyżurny redaktor Ulana HLIBCZUK Księgowość 279-41-46 Adres redakcji: ul. Chreszczatyk, 10OB, m. Kijów, 01001 E-mail: slovo_prosvity@ukr.net http://slovoprosvity.org.ua Wydrukowano z gotowych form fotograficznych w kombinacie “Presa Ukrainy” w środę. Zam. nr 3301231 Nakład — 26500 Korespondencja z czytelnikami — tylko na łamach gazety. Odpowiedzialność za wiarygodność informacji ponoszą autorzy. KOMINKI XVII STULECIA JUŻ NIE BĘDĄ GRZAŁY ZAMKU Kwestia ochrony zabytków historycznych, kulturowych i architektonicznych starego Dubna, a przede wszystkim — zamku książąt Ostrogskich XV stulecia, pojawiła się jeszcze wcześniej niż piętnaście lat temu — konstatuje Petro Smolin. — Wtedy władze lokalne jakoś próbowały zaradzić ostatecznemu zniszczeniu zabytków przeszłości, ale były to mało efektywne środki ogólnego planowania w ówczesnym systemie zarządzania. Potrzebni byli entuzjaści, działacze, a takich okazało się niewielu. Na początku lat 90., po przekazaniu zamku z bilansu Przykarpackiego okręgu wojskowego na bilans Rówieńskiego głównego zarządu architektury, prace remontowo-konserwatorskie prowadziły Wołyński zarząd konserwacji i Rówieńskie centrum “Seredowyszcze”. W lutym 1992 roku zamek przyjęła na bilans Dubieńska rada miejska, przy której utworzono małe przedsiębiorstwo państwowe “Widrodżennia” w celu prowadzenia prac konserwatorskich. I tutaj warto uczciwie zaznaczyć — lata gospodarowania w zamku centrum “Seredowyszcze” i Wołyńskiego zarządu konserwacji faktycznie zamieniły się w lata niszczenia, a nie odrodzenia. W szczególności rezultatem niedbalstwa był wybuch kotłów grzewczych, który doprowadził do znacznych uszkodzeń budynku. Dziwnym nawet dla laików wydaje się fakt, że wykwalifikowani konserwatorzy zdjęli z dachu pałacu książąt Lubomirskich starą dachówkę, a tymczasowe pokrycie założyli dopiero po pół roku, kiedy deszcze już zrobiły swoje: wody opadowe zniszczyły stropy. W ogóle nie do końca zrozumiałe jest zachowanie nieudolnych konserwatorów, którzy za państwowe środki niszczyli dobra narodowe: pobito kominki XVII stulecia, zdjęto i wywieziono w nieznanym kierunku parkiet. Doszło do tego, że z terenu zamkowego wywożono już kamień z rozebranych średniowiecznych murowanych murów obronnych. Choć środków brakowało, przedsiębiorstwo “Widrodżennia” mimo wszystko przeprowadziło kapitalny remont części dachu na pałacu książąt Lubomirskich i kazamatów, które niszczały, a także wykonało znaczne prace z zagospodarowania terenu i strefy ochronnej. OD PAŃSTWOWEGO — DO NARODOWEGO Uzyskawszy wsparcie od przedstawiciela Prezydenta Ukrainy w obwodzie rówieńskim Romana Wasylyszyna i przedstawiciela Prezydenta Ukrainy w rejonie dubieńskim Wasyla Mamczura, — kontynuuje swoją opowieść dyrektor rezerwatu Petro Smolin, — kierownictwo przedsiębiorstwa “Widrodżennia” zwróciło się bezpośrednio do wicepremiera Mykoły Żułynskiego z propozycją nadania miastu Dubno statusu rezerwatu. Przewidywało to perspektywę zaangażowania struktur państwowych w konkretne kroki na rzecz ochrony całego kompleksu zabytków naszego miasta. Mykoła Żułynskyj doprowadził do pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii na szczeblu państwowym. W 1993 roku Gabinet Ministrów Ukrainy przyjął uchwałę “O Państwowym rezerwacie historyczno-kulturowym m. Dubna”. W skład rezerwatu weszła szereg budynków mieszkalnych XVIII — pocz. XX stuleci, świątyń, kompleks zamkowy, a także muzeum krajoznawcze z częścią naukową i materialną. Łącznie — 29 obiektów. Warto zaznaczyć, że duże wsparcie rezerwat od pierwszych dni jego powstania otrzymał od słynnych rodaków — dyrektora Lwowskiej galerii sztuki, Bohatera Ukrainy Borysa Woznyckiego, archeologa, doktora nauk historycznych Ihora Swiesznikowa, fitoterapeuty Iwana Nosala, którzy przewidywali wielką przyszłość miasta Dubna jako historycznego i kulturowego centrum regionu. Znaczenie rezerwatu w Dubnie dla rodzinnego regionu i całego państwa udowodnił Ihor Swiesznikow swoimi pierwszymi w historii miasta i ostatnimi w jego życiu wykopaliskami archeologicznymi. Mer miasta Leonid Dudko, zastępca naczelnika obwodowego zarządu kultury Switłana Chomjak, przewodnicząca towarzystwa Ukraińców w Republice Białoruś Hałyna Kalużna oraz dyrektor Wołyńskiej drukarni obwodowej Dmytro Hołowenko podczas święta
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
