Strona · s. 7strona oryginału ↗
NAUKOWIEC, NAUCZYCIEL, PATRIOTA
Слово Просвіти, №31 за 2011 рік
Jewhen BUKET. Niezwykle rzadko w moje ręce trafia książka, której treść wzrusza do łez, otwiera oczy na wiele, wydawałoby się, znanych prawd, zmusza do zrewidowania niemałej liczby życiowych aksjomatów. Niepostrzeżenie dla samego siebie wypadłem z rzeczywistości i z głową zanurzyłem się w historię życia drogiej mi osoby — profesor matematyki Niny Opanasiwny Wirczenko. Jej wspomnienia pod tytułem „Ziarenka z dróg życia mego…” niedawno ujrzały światło dzienne w stołecznym wydawnictwie „Zadruha”. Z Niną Opanasiwną poznałem się 12 lat temu, kiedy przyszedłem studiować na pierwszy rok Narodowego Technicznego Uniwersytetu Ukrainy „Kijowski Instytut Politechniczny”. Gdzieś wśród teczek z papierami w domu do dziś przechowuję zeszyty z jej wykładami z „Analizy matematycznej” na wydziale fizyczno-matematycznym — najlepszymi wykładami w ciągu wszystkich moich lat studenckich. Chyba nikt nie kocha matematyki tak, jak ona. I nikt nie potrafi zaszczepić miłości do tej nauki tak, jak ona. Egzamin w pierwszym semestrze: Nina Opanasiwna ze stoperem w rękach sprawdza znajomość pochodnej. Od tamtej pory do dziś pamiętam zasady różniczkowania! Starannie, z drżeniem, wyprowadzała za każdym razem szanowna pani profesor wzory na tablicy w sali studenckiej, jakby wkładała duszę w każdy z nich. „Matematyka — królowa nauk”. O tym dziś wie każdy jej uczeń. Jeszcze jeden moment, który od pierwszego semestru zapadł w pamięć: Nina Opanasiwna na wykładzie wspomniała o swoich młodych latach. Ledwo dostrzegalna łza pojawiła się w jej oczach. My, studenci, wtedy jeszcze nie rozumieliśmy dlaczego. Dopiero w drugim semestrze, pomagając w przeprowadzeniu VIII Międzynarodowej konferencji im. akademika M. P. Krawczuka, po raz pierwszy dowiedziałem się o tym, jak ciernistą była życiowa droga tej niezwykłej kobiety. Od tamtej pory ani razu nie opuściłem tego forum naukowego. Byłem tam zarówno jako słuchacz, jak i jako dziennikarz. Od pierwszego roku staram się wyszukiwać w księgarniach i na Petriwce książki Niny Wirczenko. Najstarsza z mojej kolekcji to „Matematyka w aforyzmach, cytatach i wypowiedziach” (K., 1974). Jeśli wierzyć bibliografii prac, zamieszczonej we wspomnieniach — to najpierwsza książka Niny Opanasiwny! Bliżej poznałem swoją wykładowczynię, dowiedziałem się o jej działalności społecznej, aktywnej postawie życiowej później, przebywając w szeregach „Młodej Proświty”. Na stronach książki „Ziarenka z dróg życia mego…” wspomina Nina Opanasiwna wydarzenia, na których razem byliśmy, dziesiątki już wspólnych znajomych. I żałuje, że nie zdążyła zrobić indeksu nazwisk do tego wydania. Ale, jestem przekonany, to nie jest wada. To dodatkowy powód dla każdego, kto ją zna, by przeczytać wspomnienia od pierwszej do ostatniej strony. I po raz kolejny odkryć dla siebie Ninę Wirczenko — więźnia politycznego, naukowca, pedagoga, działacza państwowego… Nina Opanasiwna twierdzi, że oprócz bliskich osób nikt nie czuje jej lepiej niż dziennikarka Maja Orel. Myślę, że po zapoznaniu się ze wspomnieniami takich ludzi stanie się znacznie więcej. Ważne jest, aby zobaczyć drugą stronę medalu, by zrozumieć coś lub kogoś. Jeden z negatywnych bohaterów, wspomnianych w książce Niny Wirczenko (nie będę wymieniał nazwiska), to mój znajomy. Kiedyś nawet pisałem o nim szkic do „Słowa Proświty”. Ten człowiek to potomek sławnego kozackiego rodu, pochodzący z sąsiedniej do mojej rodzinnej wsi. Swego czasu otworzył mi oczy na istotę wielu wydarzeń, które działy się przez wieki w naszym kraju — inną historię bliskich od dzieciństwa wsi. Ale Nina Opanasiwna nazwała naszego wspólnego znajomego „sławnych pradziadów wielkich prawnukiem marnym”, opowiedziała o innej stronie jego życia. Okazuje się, że złamał go totalitarny system, zmusił do pracy przeciwko dawnym towarzyszom broni. Mojemu pokoleniu chyba nigdy nie uda się pojąć, jak mogła istnieć myśląca osoba w tamtym czasie. Co zmuszało jednych za cenę własnego życia stawiać opór, a innych — ulegać? Co szybciej przybliżało cel — konfrontacja czy wewnętrzna destrukcja? Formuła, zapewne, jest gdzieś w przecięciu kół Eulera na diagramach historii. A przybliżyć się do rozwiązania pomoże między innymi praca „Ziarenka z dróg życia mego…” Imponuje mi gatunek literatury wspomnieniowej. W takich książkach autor otwiera duszę, stara się
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
