Strona · s. 12strona oryginału ↗
W Stachanowie pracować nie jest łatwo
Слово Просвіти, №31 за 2011 рік
— na obrazie nasza wieś, jakby pisanka: cerkiew, staw, nad stawem wierzby; drugi należy do „epoki chruszczowowskiej”: zaorane pastwisko, nasza chata stoi sierotą; na trzecim — naszej chaty już nie ma, jest tylko droga, którą chodziłam do szkoły, i brzoza, którą dziadek zasadził na cześć tego, że celująco ukończyłam kolegium pedagogiczne i wstąpiłam do instytutu pedagogicznego”. Nina Semenowna poświęciła całe życie urzeczywistnianiu idei ukraińskiej. 53 lata temu ukończyła wydział ukraiński wydziału filologicznego Charkowskiego Uniwersytetu. Studiowała na tym samym roku co Nadija Switlyczna, która opowiadała kolegom z roku o swoim bracie. Z okazji 80. rocznicy urodzin Iwana Switlycznego w Starobielsku odbyła się konferencja naukowa, na podstawie materiałów której wydano zbiór. Znajduje się tam również artykuł Niny Hejko. Uważa ona, że jej ukraiński duch obudził się podczas studiów na uniwersytecie. Z ich roku wyszedł znany profesor, akademik AN WSz Wołodymyr Kałasznyk, kierownik Katedry Języka Ukraińskiego Charkowskiego Narodowego Uniwersytetu im. W. M. Karazina. „Po przydziale Nadija Switlyczna pojechała do Antracytu na Ługańszczyźnie, mnie skierowano do Sabiwki — opowiada Nina Hejko. — Kiedy przywiozłam tam swoje dzieci, powiedziały: »Pewnie więźniów politycznych zsyłano w lepsze miejsca niż ciebie do pracy«. Ale było mi tam dobrze: ludzie mnie lubili, a ja lubiłam ludzi. Zostałam dyrektorką szkoły, Nadija Switlyczna również była w Antracycie. Potem straciłyśmy kontakt. Dowiedziałam się o niej przez radio dopiero wtedy, gdy wyjechała do Ameryki”.
POD ŻÓŁTO-BŁĘKITNYM SZTANDAREM STANĘLI RENEGACI W 1989 roku Nina Hejko zorganizowała w Stachanowie, gdzie pracowała jako nauczycielka w szkole, Towarzystwo Języka Ukraińskiego im. Szewczenki (TUM). Jej początki poparli inżynierowie i robotnicy, sympatyzujący z ideą ukraińską. Pani Nina zwróciła się do nauczycieli, aby się przyłączyli. Pedagodzy odpowiedzieli, że widzieli, jak niesprawiedliwie postąpiono z nią, i nie chcą
...ledwie takiego losu. „Ty już jesteś na emeryturze, a nam jeszcze trzeba zarobić na emeryturę”. A historia była taka. W tamtym czasie dzieci masowo zwalniano z nauki języka ukraińskiego. Pewnego razu do Stachanowa przyjechał przedstawiciel Ministerstwa Oświaty. W administracji miejskiej zwołano zebrania, pani Ninie zaproponowano wystąpienie jako przewodniczącej metodycznego zjednoczenia. Poinformowała, że w Stachanowie od języka ukraińskiego zwolniono tysiąc uczniów. Swoje dzieci zwolniła miejska elita: inspektorzy, lekarze, inżynierowie, przedstawiciele miejscowych władz. Treść ich oświadczeń była anegdotyczna, na przykład: dziecko jechało samochodem, uderzyło się w głowę i z powodu urazu nie może uczyć się języka ukraińskiego. Przy tym na wychowanie fizyczne i na matematykę chodzi! Nina Semeniwna nie mogła skończyć wystąpienia: mówiono, że regulamin. A przedstawiciel Ministerstwa nalegał: niech powie wszystko. „I dziś praca proświtian w
Stachanow to trudne miejsce. Tu bardzo żywe są idee komunistyczne, — opowiada Nina Hejko. — Cała nomenklatura Ługańska ze Stachanowa, która pod żółto-błękitnym sztandarem stała się zdradziecka, obsadziła wysokie stanowiska. W Stachanowie jest jeszcze jedna szkoła ukraińska z 25 uczniami. Jej dyrektor mówi: tyle wysiłku wkładamy, żeby zebrać dzieci, stale pracujemy z rodzicami. Ale szkoła żyje! Ogólnie w mieście dzieci ubyło, tu kiedyś było sześć kopalń, dziesięć lat temu je zamknięto, ludzie wyjechali. Kiedy w 1990 roku założono gazetę „Стахановское знамя”, przez dziesięć lat ukazywała się w niej strona „Rodzima mowa”, gdzie drukowano materiały z zakresu ukrainoznawstwa, w tym również moje artykuły o Hryhoriju Skoworodzie, o Chrystii Alczewskiej, współpracownicy Borysa Hrinczenki i inne (nawiasem mówiąc, u nas jest znakomite muzeum Borysa Hrinczenki). Teraz takiej możliwości już nie mam.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
