Strona · s. 4strona oryginału ↗
Tekst uszkodzony przy rozpoznawaniu — przeczytaj stronę oryginału
W Połtawie zaprezentowano historię pułku
Слово Просвіти, №31 за 2012 рік
Mykoła TARAN, krajoznawca, osiedle typu miejskiego Hrebinky, obwód kijowski.
Wody twórczego kijowskiego humoru zatopiły niejedną ukraińską wieś, a wśród nich – starodawną osadę rybacką Swaromie w rejonie wyszogrodzkim (obecnie wyszogrodzkim). W niej urodził się i wychował syn chłopski – wierny obrońca ukraińskiej niepodległości przed bolszewicką nawałą Semen Zacharowycz Tyszczenko. Jego dzieciństwo minęło na brzegach Dniepru wśród cudownej poleskiej przyrody. Chłopiec z powodzeniem ukończył miejscową szkołę cerkiewno-parafialną, ale dalej uczyć się nie poszedł: jego rodzice byli zamożnymi chłopami, mieli ziemię, konie i sprzęt rolniczy, więc pracy we własnym gospodarstwie nie brakowało. Kiedy rozpoczęła się I wojna światowa, Semena Tyszczenkę zmobilizowano do armii carskiej. W okresie służby wojskowej młody chłopak ze Swaromia dosłużył się stopnia oficerskiego i został chorążym armii rosyjskiej, brał udział w walkach z Niemcami. Rewolucja lutowa w Rosji w 1917 roku znacząco wpłynęła na świadomość młodego oficera-Ukraińca. W tym czasie na Ukrainie miały miejsce wielkie wydarzenia historyczne, a najważniejszym z nich stało się ogłoszenie niepodległej Ukraińskiej Republiki Ludowej. Semen Zacharowycz z wielką radością przyjął tę wiadomość i wraz ze swoimi przyjaciółmi-oficerami przysiągł bronić ojczystej ziemi do ostatniego tchu. I przysięgi tej dotrzymał. Patriotycznie nastawiony oficer Tyszczenko wraz z rodakiem, również oficerem, Sydorem Andrijowyczem Kusznirem powrócił do rodzinnej wsi. Tam od razu rozpoczęli aktywną patriotyczną pracę uświadamiającą wśród mieszkańców Swaromia i okolicznych wsi oraz chutorów: wzywali wszystkimi siłami bronić ojczystą Ukrainę przed wrogami, którzy już rwali się na jej ziemie. Tyszczenko, Kusznir oraz jeszcze kilku rodaków dobrowolnie poszli służyć do wojska Ukraińskiej Republiki Ludowej, a kiedy u władzy stanął hetman Skoropadski, służyli w jego straży. Po abdykacji Skoropadskiego Semen Zacharowycz bronił niepodległości matki Ukrainy w wojsku Symona Petlury, a kiedy żołnierze Armii Czerwonej wyparli Ukraińców do zachodnich granic, odmówił emigracji za granice Ukrainy i powrócił do domu, do rodzinnego Swaromia. Tam już panowali bolszewicy, narzucając władzę radziecką za pomocą
Lidija CZERPAKOVA, dziennikarka
To wydarzenie miało miejsce w auli Obwodowego Instytutu Kształcenia Podyplomowego Nauczycieli im. M. W. Ostrogradskiego przy wsparciu Połtawskiego Obwodowego Zjednoczenia Wszechukraińskiego Towarzystwa „Proświta”. Zebrali się tu krajoznawcy, proświcianie, dziennikarze, którzy interesują się przeszłością Ukrainy oraz sąsiednich z nią krajów, aby spotkać się z Serhijem Kowalenką, autorem książki „Czarni Zaporożcy: historia pułku”. „To pierwsza prezentacja mojej nowej książki, która właśnie ujrzała światło dzienne w kijowskim wydawnictwie literatury historycznej „Stiks” – powiedział S. Kowalenko. Połtawę wybrał do tego świadomie. Wszak książka opisuje wydarzenia naszej burzliwej historii minionego XX wieku, opowiada o męstwie naszych nie tak znowu odległych przodków. Chodzi o jedną z najsławniejszych jednostek wojskowych armii Ukraińskiej Republiki Ludowej – pułk konny Czarnych Zaporożców pod dowództwem Petra Diaczenki. Urodził się on na Połtawszczyźnie we wsi Berezowa Łuka w rejonie hadziackim 30 stycznia 1895 roku. Na początku I wojny światowej 1914–1918 lat jako ochotnik wstąpił do wojska moskiewskiego i wziął w niej udział. Pułk Czarnych Zaporożców, którym z czasem dowodził, składał się z patriotów-śmiałków, takich jak on sam. Oni wsławili się licznymi zwycięstwami nad wrogami Ukrainy. Wśród nich widzimy i machnowców, i denikinowców, i wewnętrznych wichrzycieli, i głównego wroga – moskiewską komunę. Książka zawiera wiele ilustracji, które obrazują wydarzenia tamtych czasów. Są tu portrety działaczy politycznych, wojskowych, rysunki szewczenkowskiej Reszetyliwki, gdzie do czoty Petra Diaczenki dołączyło się pięćdziesięciu kozaków, i stare Kobelaky z pocztówek początku XX wieku, stacje kolejowe kraju, i sławna wyspa Chortyca, na której w maju 1918 roku przebywała i sotnia Czarnych Zaporożców. Dodatki, zamieszczone na końcu książki, to prawdziwy skarb informacyjny, który pozwala czytelnikowi pogłębić wiedzę o wspomnianych wydarzeniach, o osobach, które brały w nich udział. Autor nie pretenduje do stuprocentowego zbadania biografii świadomych Ukraińców, którzy walczyli o samodzielność Ukrainy. Dlatego też zwrócił się do krajoznawców, pracowników archiwów z propozycją kontynuowania rozpoczętego dzieła: odszukać nazwiska tych kozaków z Reszetyliwki i Białej Cerkwi, którzy włączyli się do czoty Petra Diaczenki, odnaleźć imię oraz imię ojca, lata życia ukraińskiego wojskowego Rimskiego-Korsakowa. Autorowi wiadomo, że do 1917 roku służył on w kawalerii wojska moskiewskiego. A na początku kwietnia 1918 roku w Połtawie wstąpił do służby w Armii UNR i został mianowany dowódcą sotni konnej Drugiego Zaporoskiego pułku pieszego. Przed prezentacją swojej siódmej książki „Czarni Zaporożcy: historia pułku” Serhij Kowalenko opowiedział o idei nowego projektu „Zagadkowa Ukraina. XVII wiek” wyspecjalizowanego wydawnictwa literatury historycznej „Stiks” i zademonstrował książki, które już ujrzały światło dzienne: „Ukraina pod buławą Bohdana Chmielnickiego. Encyklopedia w 3 tomach”, „Ostatni czyn wielkiego Hetmana”, „Iwan Bohun – ukraiński Don Kichot”, „Opis kozackiej Ukrainy 1649 roku. Informator” Serhija Kowalenki, „Ataman Orłyk” Romana Kowala i inne.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
