Strona · s. 14strona oryginału ↗
Kronika Ukrainy w rzeźbach Borysa Dowhania
Слово Просвіти, №31 за 2018 рік
Pomniki — wielkiemu poecie Wasylowi Stusowi w jego rodzinnych stronach w Rachniwce w obwodzie winnickim, ukraińskiemu generałowi-patriocie Mychajłowi Drahomirowi w Konotopie, rozstrzelanym w czasy komunistyczno-bolszewickie artystom przy Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury w Kijowie, wielkiemu humaniście świata papieżowi Janowi Pawłowi II w Kijowie przy ulicy Turgieniewskiej; pomniki nagrobne Jarosławy Stećko, dyrygenta Wiktora Ikonnyka; portrety filozofa Hryhorija Skoworody, Łesi Ukrainki, poety „rozstrzelanego odrodzenia” Mykoły Zerowa; seria portretów za życia przedstawicieli pokolenia lat sześćdziesiątych — Hryhorija Koczura, Iwana Switłycznego, Leonida Hrabowskiego, Henricha Dworki; kompozycje rzeźbiarskie „Poeta i kat”, „Szmon” (albo „Archipelag Gułag”); tablice pamiątkowe z portretami wybitnych Ukraińców — malarza Ołeksandra Bohomazowa, przedstawicielki pokolenia lat sześćdziesiątych, malarki Ałły Horskiej, filozofa i oświeceniowca Mychajła Drahomanowa, autora tekstu Hymnu Ukrainy Pawła Czubynskiego. Pomnik Wasyla Stusa w jego rodzinnych stronach – we wsi Rachniwka w obwodzie winnickim, przy szkole. Rzeźbiarz Borys Dowhań przy swojej pracy „Modlitwa Chrystusa o kielich”. Początek lat 2000. Tutaj wymieniono tylko małą część dzieł, zrodzonych z serca i rąk naszego wielkiego artysty — rzeźbiarza Borysa Dowhania. Zachwyt budzą wykonane w marmurze kompozycje o tematyce filozoficzno-religijnej „Madonna z dzieciątkiem”, „Modlitwa o kielich”, „Chrystus i Judasz”. W jego pracowni czekają na ustawienie pomniki młodego Gogola, Geniusza Słowa Wasyla Stusa, inne prace. W 1999 roku w Narodowym Muzeum Sztuki Ukrainy z sukcesem odbyła się wystawa dzieł Mistrza. Przemyślenia, wrażenia i podziękowania, zapisane w księdze pamiątkowej — to najwyższa ocena twórczości Borysa Dowhania. Przedstawiamy uwadze czytelników niektóre z nich. „Bohdanowi Płachotniukowi najbardziej spodobała się „Piramida”. A starszemu Płachotniukowi — „Szmon” (albo „Archipelag Gułag”). Przypomniał mi rzeźbiarski portret Iwana Switłycznego, lata 60., Narodowe Muzeum Literatury Ukrainy setki szmonów po wszystkich więzieniach i aresztach śledczych. Artysta subtelnie i trafnie oddał w swoim dziele tę wstrętną procedurę. A ogólnie sztuka wielkiego artysty Borysa Dowhania „ma w sercu to, co nie umiera”, to — wyrazista ukraińska idea narodowa, wcielona w cudowne wizerunki Mykoły Zerowa, Iwana Switłycznego, Hryhorija Koczura, Wasyla Stusa, Mykoły Gogola w kompozycji „Mirgorod”. Mykoła Płachotniuk”. „Wdzięczny twórcy – artyście Borysowi Dowhaniowi za otrzymaną przyjemność i wzruszenie ze spotkania z wieloma Jego bohaterami. Nowych Panu, panie Borysie, dzieł i artystycznych szczytów! Najszczerzej — Jewhen Proniuk”. „Wystawa elegancka i nasycona. Żeliwny Wasyl Stus zachwyca. H. Koczur, I. Switłyczny, L. Hrabowski, H. Dworko stwarzają wrażenie, że przedstawiciele pokolenia lat sześćdziesiątych zeszli się tutaj na spotkanie w swoim dobrym towarzystwie, a zebrał ich — żywych i martwych — jeden z nich, Borys Dowhań. Twórczej inspiracji serdecznie życzy mu Nadija Switłyczna”. 4 sierpnia Mistrz kończy 90 lat. Czy nie najlepszym podziękowaniem dla artysty na jubileusz byłoby ustawienie w Kijowie pomnika Wasyla Stusa autorstwa Dowhania, który przyjaźnił się z Poetą, lepił go za życia i dawno już stworzył model pomnika Wielkiego Syna Ukrainy. Redakcja „Słowa Proświty” dołącza swój głos do głosów Pańskich wielbicieli, Borysie Stepanowyczu! Zdrowia i wielu lat życia Panu, szanowny Mistrzu! Obchody 90-lecia od dnia urodzin Borysa Dowhania odbędą się 11 sierpnia w Muzeum Pokolenia Lat Sześćdziesiątych. Początek o godzinie 16. Eduard OWCHARENKO Zdjęcia z archiwum rodziny Dowhaniów. Rzeźbiarski portret Hryhorija Koczura, Dom-muzeum H. Koczura w Irpieniu. Fragment pomnika młodego Mykoły Gogola, którego ustawienie planowane jest przy Narodowym Uniwersytecie „Akademia Kijowsko-Mohylańska”. Pomnik nagrobny Jarosławy Stećko na Cmentarzu Bajkowym w Kijowie.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
