Strona · s. 7strona oryginału ↗
„Prezent” ukraińskiego dyplomaty
Слово Просвіти, №31 за 2018 рік
Ołeksandr PONOMARIW, profesor Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu im. Tarasa Szewczenki, członek Centralnego Zarządu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”
Przez kilka lat po Rewolucji Godności Ukraińców, zwłaszcza młodych, na bezużyteczne tory kierowano podrzucone z Kremla hasło „Єдина страна — Единая страна”, które otwarcie propagowało dwujęzyczność na szczeblu państwowym i które władza pomajdanowa rozwiesiła wszędzie. Choć spóźnione, to hasło wreszcie usunięto. Społeczeństwo ukraińskie znów zaczęło przyzwyczajać się do myśli, że podstawą jednoczenia się, fundamentem przekształcenia ludności w naród, jest jeden państwowy język. Według wszystkich wskaźników Ukraina jest państwem unitarnym, w którym przeważającą większość stanowi rdzenny etnos — Ukraińcy. Jednak siły antyukraińskie nie uspokajają się: to rozprawiają o wieloetniczności Ukrainy, to o rosyjskojęzycznych patriotach, to o rusko- i ukrainojęzycznej Ukrainie. Oczywiście nie wszyscy rosyjskojęzyczni są wrogami Ukrainy, ale jeśli są patriotami, niech wreszcie się postarają i zaczną rozmawiać językiem swoich przodków. Znaczna część tak zwanej rosyjskojęzycznej ludności to bowiem zrusyfikowani Ukraińcy, którzy nie z dobrej woli stali się tacy. Przypomnijmy carskie ukazy i cyrkulary zakazujące języka ukraińskiego, uchwały plenumów KC KPZR, hołodomory, deportacje, kiedy do wyludnionych miast i wsi Ukrainy przywożono mieszkańców rosyjskiego Nieczarnoziemia, teorię i praktykę zbliżania języków, przyspieszone tworzenie „nowej historycznej wspólnoty — narodu radzieckiego” z jednym (rzecz jasna rosyjskim) językiem. Zatem wielu zrusyfikowanych Ukraińców lub ich potomków, nawet nie zdając sobie z tego sprawy, jest ofiarami wszystkich tych środków pacyfikacji. Gdyby wszyscy przywódcy niepodległej Ukrainy naprawdę dbali o utwierdzenie narodu ukraińskiego na arenie światowej (jak dbają na przykład przywódcy Izraela), moglibyśmy osiągnąć ten cel znacznie szybciej. Lecz władza działa niezdecydowanie, zbyt często bierze pod uwagę to, co powie Węgry, Polska, Rosja czy ktoś jeszcze z bliższych lub dalszych sąsiadów. Bardziej aktywnie powinni działać nasi dyplomaci w różnych krajach. Dyplomaci działają różnie. Oto 25 lipca tego roku w Ukrinformie ukazało się oświadczenie ambasadora Ukrainy w Kanadzie Andrija Szewczenki pod tytułem „Diaspora ukraińska w Kanadzie zmienia stosunek do języka rosyjskiego”. Wrażenie jest takie, jakby jeden z moich byłych studentów naczytał się przemówień W. Putina lub jego byłej żony Ludmiły. Ambasador pisze: „Stosunek do języka rosyjskiego zawsze był trudnym tematem, jednak obecnie język ukraiński stracił monopol na patriotyzm. Można być rosyjskojęzycznym Tatarem krymskim i rosyjskojęzycznym patriotą Ukrainy… To będzie miało bardzo dobre, właściwe, długofalowe, zdrowe skutki”. Otóż to! Notabene młodzi Tatarzy krymscy dość przyzwoicie władają językiem ukraińskim. A studenci z Doniecczyzny i Ługańszczyzny (proszę pamiętać, Andriju!) znali język ukraiński nie gorzej niż przybysze z obwodów zachodnich i centralnych. Pewnego razu pewna nauczycielka z Kramatorska na Doniecczyźnie zadzwoniła do radia i poradziła ukraińskim prowadzącym, by nie przechodzili na język rosyjski w rozmowie z mieszkańcami Wschodu Ukrainy, bo „u nas, — oświadczyła nauczycielka, — nie rozumieją języka ukraińskiego tylko ci bandyci, których przysyła Putin, żeby mordowali nasze dzieci!” Szanowny panie dyplomato, skąd ma pan podstawy, by mówić w imieniu całej diaspory ukraińskiej w Kanadzie? Bywałem w Kanadzie i rozmawiałem z tamtejszą diasporą. Nie sądzę, by w ciągu lat Pana posługi zaszły tak kardynalne zmiany w stosunku do języka kraju-agresora. Takie rozumowanie mogły podsunąć Panu co najwyżej przebierańcy, których nam, niestety, nie brakuje i którzy próbują się urządzić za granicą, także w Kanadzie. A co do „dobrych skutków” posługiwania się językiem rosyjskim w Ukrainie, i to jeszcze „długofalowych”, to częściowo już mamy ich na okupowanych terenach Ukrainy. Bardzo chciałbym usłyszeć od Pana sprostowanie tak ryzykownych antyukraińskich oświadczeń. Ukrainę może zjednoczyć jedynie jeden państwowy język ukraiński na wszystkich jej ziemiach.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
