Strona · s. 3strona oryginału ↗
Spotkanie oświatowe: nowy format
Слово Просвіти, №31 за 2021 рік
Na przykład w ubiegłym roku w Baszkortostanie sąd uznał za ekstremistyczną największą narodową organizację społeczną – „Baszkort”. Wśród głównych oskarżeń – przeprowadzenie wiecu w obronie języka baszkirskiego we wrześniu 2017 roku. Prokuratura scharakteryzowała wydarzenie jako „prowokacyjne” i oświadczyła, że w wystąpieniach jego uczestników „zawierają się wypowiedzi, które mają lingwistyczne i psychologiczne oznaki podsycania nienawiści i wrogości”. Również w winę „Baszkortowi” poczytano „negatywną ocenę przedstawicieli władzy ustawodawczej i wykonawczej”. Działacze społeczni, którzy walczą o zachowanie języka i kultury swojego narodu, znajdują się pod stałą presją organów ścigania. Wiek, płeć, przekonania polityczne nie mają znaczenia. Do sądu ciągano zarówno tatarską młodzież z organizacji społecznej „Azatlyk”, jak i emerytów z Tatarskiego Centrum Społecznego. Wszyscy, którzy odważają się mówić nie tylko o zachowaniu różnorodności międzyetnicznej, ale także o konieczności zmiany władzy w Federacji Rosyjskiej, doświadczają bardziej brutalnej presji. Na przykład jakucki szaman Aleksandr Gabyszew i baszkirska działaczka Ramilja Saitowa stali się ofiarami przymusowego badania psychiatrycznego i „leczenia”. Władze rosyjskie, które tak bardzo przejmują się przestrzeganiem praw religijnych w Ukrainie, rozpętały prawdziwy terror przeciwko „niewłaściwym” islamowi i chrześcijaństwu w samej Federacji Rosyjskiej oraz na okupowanych przez nią terytoriach. Religijnych muzułmanów prześladuje się jako ekstremistów. Wystarczającym powodem do długotrwałego uwięzienia jest znalezienie podczas przeszukania – nie, nie broni – literatury. Administracja rosyjska odmawia niektórym protestantom, a także wiernym Prawosławnego Kościoła Ukrainy, prawa do zaspokajania swoich potrzeb religijnych. Ofiarami nietolerancji władz stają się wyznawcy maryjskiej religii tradycyjnej. Niszczenie przez urzędników i prawosławne duchowieństwo maryjskich świątyń i miejsc kultu, nakładanie różnego rodzaju zakazów i ograniczeń na przeprowadzanie maryjskich obrzędów religijnych – to część codzienności narodu maryjskiego. Pod względem poziomu rasizmu, ksenofobii i antysemityzmu Rosja znacząco wyprzedza Ukrainę, chociaż te społeczne choroby w mniejszym lub większym stopniu są właściwe wielu krajom świata. W Federacji Rosyjskiej problemy te próbują ukryć za pomocą szczególnej retoryki: swoje nazywają „patriotyzmem”, cudze – „nacjonalizmem”, „faszyzmem” oraz „nazizmem”. Osobno podkreślam, że nie głosowanie za rosyjskim tekstem rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ świadczy o tym, kto jest nazistą, a kto nie. Bardziej wymowne są mowa nienawiści w rosyjskich mediach oraz przemoc na tle etnicznym na rosyjskich ulicach. Prawdziwy stosunek rosyjskich władz do federalizmu demonstruje także ekonomiczny model relacji między centrum a regionami. Strategią Kremla jest stopniowe zwiększanie odpisów do budżetu federalnego i wzmacnianie obciążenia finansowego lokalnych rządów realizacją programów społeczno-ekonomicznych. Stopniowo nawet samowystarczalne republiki przekształcają się w ten sposób w dotowane prowincje. Wzmacnianie zależności ekonomicznej regionów realizuje całkiem zrozumiałe cele polityczne. Dyskwalifikuje się samą ideę republik narodowych poprzez demonstrowanie „nieefektywności i niegospodarności” lokalnych elit. Jaskrawym przykładem kolonialnego położenia w Rosji jest Tatarstan – jeden z najzamożniejszych i najlepiej rozwiniętych podmiotów federacji. Bogata w ropę republika służy jako dojna krowa budżetu federalnego, ale nie ma prawa samodzielnie określać, w jakim wymiarze tatarscy uczniowie powinni uczyć się języka ojczystego. Ekonomiczny wyzysk rozwiniętych republik. Switłana MASŁOWSKA, p.o. przewodniczącej Czerniowieckiej organizacji obwodowej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki. Pod koniec lipca mieszkańcy Bukowiny uczcili pamięć sławnego Iwana Dibrowy (Hawryła Wasylowycza Hordego). To niezapomniane wrażenia duchowego i literackiego zjednoczenia. W świątyni odczuwa się to szczególnie przejmująco. Jedność pokoleń, wysokie zasady moralne, harmonia słowa i modlitwy. Tym razem – we wsi Dobryniwci, dokąd zebrał nas Iwan Dibrowa. Nas – współorganizatorów wydarzenia: Czerniowiecką organizację obwodową Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy, Towarzystwo „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki oraz wspólnotę terytorialną rady wiejskiej Jurkiwci. Pełniąca obowiązki przewodniczącej obwodowej „Proświty” Switłana Masłowska przypomniała parafianom świątyni, że rodak z Dobryniwci, posiadając talent literacki, nieobojętność na los chłopa-Ukraińca, piętno „bezbożnika”, a w rzeczywistości – nienawistnika moskiewskich popów-łotrów, stał się cierpiętnikiem na ojczystej ziemi. Za czyste strumienie-poezji, utwory liryczne, dramatyczne i satyryczne, które jeszcze należy zebrać, być może w jeden zbiór i czytać, i oświecać się… – Każda wieś ma swoją podstawę, rdzeń – kontynuuje przewodniczący organizacji obwodowej NZPU Wasyl Dżuran. – Dibrowa – to wasza, mieszkańcy Dobryniwci, podstawa. Do literatury zazwyczaj wchodzi się w bardziej dojrzałym wieku, ale dostrzegłszy doskonałość słowa Hawryła Hordego, Iwan Franko wprowadza go do literatury. Przebijając się „białym koniem” nie tylko do edukacji, ale i do pisarstwa, nie chce być ani w życiu, ani w nazwisku – Hordym (Dumnym), a bierze sobie pseudonim „Dibrowa” – od dobryniweckich dąbrów, a imię – u Franki jako swojego literackiego chrzestnego. Chłopska pracowitość i ta sama skromność. Jak u Iwana Bażanśkiego, który podpisywał się pod swoimi utworami „Mużyk”, czyli chłop. Dibrowa pisał o wszystkim, co niepokoi, co boli i co w świecie się obraca. Nie godził się z cesarskim upokorzeniem Człowieka i nędznym życiem narodu. Za co dwukrotnie był więziony. Wychodził i znowu pisał. Tak byłoby jeszcze długo, długo, być może… Ale 36 lat nie ukończył, jak otruli. Nie stało wielkiego ofiarnika, cudze niedbalstwo nie dało szans na przetrwanie rękopisom. Taka nieodwracalność przeszłości. Ale i to, co mamy – musimy cenić, oczyszczać się dzisiaj, zostawić potomnym. – Ludzi, którzy „dbają nie o siebie”, – jednostki. Wśród nich – Iwan Dibrowa. – Tak potwierdza (i tak jest) Iwan Derda – artysta ludowy Ukrainy, profesor katedry muzyki Czerniowieckiego Uniwersytetu Narodowego im. J. Fedkowycza, pochodzący z sąsiednich Horosziwciw. – Zaiste, człowiek kończy się na ziemi wtedy, gdy traci ducha. Ale poprzez modlitwę, wysokie słowo, a słowo jest Bogiem, pamięć ludzką – może żyć wiecznie. Tego zasługuje mistrz słowa ludowego Iwan Dibrowa, który poprzez własne cierpienia swoim słowem budził lud do wolności, walki, godności. Jeszcze jeden gość – naczelnik wydziału edukacji, kultury, młodzieży i sportu wspólnoty Jurkiwci Jarosław Kotyk wezwał do życia z dobrem i miłością w sercu, aby potomni wspominali nas szczerym słowem. Zaproponował parafianom świątyni – nauczycielom szkół wspólnoty, włączenie do programu szkolnego nauki o życiu i twórczości osobistości wsi wspólnoty i obowiązkowe honorowanie każdego z nich na wydarzeniach edukacyjno-kulturalno-oświatowych.
– Aby poezja i proza, utwory dramatyczne i publicystyka, przekłady i satyra Iwana Dibrowy żyły w pamięci ludzi, uczyły, oświecały, niosły ludziom ciepło i prawdę, warto zachęcać do ich czytania. – Mądre przemówienie nauczycielki Zespołu Szkół w Dobryniowcach Hanny Butniak, która przygotowywała uczniów szkoły do dzisiejszego niezwykłego, ale jakże pouczającego spotkania i na znak pamięci o tej historycznej chwili upamiętnienia – przygotowała dla dzieci i gości szkolne kalendarzyki ze zdjęciami Iwana Dibrowy. Około pół setki dzieci stało się uczestnikami tego wydarzenia. Inscenizacje utworów Dibrowy, jego proza i wiersze – słuchaliśmy oczarowani talentem i bezpośredniością zarazem. Czego tylko warta scena pożegnania małego Hawryłka z przyjaciółmi, kiedy mama i tata wysyłali syna do nauki?.. “Dla innych żyć – mieć szczęście. I poszedłem szukać szczęścia” Czy je znalazł? Myśmy znaleźli. Skarb – obcowanie w świątyni – o ludowym gigancie Słowa.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
