Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ukraina ginie od korupcji, która zaczyna się od drobnego «naczyzmu»…

Слово Просвіти, №32 за 2007 рік

Ludmiła MARCZUK W nowych wyborach nie mamy już prawa do błędu. Na kogo więc głosować? Komu zaufać? Raczej nikt nie zechce głosować na „kota w worku”. Tak właśnie można nazwać zamkniętą dla wyborcy listę partyjną, za którą chowają się oligarchowie i korupcjoniści. Wydarzenia na politycznym olimpie świadczą o tym, że Ukraina przez 16 lat niepodległości wciąż nie ukształtowała patriotycznej i uczciwej elity politycznej. Dlaczego? Dlaczego wszyscy ci, którzy najwięcej obiecują narodowi podczas wyborów, gdy tylko zdobędą władzę, od razu się zmieniają: zapominając o wszystkich obietnicach, zaczynają dbać wyłącznie o własne interesy? Wszystkie polityczne teorie o podziale Ukrainy na biało-niebieskich i pomarańczowych, ukrainojęzycznych i rosyjskojęzycznych, swoich i nieswoich, w wyszywankach i bez nich, dziś utknęły w ślepym zaułku. W idealnym ujęciu mamy jedną ziemię — Ukrainę — i jeden naród — ukraiński. A ten naród musi mieć swoją elitę. Polityczną, kulturalną, naukową, ekonomiczną. Niezależnie od kolorów partyjnych sztandarów musi ona wiernie i sumiennie służyć swojemu narodowi. Nasz rodak, dubieńczanin Mykoła Bondarczuk, pedagog, myśliciel i mistrz doskonale władający dłutem i techniką rzeźbienia w drewnie, niedawno dokonał nieprzeciętnego odkrycia i ogłosił je w popularnonaukowej książce zatytułowanej „Naczyzm”, którą śmiało można nazwać monografią. Tę książkę o na pierwszy rzut oka dziwnym tytule Mykoła Bondarczuk niedawno zaprezentował swoim rodakom wraz z wystawą rzeźby w drewnie. Posługując się przykładami z historii narodowej i światowej, autor rozważa przyczyny narodzin wielu negatywnych cech, które ujawniają się w ludzkiej naturze. „Naczyzm” — to umowna nazwa społecznej choroby, pochodzącej od słowa „nacznik”, „nacznikować”. Mykoła Bondarczuk, opisując typowy wizerunek człowieka-naczysty, używa jeszcze terminu „nacz”. A w książce dowodzi, że problem, niestety, dotyczy nie tylko nas, Ukraińców. „Naczyzmem” chorują wielkie i małe narody. Najbardziej zaś te, które długo żyły w warunkach postototalitarnych reżimów. Bo naczów (swoich panów) rodzą ci, którzy tak i pozostali niewolnikami z kompleksem niższości. Łapownicy kwitną tam, gdzie są ci, którzy chętnie niosą im łapówki. Przyczynę wszystkich naszych kłopotów Mykoła Bondarczuk widzi nie w konkretnych siłach politycznych o określonej nazwie, lecz w ludziach, którzy ze swej natury są naczystami (naczami) i ponad wszystko kochają władzę i dobra materialne. Naczyści wdzierają się do partii, które demonstrują najbardziej patriotyczne hasła, a następnie rozsadzają je od środka. Autor szuka przyczyn tak dość powszechnych negatywnych zjawisk społecznych, jak zazdrość, łapownictwo, biurokracja, pasożytnictwo na najwyższych szczeblach państwowych i międzynarodowych. Panaceum na tę biedę jest tylko jedno — rozwój społeczeństwa obywatelskiego (sieci organizacji obywatelskich i wspólnot, które będą kontrolować władzę) oraz silna władza ustawodawcza. Jednak wszystko nie jest tak proste, jak się wydaje. Jak sprawić, by po wrześniowych wyborach do władzy znów nie wdarli się naczyści? Jak ich rozpoznać? Mykoła Bondarczuk nie tylko opisał typowych naczystów, przytaczając znane każdemu przykłady z naszej codzienności, ale także przedstawił ich w swoich drewnianych satyrycznych rzeźbach. Takie postacie, zaprezentowane na wystawie w Równem, były wręcz największym zaskoczeniem. Przywykliśmy, że rzeźba w drewnie, podobnie jak posągi z brązu czy marmuru, to coś wyłącznie heroiczno-symbolicznego albo wizerunek realnej osoby — pisarza, hetmana, uczonego czy kogoś podobnego. A u Bondarczuka — skarbonka MMM w postaci dulki, popielniczka w kształcie szerokiej dłoni drogówki, skarbonka w kształcie wskazującego palca i nadgryzione przez pasożytnicze klany jabłko. Najbardziej wymowna w tym kontekście jest drewniana rzeźba „Siedmiu z łyżką”. Przy ogromnej łyżce (państwowym korycie) w kolejce stoją znane nam typy, począwszy od dziadka Chruszczowa, a na współczesnym oligarsze ze wszystkimi właściwymi mu atrybutami skończywszy… Postawić by takie coś na głównej trybunie Rady Najwyższej — może posłowie by się nad czymś zastanowili?! Te postacie i książka skłaniają do aktywnego dialogu, a im więcej ludzi przeczyta „Naczyzm” Mykoły Bondarczuka, tym większa nadzieja, że w swoich szeregach odnajdziemy naprawdę godną elitę.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn