Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

KIEDY WRESZCIE BĘDZIE OJCZYSTE BIOPALIWO?

Слово Просвіти, №32 за 2007 рік

Sieć restauracji „McDonald’s” ogłosiła, że flota jej ciężarówek w Wielkiej Brytanii będzie pracować na biodieslu, który uważa się za bardziej ekologicznie czysty. Zużyty olej z jej dziewięciuset restauracji będzie zbierany co tydzień i przetwarzany na paliwo, które będzie zawierać 85% tłuszczu kuchennego i 15% oleju rzepakowego. Uważa się, że wykorzystanie biopaliwa znacznie obniży emisję dwutlenku węgla. Planuje się przetwarzać sześć milionów litrów oleju rocznie. „McDonald’s” wprowadził już podobną inicjatywę w Austrii. Organizacja Greenpeace pochwaliła takie know-how, nazywając je dobrym przykładem dla innych firm. Swiatosław MIZERNIUK DOŚWIADCZENIE ŚWIATOWE Pierwszą próbę otrzymania biodiesla z tłuszczów roślinnych w 1853 roku podjęli naukowcy E. Duffy i J. Patrick na długo przed uruchomieniem pierwszego silnika Diesla. Dziesiątego czerwca 1893 roku w mieście Augsburg (Niemcy) Rudolf Diesel wypróbował swój pierwszy jednocylindrowy silnik o długości 3 m i wadze 4,5 tony. Silnik wybuchł i o mało nie zabił wynalazcy. Na pamiątkę tego wydarzenia 10 czerwca ogłoszono Międzynarodowym Dniem Biodiesla. W 1900 roku na Wystawie Światowej w Paryżu Diesel zademonstrował swój silnik i otrzymał główną nagrodę. Rudolf Diesel wierzył w perspektywiczność biopaliwa dla swoich silników. W 1912 roku powiedział: „Wykorzystanie tłuszczów roślinnych do produkcji paliwa może wydawać się nieistotne teraz, ale z biegiem czasu takie tłuszcze staną się tak samo ważne, jak produkty z ropy i smoły węglowej w naszych czasach”. Po dziewięćdziesięciu latach biopaliwo stało się realną alternatywą dla zwykłego oleju napędowego. Tego wymaga troska o czyste środowisko i ekonomiczna opłacalność. Wolumeny produkcji biodiesla na świecie gwałtownie rosną. Ogólnie olej napędowy wyprodukowany z ropy jest tańszy niż biodiesel, jednak różnica cen zmienia się na korzyść tego ostatniego — w wyniku ciągłego wzrostu cen ropy oraz dzięki rządowym dotacjom dla producentów biodiesla. W ciągu lat 90. fabryki do produkcji biodiesla zbudowano w wielu krajach europejskich, między innymi w Czechach, Niemczech i Szwecji… Francja rozpoczęła własną produkcję biodiesla z oleju rzepakowego… Obecnie miliony samochodów w Europie pracują na biodieslu. Jest on wykorzystywany w czystej postaci (B100) lub jako mieszanka ze zwykłym olejem napędowym. ŹRÓDŁO BIOENERGETYKI — WIEŚ Rozwój bioenergetyki zaczął gwałtownie nabierać tempa w latach 90. ubiegłego wieku. Z roślin oleistych produkowano paliwo bezpośrednio na polu — z rzepaku, słonecznika, soi, kukurydzy… I od razu tankowano nim maszyny rolnicze! W Europie za 15 lat 60% ziem rolniczych będą zajmować właśnie „energetyczne” uprawy, z których potem produkowany będzie biodiesel, biogaz, bioetanol i inne rodzaje biopaliw. Przecież biopaliwo to niezaprzeczalna alternatywa dla takich nośników energii jak benzyna czy olej napędowy, które z każdym rokiem drożeją przez deficyt ropy na świecie. Fedir Duminika Wasyl WOWK, m. Kijów Zgrana wspólnota mieszkańców wsi jest zawsze razem, zarówno w radości, jak i w smutku. Do takiej harmonijnej rodziny można zaliczyć udaną rodzinną firmę rolną „Chlibodar” mikołajowskich rolników na czele z doświadczonym kierownikiem Fedirem Kyryłowyczem Duminiką. Gospodarstwo założono 7 kwietnia 2003 roku w ramach projektu „Rozwój przemysłowego strusiarstwa”. Na jego bazie stworzono hodowlany, inkubacyjny kompleksy, fermy-satelity dla młodego pogłowia i strusi towarowych. Specjaliści opracowali i wypracowali program dwuliniowego wewnątrzgatunkowego rozwoju pogłowia. Firma rolna nie ogranicza się do egzotycznego produktu, hoduje także świnie wysokoproduktywnych ras mięsnych. „Chlibodar” to elitarne gospodarstwo nasienne, które zajmuje się uprawą zbóż, roślin technicznych i oleistych: pszenicy ozimej, jęczmienia ozimego i jarego, kukurydzy, grochu, wyhodowanych przez krajowy instytut selekcyjno-genetyczny. W strefie ochrony przyrody leśnictwa Chrystoforiwskiego w malowniczym miejscu wśród czystych źródeł znajduje się staw o łącznej powierzchni HEKTAR ROLI — TONA BIODIESLA Obecnie światowa produkcja biodiesla nabiera tempa: branżę wspierają rządy wielu krajów świata, w szczególności w UE, Turcji… Nie pozostają w tyle także na kontynencie amerykańskim i w krajach Azji… Znacznie wzrósł popyt na biodiesel w Niemczech i Austrii — na stacjach paliw jest go mało. Przecież liczba samochodów pracujących na biodieslu gwałtownie rośnie, ponieważ takie paliwo jest tańsze niż zwykły olej napędowy. Ponadto biodiesel dodaje się także jako pięcioprocentowy dodatek do zwykłego oleju napędowego, co obniża jego cenę i nie wymaga żadnych zmian w już istniejących silnikach diesla. Analitycy agencji „Oil World” przewidują, że pod koniec bieżącego roku światowa produkcja biodiesla osiągnie 15 milionów ton. Boom produkcji biopaliwa nie ominął także sąsiedniej Polski. Jej rząd dąży do zmiany ogólnego bilansu paliwowego, aby udział biopaliwa w nim wynosił nie mniej niż 5%. Jakie mechanizmy rynkowe są w tym celu wprowadzane? To zarówno preferencje dla rolników, którzy uprawiają potrzebne surowce, jak i wsparcie dla producentów, którym przyznaje się ulgi podatkowe… Nic dziwnego, że Europejczycy już oceniają hektar roli jako możliwość otrzymania z niego, obsiewając rzepakiem, jednej tony biodiesla… W Rosji, gdzie jest pod dostatkiem ropy i gazu, także pracują nad produkcją paliwa z roślin. U nas alternatywne nośniki energii na razie nie są „w modzie”… Może dlatego, że wielu wysokich rangą urzędników (którzy nie mają nic przeciwko pozostawieniu w swojej kieszeni części zysków z dostaw rosyjskich nośników energii!) postrzega alternatywną bioenergetykę jako wrogą. Ale przecież zależność od rosyjskiej ropy i gazu zagraża niezależności gospodarczej Ukrainy! — Na Ukrainie, podobnie jak w Europie, surowcem dla biodiesla jest rzepak, — opowiada Jurij Chomienko, kierownik wydziału energetyki i alternatywnych rodzajów paliw Ministerstwa Polityki Rolnej Ukrainy. — Pod względem wydajności rzepaku ustępujemy wielu państwom UE: Europejczycy mają z jednego hektara średnio 30—35 centnarów, u nas 16—18. Ale i ten rzepak prawie w całości wywozimy za granicę. Dlatego głównym celem naszego ministerstwa jest rozwój na Ukrainie potężnej bazy surowcowej z uprawą Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki rzepaku i mocy produkcyjnych – do uzyskania biodiesla. Teoretycznie nawet z tego rzepaku, który uprawiamy, można produkować co roku po 200 tysięcy ton biodiesla. A to niemało! Jeśli wziąć pod uwagę to, że zużywamy 5,218 mln ton oleju napędowego w ogóle, z czego 1,9 mln ton importujemy. Tymczasem Niemcy otrzymują rocznie 2 mln ton biodiesla z roślin… Oczywiście, w Ukrainie zakładów, które przetwarzałyby surowiec z roślin na biodiesel, jeszcze nie ma, ale w tym roku powierzchnie zasiewów rzepaku zwiększono dwukrotnie. Już dwa lata państwo przyznaje dotacje producentom rolnym: dopłaca po 100 hrywien za hektar rzepaku ozimego, za jary – 65. W 12 obwodach Ukrainy pracują już niewielkie zakłady badawcze lub rzemieślnicze, które produkują biodiesel. Ale szkopuł w tym, że u nas do tej pory nie ma zatwierdzonej dokumentacji normatywno-technicznej oraz rynku zbytu, dlatego biopaliwo produkują tylko na własne potrzeby. Dzisiaj w gospodarstwach chłopskich pojawiają się instalacje z Polski, Czech – do produkcji biodiesla. Ich wydajność to 200–400 litrów na dobę. I są one na tyle kompaktowe, proste i niewymagające w zastosowaniu, że można je „zaparkować” na każdej miedzy pola czy ogrodu i od razu na miejscu uprawy surowca zaopatrywać maszyny w biopaliwo! Dlatego rolnicy żartują, że biodiesel nawet łatwiej „pędzić” niż samogon… JAKOŚĆ BIODIESLA Paliwo z surowca roślinnego zmusza do tworzenia nowych zakładów z lustra wody siedemnaście hektarów. Potrójna kaskada stawów daje możliwość otrzymywania ekologicznie czystej ryby. Od dawna wiadomo, że gdzie pasieka – tam urodzaj i zdrowie. O tym pamiętają w „Chlibodarze”. Sukcesy agrofirmy „Chlibodar” stały się możliwe dzięki codziennej żmudnej, twórczej i wytrwałej pracy wysokoprofesjonalnego kolektywu pracowników pod kierownictwem autorytatywnego nie tylko w swojej rodzinnej wsi Pisky, ale i daleko poza granicami obwodu mikołajowskiego Fedora Duminiki i jego niezawodnej pomocnicy, dyrektor komercyjnej Wałentyny Puszkarowej. Za wysokie wskaźniki w pracy specjaliści agrarnego cechu nagrodzeni są dyplomami międzynarodowych wystaw-targów. wytwarzanie wyposażenia dla niego. Nad problemem pracuje Naukowo-Badawczy Instytut Ekobiotechnologii i Biotechniki Narodowego Uniwersytetu Agrarnego Ukrainy. Jego uczony, doktor nauk technicznych, profesor Wałerij Dubrowin rozważa: „Wspomniane instalacje pracują według „połowicznej” technologii: paliwo nie jest oczyszczane, dlatego są w nim domieszki wody, metanolu, co czyni je trującym. Przez to samochód po 20 tysiącach kilometrów przebiegu ulegnie awarii, zaznaczają niemieccy uczeni. Zatem warto kupować takie wyposażenie, które zapewni potrzebną jakość biodiesla. Jego praktyczne zastosowanie badają laboratoria naszego uniwersytetu, jedno z nich specjalizuje się wyłącznie w biodieslu. Standard jakości paliwa odpowiada europejskiemu. Według tych standardów konieczne jest tworzenie także laboratorium jakości biopaliwa. I wtedy nie będziemy wlewać do naszych silników nie wiadomo czego…” Inny problem, na który zwraca uwagę uczony, to zakład produkcji biodiesla. Dla niego można zakupić importowane lub stworzone przez krajowych projektantów wyposażenie. To ostatnie zwraca projekt w ciągu 2–4 lat i zmniejsza inwestycje 3–5 razy, w zależności od kosztów surowca i wolumenów wyprodukowanego biopaliwa. A ukraiński biznes już dzisiaj jest gotowy inwestować środki w takie nowatorskie technologie. Ukraina, wielkie państwo agrarne, ma wszelkie przesłanki, by produkować paliwo z roślin, a wieś może stać się potężnym źródłem różnych rodzajów biopaliwa z soi, kukurydzy… Mamy w państwie także wiele zakładów spirytusowych, zdolnych produkować bioetanol z ziemniaków i ziarna, który jako dodatek do benzyny obniża jej cenę. Nawiasem mówiąc, największymi światowymi producentami bioetanolu są USA i Brazylia. Ta ostatnia co roku z trzciny cukrowej produkuje 10 mln ton tego produktu. Prawie żadnego zysku nie daje na razie także coroczny ukraiński zasób biomasy (ponad 100 mln ton słomy i trzciny). A z 50–60 kilogramów słomy można otrzymać 4 kilowatogodziny energii elektrycznej. Nasi europejscy sąsiedzi udowodnili: produkować biopaliwo jest ekonomicznie opłacalne i to dodatkowo zabezpiecza gospodarkę krajów UE przed możliwymi przerwami w dostawach ropy. Temu sprzyjają także nowatorskie technologie. Tylko u nas (według starego, jeszcze radzieckiego przyzwyczajenia) w energetykę atomową czy tradycyjne wydobycie kopalin inwestowano i inwestuje się miliardowe środki, a dla tak perspektywicznej, państwowej wagi sprawy, jak biodiesel – na razie tylko 70 mln na kilka lat.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn