Strona · s. 11strona oryginału ↗
„Małemu” Tarasowi odsłonięto pamiątkowy znak
Слово Просвіти, №32 за 2018 рік
Z inicjatywy Centrum Twórczości Literackiej Instytutu Filologii Uniwersytetu Kijowskiego im. Tarasa Szewczenki (dyrektor — profesor Mychajło Najenko) oraz rady wiejskiej Hulajpola (Czerkaszczyzna) przy miejscowej szkole odsłonięto pamiątkowy znak dla „małego” Tarasa Szewczenki. Będąc już „dorosłym”, pisał, że w dzieciństwie wraz z zmarłym ojcem jeździł na Krym po sól, czyli — chumakował. „...Wyjeżdżaliśmy z Hulajpola... Wzięli sobie, przeprawiliśmy się w bród przez Tikycz, wspięliśmy się na wzgórze...” — czytamy w jednej z jego powieści pisanych po rosyjsku.
Tetiana Iwaszkiewicz
Słoneczna pogoda jakby błogosławiła to wydarzenie. Uroczystości otworzyła dyrektor szkoły w Hulajpolu Natalia Harkawa. Uczniowie w wyszywankach, mimo widocznego wzruszenia, z przejęciem recytowali wiersze Szewczenki. Prawo zdjęcia płótna ze stelii powierzono Myhajłu Nayenkowi. Ksiądz cerkwi w Dmytrówce, ojciec Iwan Jurkiw (Patriarchat Kijowski), odprawił molebień i poświęcił pamiątkowy znak. Powiedział, że odsłonięcie tego znaku jest ważną i szlachetną sprawą. Bo od takich faktów zaczyna się wychowanie młodego pokolenia: — Przechodząc obok, każde dziecko zapyta: „Kto to jest?” A wy opowiecie. Gdybyśmy słuchali zaleceń naszego proroka Szewczenki, nie mielibyśmy wielu nieszczęść, które spadły na naszą Ukrainę, w tym także nieszczęścia, które przyszło do nas wraz z wojną przeciwko północnemu agresorowi. Wierzę, że przejdziemy te próby i Ukraina zwycięży, stanie się silnym, niepodległym państwem. Chcę podziękować Myhajłowi Kuzmowyczowi, że przywraca w sercach Ukraińców dobre tradycje. Często tworzymy sobie idoli z ludzi, których prawie nie znamy, podczas gdy Szewczenko i święci naszego apostolskiego Kościoła to postacie godne czci i naśladowania. Życzę wszystkim zdrowia i zwycięstwa! Chrystus Zmartwychwstał! Chwała Ukrainie! Na stelii obecni zobaczyli małego Tarasa obok wołów czumackich. A na dole — napis o wędrówkach Szewczenki na Krym po sól, kiedy w Hulajpolu trzeba było przebywać w bród rzekę Tykycz, za którą wiodła droga w stronę ówczesnego Jelisawetgradu i dalej — na południe. — Ten skromny znak dołączy do wszystkich tych pomników Szewczenki, które stoją obecnie w trzydziestu pięciu krajach świata, — zauważył Michaił Nayenko. — A to ponad 1400 pomników, co znacznie więcej, niż wszystkim innym poetom świata razem wziętym. Jest mu pomnik także w stolicy USA, Waszyngtonie. Na jego odsłonięciu obecnych było 4 amerykańskich prezydentów. Szewczenko podbił świat swoim talentem artystycznym i filozoficzną mądrością. Jesteśmy dumni, że mały Tarasik wędrował przez nasze wieś; należy zawsze o tym pamiętać i opowiadać swoim dzieciom, wnukom i prawnukom. Róbmy wszystko, aby pamiątkowy znak małemu Tarasowi stale przypominał, czyimi rodzicami jesteśmy dziećmi. Chwała Szewczence! Chwała Ukrainie! Olha Szaryha, zastępczyni przewodniczącego Katerynopilskiej rejonowej administracji państwowej, podziękowała Michaiłowi Nayence za troskę o duchowe oblicze swojej „małej Ojczyzny”, za jego działalność kulturalno-oświatową. Podczas uroczystości mówiono także o potrzebie rozwijania edukacji szkolnej we wsi, w rejonie, na Ukrainie. W rejonowym centrum Katerynopolu działa liceum matematyczno-ekonomiczne, a szkołę w Hulajpolu warto byłoby przekształcić w gimnazjum humanitarno-przyrodnicze lub także w liceum. Budynek jest tu solidny (15 sal lekcyjnych!), a na zajęcia można dowozić uczniów ze wszystkich pobliskich wsi: Brodeckiego, Pałczyka, Łukiwki, Szostakowe... Z tą miejscowością związane są nazwiska dobrze znanych ukraińskich humanistów, badaczy, zwłaszcza twórczości Tarasa Szewczenki: Wasyla Domanyckiego, Serhija Jefremowa, Pawła Fylypowycza, Ahatanhela Krymskiego i innych. Kierownictwu rejonu pozostało zrobić bardzo niewiele: wykazać wolę edukacyjno-kulturalną i dobrze uporządkować drogi dojazdowe do Hulajpola. Na odsłonięciu szewczenkowskiego znaku pracowali dziennikarze lokalnej (rejonowej i obwodowej) prasy, portalu „Żywosłowo”, a obecni byli przewodniczący rady wiejskiej Mykoła Harkawyj, kierownik rejonowej agrofirmy „Urożaj” Mykoła Wowkotrub (obiecał uporządkować teren przylegający do pamiątkowego znaku), wieloletni przewodniczący miejscowego kołchozu Wasyl Piszczanyj, nauczyciele, mieszkańcy wsi Hulajpole. W uroczystościach wzięli udział także Katerynopilska rejonowa biblioteka i Umański muzeum krajoznawcze; profesor Michaił Nayenko podarował im swoją książkę „Wieczorne świty...”, w której po raz pierwszy wspomniano o podróży małego Tarasa przez Hulajpole na Krym. Jechali z ojcem tą historyczną drogą, znaną specjalistom jako wielki tatarski (inna nazwa — czarny, karawanowy) szlak. Wiódł on, jak wiemy, z Krymu na północ i na Podole (na ziemiach czerkaskich przebiegał przez Kaniów, Korsuń, Bohusław, Łysiankę, Zwenyhorodkę, dzisiejszy Katerynopil, Neberybis-Hulajpole) i odwrotnie — na Krym. Na Ukrainie obecnie istnieją jeszcze trzy miejscowości o nazwie „Hulajpole”: w obwodach połtawskim, dniepropetrowskim i zaporoskim. Jeśli przepływa obok nich również rzeka Tykycz i można przez nią przejechać wołami w bród, to pamiątkowe znaki małemu Tarasowi warto stawiać i tam. Genialnego Szewczenki nigdzie i nigdy nie będzie dużo.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
