Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

Ten niewygodny aspekt polityki językowo-etnicznej

Слово Просвіти, №32 за 2018 рік

Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk. Nietrudno się domyślić, że Ukraina jest jednym z państw, któremu warto przygotować się na poważne wydarzenia. Problem nie tylko w tym, że hipotetyczne 50 eurohubów znacznie przyspieszy migrację aktywnej ludności z Ukrainy. Ci ludzie mogliby pracować w ojczyźnie, tworząc gospodarkę przetrwania jako podstawę konkurencyjnego potencjału państwa. Tworzenie potężnych centrów finansowo-przemysłowych będzie wiązało się z koncentracją zasobów zgodnie z prawem minimalizacji strat, przyciągając je z zasobnych w surowce przyległych terytoriów. Ukraina bez wątpienia znajduje się na ich liście. Przytoczone hipotetyczne zagrożenia są znaczące, gdyż po takim „darczyństwie zasobów w zamian za narkotyk kredytów” może okazać się, że mamy niewiele zasobów na rozwój naszego państwa. Będziemy mieli deficyt potencjału innowacyjnego, przede wszystkim w dziedzinie adekwatnej modernizacji państwa i biznesu. Niderlandy mają znikome zasoby, ale efektywność ich produkcji rolnej jest o rząd wielkości wyższa od chwalonych sukcesów naszych agroholdingów na najlepszych na świecie czarnoziemach. Można się pogubić, sporządzając listę ukraińskich problemów, ale prawda jest taka, że nie da się ich uniknąć. Musimy koniecznie zyskać na czasie, aby być gotowymi. Jedynym czynnikiem, który nieco odracza nadciągającą na nas dziewiątą falę globalizacji, jest konsekwentna polityka językowo-etniczna, obywatelska i państwowa ochrona ukraińskich wartości etnicznych, relacje z mniejszościami etnicznymi jako ostatecznie obywatelami na podstawie rządów prawa. W nowym świecie różnica między autochtonami a mniejszościami nie będzie już mierzona liczbą, lecz aktywnością biznesową i zdolnością do okiełznania trendu globalizacyjnego, wykorzystania go do zdobycia władzy i bogactwa. Mniejszości nigdzie już nie asymilują się w tradycyjne środowisko językowo-etniczne, jeśli nie daje im ono preferencji w światowym biznesie, nie posiada głównych markerów kosmopolitycznego składnika globalizacji, nie włada choćby jednym z jej języków. Na obszarze poradzieckim językiem przejściowym kosmopolityzacji jest rosyjski. Dlatego na Ukrainie mniejszości etniczne wybierają i będą wybierać rosyjski oraz angielski, nie mając potrzeby używania ukraińskiego. Niestety, język rosyjski jest nie tylko językiem okupacji, ale i przejściowym regionalnym językiem globalizacji, który poprzedza angielski. Dlatego po jego stronie stoi bogaty cywilizowany świat, sympatyczni miliarderzy naszych terenów i, bez wątpienia, Rosja. Będą nas rusyfikować ze strony Rosji i ze strony reszty świata, nawet nie mając do nas ani krzty zła — taka jest wola biznesu na biznesie. Trzeba przyznać, że mniejszości narodowe są zawsze bardziej aktywne, zdolne do szybkiego wykorzystywania miejscowych i światowych procesów dla wzbogacenia się i wpływu na państwo. Nie trzeba poniżać Romów litością czy zazdrościć zbyt sukcesywnym przedstawicielom biznesmenów i urzędników z jakiejś innej narodowości. Romowie żyją, jak chcą, i nie zawsze są biedni, a ci, inni, masowo bogacą się znacznie szybciej od typowych, ale zdepresjonowanych wujków z autochtonicznego ukraińskiego etnosu. Jeśli po skandalu z pogromami obozów romskich ktoś skarży się, że państwo mniej chroni prawa etnicznych Ukraińców — to smutne. Światowy wpływ zawsze orientuje państwo na wspieranie postępu. A unifikacja ludności, zacieranie granic między państwami i narodami w celu przyspieszenia ruchu kapitału i zasobów właśnie zakłada wspieranie szczególnych praw mniejszości. Uważa się, że autochtoni w cywilizowanym społeczeństwie i tak mają fory w zakresie wpływu i zamożności. Nikt przecież nie będzie robił wyjątku dla Ukrainy, w której ukraiński etnos takich forów nie ma z powodu długotrwałej kolonizacji przez imperia. Na świecie dominuje proces gromadzenia bogactwa, a problemy językowo-etniczne i rodzinne okazały się po raz pierwszy w historii ludzkości pochodnymi, podporządkowanymi temu procesowi. Całkiem możliwe, że to nie jest zbyt dobre, ale taka jest rzeczywistość. Z drugiej strony — dominacji ludzkiej natury, wartości rodzinnych i etnicznych nie da się odwołać. Dlatego czynnik etniczny nieuchronnie będzie wpływał w przyszłości na światowe procesy, a będąc przygniecionym przez globalizację, będzie przybierał ostre formy walki o wpływy i wzbogacenie. Całkiem możliwe, że z czasem procesy globalizacyjne okiełznają aktywne narody autochtoniczne lub enklawy mniejszości, i dlatego ważne jest dla nas, aby być gotowymi na ostrą konkurencję za jakieś 30 lat. W tym celu wszyscy powinni starać się być obywatelami ukrainocentrycznego światopoglądu. Mówię to tym, którzy nie lubią etnicznych Ukraińców i uważają ich za winnych wszystkich problemów państwa. Ale, na przykład, nie wszyscy emigranci we Francji kochają Francuzów, ale stają się Francuzami, aby żyć spokojnie i dobrze, jak we Francji. To, że nasi urzędnicy, ministrowie, deputowani, wojskowi, policjanci i zwykli obywatele publicznie posługują się rosyjskim i trollują „ukraińców”, świadczy o tragicznym niezrozumieniu powagi światowych wyzwań, które musimy pokonać. Nie uratuje nas MFW czy oparcie na biznesie super-bogatych, nawet nie silna armia, a świadomy wybór państwowotwórczej tożsamości, bo tak zyskamy czas na odnowę przed nowym wyzwaniem świata. Oczywiście, nie możemy być przeciwnikami globalizacji, bo to nierozsądne, niczym przeciwstawianie się wielkiemu żywiołowi, ale musimy koniecznie zyskać na czasie, aby przygotować własny statek i pozostać na powierzchni. Nie jestem pewien, czy rozumiemy, jak to zrobić teraz, ale mam nadzieję, że zrozumiemy, inaczej nie byłoby sensu pisać tego tekstu. Na początek wystarczy choćby udawać publicznie obywatela o ukraińskim nacjonalistycznym światopoglądzie. Nawet jeśli niektórym od tego wywraca się żołądek i w domu chce się przekląć w ojczystym języku. Możliwe, że po jeszcze kilku bolesnych ciosach w naszą kieszeń, stać się takimi obywatelami zechce większość. Ale czas na podjęcie osobistej decyzji mija i wszyscy możemy przegrać. Oczywiście, w przegranej nie ma szczególnej tragedii, bo ktoś musi przegrywać. Będziemy przyzwyczajać się do życia z prądem świata, wszak człowiek przyzwyczaja się do wszystkiego. Nie jesteśmy najgorsi — tak żyje większość ludności planety. Ja jednak wolę, aby nowe pokolenie Ukraińców znalazło się na powierzchni, w ukraińskiej, a nie w cudzej łodzi. Niedawno znany szwedzki futurolog Kjell Nordström w swoim kijowskim wykładzie dla biznesu postawił hipotezę, że w niedalekiej przyszłości zamiast 28 krajów UE będzie 50 potężnych hubów gospodarczych. Co więcej, prognozy socjologiczne świadczą o gwałtownej koncentracji biznesu i aktywnej ludności w miastach. Globalizacja wyraźnie przyspiesza, a nadchodząca urbanizacja i kosmopolityzacja ludności planety w sposób radykalny wpłynie przede wszystkim na życie obywateli państw o słabym potencjale konkurencyjnym.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn