Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

ŚWIĘTO DUMNEGO NIEPOSŁUSZEŃSTWA, SIŁY I SUMIENIA NA CHORTYCY

Слово Просвіти, №33 за 2005 рік

KREW GRA Nie wierzę w powrót wojska. Nasze wojsko w ziemi i w stepach. I żadna trwoga synowska Nie zbierze go znowu pod sztandar. Iwan Małkowycz — Co oznacza nazwa „Sztuka walki „Spas”? — Sztuka walki „Spas” — to zwyczaj kozackich rodów, kiedy kozak swoim poziomem sztuki walki dochodził do poziomu ratownictwa dla dobra ziemi ojczystej, dla dobra narodu, czyli stawał się rodzicielem swojej ziemi. — W czym upatruje Pan ratownictwo „Spasu” dzisiaj? — Polega ono na odrodzeniu kozackiego ducha, kozackiego męstwa Ukraińców. To nasz główny cel. Do tego służą zawody sportowe i walki „ława na ławę”. Nie zajmujemy się rozmowami i budowaniem teorii, a robimy wszystko w praktyce. — Na czym polega odmienność „Spasu” od innych organizacji i ośrodków kozackich? — Różnica polega na tym, że praktycznie pracujemy z dziećmi. Wiemy, że dzieci — to przyszłość Ukrainy i właśnie dla nich warto chodzić w szarawarach, nosić osełedce. Będą one chłonąć w siebie tego ducha i, mamy nadzieję, wyrosną na prawdziwych Ukraińców. Nawiasem mówiąc, w naszych szeregach obowiązuje zasada: nie pić i nie palić. To również wewnętrznie mobilizuje. „Spas” — to środek, za pomocą którego ukraińskość osiągnie ten poziom duchowy, kiedy będzie zdolna tworzyć. A do tego naród musi być zdrowy i moralnie, i fizycznie. — Rozmawiając z synem zmarłego Anatolija Jermaka, Witalijem, który też jest w waszych szeregach, doszłam do wniosku, że u podstaw zjednoczenia „Spasu” leży kult Pana osobowości w dobrym tego słowa znaczeniu. Jak Pan sam do tego podchodzi? — To trochę nie tak. Jeśli istnieje jakiś kult jednostki, to jest to po prostu przykład własnego stylu życia, który albo jest przyjmowany, albo nie. Choć pracuje u nas wielki zespół. Oczywiście, ja jako kierownik formuję kozackie koło, ale panuje u nas atmosfera równości, nie ma weselnych generałów i mitycznych marszałków, każdy może wyrazić to, co uważa za stosowne. Czyli, być może, to, co nazwała Pani kultem, jest po prostu życiem według zwyczajów i określonych zasad duchowych. Przodkowie zostawili nam zwyczaj dumnego nieposłuszeństwa prawdy i sumienia, dlatego u podstaw naszego bytu leży nieakceptowanie wyższości nad sobą i w sobie. — Dlaczego w pełnym wymiarze nie jest u was zaangażowany region zachodni? — Formowanie i rozwój „Spasu” rozpoczynały się na Wschodzie, w Zaporożu. Ale pracujemy także w regionie zachodnim: Tarnopol, Lwów, Równe, Wołyń. Istnieją też czysto techniczne momenty. Na festiwal chłopcy muszą dojeżdżać na własny koszt, więc często przeszkodą staje się problem finansowy. Mam nadzieję, że na dziesiąty jubileuszowy festiwal przyjadą wszyscy, a to kilka tysięcy uczestników. Zdjęcie Leonida — Wiem, że w kijowskiej organizacji jest tylko 30 osób. — Rzecz w tym, że trzydzieści osób — to ci, którzy systematycznie ćwiczą. Bywa, że człowiek przyjdzie na kilka treningów i dalej nie jeździ. Poza tym 30 osób dla Kijowa na pierwszy rok — to normalnie. Ale to tylko w MAUP, a jest jeszcze 60 osób w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, będzie jeszcze ośrodek na Uniwersytecie im. M. Drahomanowa. Zatem widzę niezłe perspektywy w odniesieniu do Kijowa. — Czy prowadzicie agitację na rzecz wstępowania do kozactwa? — Agitacja specjalna nie jest prowadzona. Do nas może przyjść każdy, kto chce spróbować swoich sił. Jeśli wytrzyma, wtedy jest z nami, ale istnieją pewne próby. — W ciągu roku prowadzone są tylko treningi, czy także inna praca? — U nas trening prowadzony jest według takich zasad. To przygotowanie fizyczne, techniczne, teoretyczne, moralno-wolicjonalne, a najważniejsze — duchowe. Człowiek musi zajmować się nie tylko hartem fizycznym. „Spas” — to sposób życia. To nie jest sztuka walki. — A czy w szeregach organizacji są dziewczęta? — Dziewczęta są, ale tylko jako życzliwe osoby, pomagają nam. Rzecz w tym, że dziewczyna powinna rodzić dzieci — młodych Ukraińców, dziewczyna powinna opiekować się rodziną, ona daje przyszłość, a naszym męskim zadaniem jest tę przyszłość utrzymywać i chronić. — Wczoraj na koncercie widziałam, że ludzi nie było zbyt wielu jak na Zaporoże. Czym może Pan to wyjaśnić? — Po pierwsze, do tej pory stosunek do struktur kozackich jest niejednoznaczny. Niektórzy uważają, że zebrali się kozacy i znowu będą pić. To wszystko nudzi. Jednak z roku na rok rośnie szacunek do „Spasu”. Władze miejskie obiecują w pełni wspierać ten festiwal. Wtedy i ludzi będzie więcej. — A w jaki sposób organizacja utrzymuje kontakty z innymi państwami: Białorusią, Rosją? — Obecnie sformowano Ogólnoukraińskie Stowarzyszenie „Spasu”, a będzie formowana Międzynarodowa Federacja Sztuk Walki, w której epicentrum będzie „Spas”. — Jakim widzi Pan dziesiąty festiwal „Spasu”? — Przygotowania do niego rozpoczynają się już dzisiaj. Uważam, że formuła festiwalu nie zostanie zmieniona. Będzie i pokłon naszej świętości — Kamiennej Mogiły, i walki „ława na ławę” na Chortycy, wszystkie te wydarzenia, które już dawno stały się tradycyjnymi. Już na tym festiwalu odbył się plener pod kierunkiem artysty Leonida Hopanczuka, który ma przerodzić się w potężną akcję artystyczną, która rozpocznie się jesienią w Kijowie i zakończy na jubileuszowym festiwalu na Chortycy. Oczywiście, wzrośnie liczba uczestników. Tylko z Rosji przybędzie ich 500, z Białorusi — 200, czekamy na gości z Bułgarii, Chin, Wietnamu. Do tej pory festiwal tworzyło wąskie grono ludzi. Inicjatywę Anatolija Jermaka, który zaczął odradzać zapomniane tradycje, podchwycili jego towarzysze broni — deputowany ludowy Ukrainy Hryhorij Omelczenko, przewodniczący zarządu Ogólnoukraińskiego Stowarzyszenia „Afgańczycy Czarnobyla” Ołeksandr Riabeka. Teraz czekamy na wsparcie ukraińskich władz, bo obecnie na Ukrainie jest wreszcie prawdziwa ukraińska władza. I wydaje mi się, że na jubileuszowym festiwalu będą i Prezydent, i Premier. Zapamięta Pani moje słowa, bo my, kozacy, jesteśmy tacy: jak powiedzieliśmy — tak będzie. Będzie ponad tysiąc uczestników i kilka tysięcy gości. — A jak osobiście trafił Pan do „Spasu”? — Wszystko to tradycje. Jestem kozackiego rodu, coś otrzymałem od dziadka, potem spotkałem się z grupą ludzi o podobnych poglądach: Ołeksandrem Kornijenką, Wiktorem Pawlenką. Jeździliśmy po wsiach, zbieraliśmy techniki, interesowaliśmy się metodami różnych organizacji i tak się stało, że znaleźliśmy nauczycieli, jak Anatolij Bondarenko z Doniecczyzny, Leonid Bezkłubyj z Odessy, którzy dali wewnętrzny kręgosłup i prawo do rozwijania się samemu i sprawie. Pierwszy festiwal przeprowadziliśmy sami. Było siedemdziesięciu uczestników. Potem zwróciliśmy się do Rady Najwyższej. Poznaliśmy deputowanego ludowego Ukrainy Anatolija Jermaka. Był tak oddany Ukrainie. Porozmawialiśmy dwie minuty, w jego oczach zapłonął ogień i powiedział: „Wszystko, chłopaki, pracujemy”. Miał wiele spraw, ale otrzymaliśmy pierwszą pomoc od niego i Ogólnoukraińskiego Stowarzyszenia Zdjęcie Leonida „Afgańczycy Czarnobyla”. To ludzie, którzy naprawdę przejmują się duchowością. — Na Chortycy jest wielki problem ekologiczny. Ile ton śmieci wywieźliście, przygotowując się do festiwalu? — Tylko z jednego miejsca wywieźliśmy około 5 ton śmieci, to z jaru Hronuszyna, gdzie przygotowywano główne widowisko. Zrobiliśmy to własnymi siłami w pół dnia. A wyobrażacie sobie, ile ich jeszcze zostało? Gdyby postawić tu zakład przetwarzania śmieci, to wzbogaciłby się na Chortycy. — Kwestia mostu przez Chortycę. Jak Pan i Pana organizacja odnosicie się do tego problemu? — Jednoznacznie — mosty Zaporożu są potrzebne. To bardzo ważny problem. Tę kwestię trzeba oddać pod rozwagę specjalistów. Tutaj, tak jak w „Spasie”, nie warto dawać upustu emocjom. W walce, jeśli nie jesteś specjalistą, przegrywasz. Opinię społeczeństwa trzeba uwzględniać, ale ostatnie słowo należy do specjalistów. Wiecie, tam, gdzie trzech Ukraińców — minimum dwóch hetmanów. Wydaje mi się, że kwestii mostu przez Chortycę nie warto rozwiązywać tłumem, tylko fachowo. Żeby nie powtórzyła się historia budowy zakładów w centrum miasta, które pokryły dymem wszystko wokół, chociaż projekt był zupełnie inny. — Jak u Pana rozwiązuje się kwestię językową? — Kwestia językowa nawet nie istnieje. Wszyscy chłopcy rozmawiają w języku ukraińskim. Uważam, że ma to ogromne znaczenie. Wszystko trzeba przepuszczać przez siebie. Jest potężna energetyka naszego języka — to jedno ze źródeł, które daje natchnienie, by rozwijać się samemu i inspirować innych. Sprawdzono, że jeśli nawet w rosyjskojęzycznym otoczeniu będziecie rozmawiać po ukraińsku kilka godzin, to przynajmniej trzech z pięciu przejdzie na ukraiński, niedoskonały, ale to już pozytywny rezultat. — Czego życzyłby Pan naszym czytelnikom? — Przede wszystkim kochać Ukrainę. Być duchowo silnymi. Po prostu pamiętać, że nasz ukraiński zwyczaj — to zaledwie cztery słowa: dumny opór prawdy i sumienia. Prawda, sumienie, duma ze swojego narodu, ze swojej ziemi, ale nie pycha, nie wyższość, a właśnie duma. Trzeba być wolnym i dumnym, bo mamy z czego być dumni. W genach Ukraińca pulsuje wieczny opór. Bądźcie niepokorni wobec losu i okoliczności. Formujcie swój los sami. Nie zapominajcie o prawdzie, żyjcie zawsze zgodnie z prawdą, bo kto ma prawdę, ten ma siłę, a wszystko powiedziane wyżej równoważy sumienie. Żyjcie zgodnie z sumieniem! Rozpytywała Iryna OLIJNYK DOŚWIADCZENIE Wbrew epigrafowi do tego artykułu, mimo wszystko uwierzyłam w powrót wojska, przy czym nie w postaci historyczno-nostalgicznej instalacji, a w młodych, silnych chłopakach, którzy żyją i działają we współczesnych wymiarach. Obecnie istnieje niejednoznaczny stosunek do kozactwa. Współczesna młodzież nie potrzebuje ludowego kiczu o naftalinowym posmaku. Inna sprawa, kiedy w prawdziwym kozackim stroju jest twój rówieśnik, który myśli nowoczesnymi kategoriami. Na tle alkoholizmu, narkomanii, bezduchowności dorastającego pokolenia przyjemnie jest widzieć i czuć, że „uśpiony dorobek naszych przodków” zaczyna pulsować w dzisiejszych Ukraińcach, zaczyna tlić się nadzieja, że kozacki duch odradza się. Właśnie takich kozaków nowej formacji połączył IX Międzynarodowy Festiwal Kozackich Sztuk Walki, poświęcony świetlanej pamięci stepowego ojca Anatolija Jermaka. Festiwal odbył się w Zaporożu na owianej legendami wyspie Chortyca, gdzie, według słów deputowanego ludowego Ukrainy Hryhorija Omelczenki, „każda fala Dniepru przewraca smutne, wesołe, tragiczne strony naszej historii, bosymi stopami czujemy jej potężną energetykę i to daje nam siłę tworzyć nową historię rękami i sercem”. Zaprosiliśmy do rozmowy prezesa WGO „Ogólnoukraińska Federacja „Spas”, prawdziwego ukraińskiego kozaka Ołeksandra PRYTUŁĘ, który jest mózgiem unikalnego i niepowtarzalnego zjawiska o nazwie „Spas”.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn