Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

PRAWDZIWA BYLICA. W rocznicę podniesienia niebiesko-żółtej flagi

Слово Просвіти, №33 за 2008 рік

Anatolij Czmil, przewodniczący Ananjiwskiego Rejonowego Zrzeszenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, obwód odeski To ważne wydarzenie miało miejsce podczas świąt pierwszomajowych 1990 roku. W Ukraińskim państwie dojrzewała samodzielność i niepodległość. Od sowieckich obyczajów i tradycji zwykli mieszkańcy nie byli w stanie się uwolnić, a nikt nie spieszył się, by wprowadzać ukraińskie. Przypomnę wywrotowy dowcip tamtych czasów. W prokuraturze, na przesłuchaniu. „Co widziałeś rano na dachu biblioteki? – Szedłem w swoich sprawach, wisiała czerwona flaga, wracam do domu, widzę, że już i naszego powiesili!” Oto co wydarzyło się w mieście Ananjiw podczas świąt pierwszomajowych 1990 roku. Także w naszym mieście znaleźli się śmiałkowie, którzy wierzyli i przewidywali, że Ukraina stanie się samodzielnym państwem. Tak, tego dnia na czele świątecznej kolumny, na rogu ulic Sowietskiej i Anosowa, zatrzepotała nasza ukraińska niebiesko-żółta flaga. Było to tak nieoczekiwane, że organy ścigania i kierownictwo rejonu nie mogły się otrząsnąć – co zrobić z flagą i śmiałymi chorążymi? Skąd oni, gdzie pracują, kto pozwolił, skąd wzięli flagę? Podczas gdy zastanawiali się, co zrobić z flagą i jej inicjatorami, niebiesko-żółta bez przeszkód zbliżała się do świątecznej trybuny Bohdan Sawkiw Nasze towarzystwo powinno wykonać zdecydowany krok ku utrwaleniu jego wielkiego historycznego przeznaczenia. Przecież żyjemy już w niepodległej Ukrainie. Dlatego słuszna jest myśl przewodniczącego Iwano-Frankiwskiego Obwodowego Zjednoczenia „Proświty” Stepana Wołkowieckiego, aby doprowadzić sieć organizacyjną towarzystwa do każdej miejscowości. Przypomniała mi się działalność „Proświty” z dalekich, zupełnie dziecięcych lat przedszkolnych. Dzięki staraniom wiejskiej organizacji w naszej wsi na Tarnopolszczyźnie odbywały się różnorodne imprezy kulturalne, festyny, działał chór, amatorski zespół dramatyczny, organizowano występy ukraińskich artystów zawodowych. Propagowano zdrowy styl życia, krytykowano nadużywanie alkoholu (wtedy wódkę piło się rzadziej niż teraz). W czytelni „Proświty” były ukraińskie gazety (o żadnym zalewie prasy rosyjskojęzycznej czy też polskojęzycznej nie było mowy), odbiornik radiowy. Do tej czytelni przychodzili ludzie, wstrzymując oddech i ze łzami w oczach słuchali ojczystej mowy — audycji radiowych z Zakarpackiej Ukrainy, która walczyła o państwowość. „Proświta” otworzyła we wsi ukraiński przedszkole, gdzie uczyliśmy się patriotycznych wierszy, pieśni, tańców, nawet uczyliśmy się siedzieć „po kozacku”. Z dalekiego dzieciństwa zapamiętałem wiersz: Ja choć mały chłopczyna, A już ukraińskie dziecko, Ukraińcy ojciec i matka, … Ale wkrótce postanowili: inicjatorom z niebiesko-żółtym zablokować drogę do trybuny. Jednak nie stało się tak, jak sobie zamierzano. Śmiałków, którzy nieśli przed kolumną niebiesko-żółty sztandar, zmuszono do skrętu w ulicę K. Liebknechta, ale i tu nie dali za wygraną. Przed dumnie uniesioną przez nich flagą, na skrzyżowaniu ulic Sowieckiej i K. Liebknechta, przechodziła, jakby równając krok z flagą, świąteczna kolumna przedstawicieli wszystkich warstw wiekowych mieszkańców rejonu. Jestem przekonany, że zdarzenie z niebiesko-żółtą flagą nie pozostawiło obojętnym żadnego uczestnika święta. Jedni domagali się kary, natychmiastowego zwolnienia inicjatorów-flagowców …nosicieli chorągwi z pracy, inni wybrali stanowisko: moja chata z boku, a tylko niewielka mniejszość popierała odważnych chorągwionosicieli. Dostało się wtedy także dyrektorowi SPTU-54 P. Kuszniru, od którego na zebraniach rejonowych żądano bezpodstawnego zwolnienia jego nauczycieli-wychowawców, inicjatorów chorągwi: Walerija Jankiewycza i Mykoły Kuszniarenki. Trzeba jednak oddać należne uznanie i podziękować Petrowi Petrowyczowi, który z dużym ryzykiem i dzięki swojej świadomości narodowej przekonał kierownictwo rejonu, że nie było żadnej zbrodni i nie ma podstaw, by zwalniać nauczycieli z pracy. Najciekawsze jednak jest to, że uczestnicy

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn