Strona · s. 6strona oryginału ↗
SPOŁECZEŃSTWO
Слово Просвіти, №33 за 2008 рік
Wołodymyr WOJTENKO, profesor. Będąc małymi, chcą stać się „wielkimi”. Kiedy trochę podrosną, chcą być dorośli: wkładają buty mamy na obcasach albo przymierzają się do papierosów taty. Atrybuty „dorosłości” są oczywiste i osiągalne, zwłaszcza gdy dorośli (w domu czy na łące) nie obciążają swojego zachowania choćby czymś, co nazywa się kulturą. Przekleństwa, tytoń, piwo, wino, wódka, ryzykowny seks, narkotyki, kryminał — oto lista i kolejność tego, na co, dzięki Bogu, nie jest skazana każda nieletnia dusza, a jednocześnie tego, czego uniknąć udaje się nie wszystkim. Nauczyciele o tym wiedzą, ale w większości milczą. Lekarzom milczeć nie wolno. RETRO. W 1999 roku ukazał się raport z badań socjologicznych nad zachowaniami seksualnymi najmłodszych obywateli Ukrainy. Realizacja projektu stała się możliwa dzięki wsparciu Ministerstwa Ochrony Zdrowia Ukrainy, Światowej Organizacji Zdrowia oraz Funduszu Ludnościowego ONZ, które udzieliły wykonawcom wsparcia politycznego, technicznego i finansowego. Badanie objęło prawie 2000 nastolatków ze wszystkich regionów Ukrainy, głównie uczniów średnich szkół ogólnokształcących oraz studentów. Dla uzyskania całościowego obrazu ankietowano również pracowników medycznych, nauczycieli, pracowników służb socjalnych dla młodzieży, konsultantów „telefonów zaufania” oraz rodziców, w łącznej liczbie ponad 200 osób. Uzyskane materiały zszokowały, choć lekarze bliscy zawodowo tej problematyce (wenerolodzy, ginekolodzy) byli wystarczająco poinformowani. 1. 73,6% młodych ludzi utrzymuje regularne i nieregularne kontakty seksualne, większość z nich rozpoczęła życie seksualne w wieku 15–17 lat, jednak 21% nie stosuje środków zapobiegających ciąży. 59% ciąż u dziewcząt kończy się aborcją. Zapalenia wewnętrznych narządów płciowych i zaburzenia cyklu miesiączkowego to pierwsze oznaki tego, że pewna liczba dziewczynek i dziewcząt w przyszłości będzie miała problemy — być może nawet niepłodność. 2. Rozpowszechnienie chorób przenoszonych drogą płciową różni się w zależności od regionu, ale różnice regionalne nie były przedmiotem badania. Lista schorzeń jest typowa dla „dorosłej” wenerologii. 3. Głównymi czynnikami powstrzymującymi nastolatków przed zwróceniem się do specjalistów są względy natury etycznej: boją się osądu, nieprzestrzegania tajemnicy, a także niezrozumienia swoich problemów przez dorosłych. Niektóre obawy mają podstawy. Tak, pracownicy „telefonu zaufania” w 60% zgłoszeń nie potrafią odpowiedzieć na wszystkie pytania nastolatków. 100% ankietowanych konsultantów „telefonu zaufania” nie posiada umiejętności pracy z nastolatkami, większość z nich wskazuje na brak specjalistycznej wiedzy, 25% konsultantów nie wie o wyspecjalizowanych placówkach dla nastolatków i młodzieży, 91% uznało za skrajnie potrzebne dodatkowe przygotowanie zawodowe do pracy z nastolatkami i młodzieżą w kwestiach zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego. W przypadku zwrócenia się do lekarzy znika kwestia kompetencji zawodowych, jednak znaczącą rolę jako czynnik powstrzymujący odgrywają kwestie finansowe. Negatywnym czynnikiem jest to, że jedna trzecia nastolatków odczuwa obojętny lub wrogi stosunek do siebie ze strony pracowników medycznych. Badanie potwierdziło, że często lekarze decydują się na naruszenie tajemnicy lekarskiej i informują rodziców o problemach zdrowia seksualnego ich dzieci, a mianowicie: ze wskazań życiowych — 75,8%; za zgodą nastolatka — 57,6%; w przypadkach zagrożenia społecznego — 63,6%; we wszystkich przypadkach — 12,1%. Jest tu o czym myśleć, ponieważ przestrzeganie tajemnicy lekarskiej w pewnych przypadkach jest po prostu niebezpieczne, a jej nieprzestrzeganie (informacja o czym szybko rozprzestrzenia się w środowisku młodzieżowym) tworzy niekorzystny wizerunek placówek medycznych i zmusza do unikania kontaktów z nimi. Autorzy publikacji „Zdrowie reprodukcyjne i seksualne nastolatków na Ukrainie” kończą ją tak: „Sytuacja ze zdrowiem seksualnym i ryzykownymi zachowaniami nastolatków na Ukrainie, według danych przeprowadzonego badania, nie jest krytyczna. Zaniepokojenie wywołuje raczej negatywna dynamika wielu wskaźników. Jeśli środki prewencyjne nie zostaną opracowane na szczeblu państwowym w najbliższym czasie, przyszłość Ukrainy będzie wyglądać bardzo pesymistycznie”. Od tego czasu minęło dziesięć lat i przyszłość nadeszła. OD 1999 DO 2008. Niedawno media opublikowały wyniki sondażu, który przeprowadził Fundusz Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) wspólnie z Ukraińskim Instytutem Badań Społecznych im. O. Jaremenki wśród 6535 respondentów — uczniów szkół oraz studentów pierwszego roku szkół zawodowych i wyższych uczelni z 335 placówek edukacyjnych w 227 miejscowościach. Jak wskazuje tabela 1, w porównaniu z 1999 rokiem sytuacja pozostaje „stabilna” (w tym sensie, że życie seksualne rozpoczyna się nie wcześniej niż w 6. klasie). Jednocześnie mamy znaczący odsetek „seks-pozytywnych” wśród młodzieży w wieku nastoletnim. Większość ankietowanych, którzy mieli już doświadczenia seksualne, łączy seks ze spożywaniem alkoholu i narkotyków, a jedna czwarta lekceważy prezerwatywy. I dzieje się to na Ukrainie, gdzie sytuacja epidemiczna w zakresie HIV/AIDS staje się coraz gorsza. Podczas przeprowadzania tego sondażu okazało się, że mniej niż 1% ukraińskich dzieci w wieku 11–16 lat uważa się za „całkowicie nieszczęśliwe”, a prawie trzy czwarte czuje się „dość szczęśliwymi”. Głównym czynnikiem poczucia szczęścia jest
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
