Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

ŻYJEMY OD POTOPU DO POTOPU W NIEPOKOJU

Слово Просвіти, №33 за 2008 рік

Sześć lesistych obwodów Ukrainy (winnicki, iwano-frankiwski, zakarpacki, lwowski, tarnopolski i czerniowiecki) goi rany po katastrofalnej powodzi z 23–27 lipca 2008 roku, w której zginęło 30 osób, zalanych zostało 40 tysięcy domów. Zniszczone zostały budynki użyteczności publicznej, linie energetyczne, infrastruktura transportowa. Kląska nie oszczędziła zwierząt gospodarskich, gruntów rolnych. Prezydent Ukrainy ogłosił stan wyjątkowy w tych obwodach, wyznaczono trzymiesięczny termin na likwidację skutków powodzi, Rada Najwyższa przydzieliła 5,8 mld hrywien. Nawet na mojej pamięci to już nie pierwsze żywiołowe nieszczęście. ani (z tych pięciorga maluchów, które zginęły w wyniku żywiołu). Kiedy do grupy dorosłych i dzieci, które ratowały się na jednym z dachów, zbliżył się śmigłowiec ze spuszczoną drabinką, najmłodsi nie utrzymali się i wpadli do wzburzonego nurtu. Niektórzy zginęli, nie doczekawszy się pomocy (na Pokuciu). Ludzie wsiedli do łodzi, ale nurt ją przewrócił. Zmarłych nie da się przywrócić, ich jest dwadzieścia dwoje. 398 miejscowości zostało zalanych, doszczętnie zniszczonych zostało 350 zagród, ponad 1100 km dróg samochodowych, zniesiono lub uszkodzono 482 mosty samochodowe i 530 mostów dla pieszych, przesiedlono 10 tysięcy osób. Najtrudniejsza sytuacja była w rejonach kosowskim i werchowyńskim, gdzie odcięte od lądu znalazło się 70 wsi. Zniszczono 40 tys. ha upraw, straty rolników — 143 mln hrywien. PROBLEMY DZISIEJSZEJ POWODZI — W PRZESZŁOŚCI Podczas powodzi po wojnie w 1948 roku chłopi ratowali się sznurami, prawda, pomagali sobie nawzajem. Właśnie dzięki pomocy rodziny przetrwali nieszczęście. O wielkiej powodzi w Galicji opowiadał mi w 1948 roku dziadek Hnat. Miała ona miejsce podczas I wojny światowej i doprowadziła do zniszczenia lasów oraz naruszenia koryt rzek. Jednak rząd austriacki, a od 1918 roku polski, zbudowali mosty i ponad 50 km kanałów. Wszystkie cesarskie i polne drogi miały rowy odwadniające (rowy). Masywy pól, pokosów i pastwisk miały szereg rowów, które odprowadzały wodę do rzek. W każdej wsi był inspektor od rowów. Pod jego kierownictwem każde gospodarstwo musiało odpracować kilkadziesiąt dni na pracach społecznych przy remoncie mostów i utrzymaniu rowów. Przy gospodarstwach i na polach chłopi utrzymywali rowy w należytym stanie. Wycinanie okolicznych lasów karano grzywną. Suche gałęzie zbierano w lasach pod nadzorem leśników. Nikt nie mógł zlikwidować nawet najmniejszej rzeczki na polu czy przy siedlisku. Na Lwowszczyźnie w latach 20.–30. XX w. do prac melioracyjnych przyłączało się „Proświta”. Właśnie z jej środków opracowano projekt, a dzięki wspólnej pracy (tołoce) wykopano kanał Ganaczów—Zachodni Bug o długości ponad 13 km. Władza radziecka zniszczyła wszystko. Kolektywizacja i przesiedlenie Ukraińców na Syberię zaniedbały ziemię. Wycinka lasów, zła melioracja, dewastacja pastwisk i łąk zniszczyły kanały, rzeczki (zmniejszyła się liczba ryb i ptaków wodnych). Powodzie stały się częstsze. POWOLNA ŚMIERĆ OBSZARU LEŚNEGO Podczas II wojny światowej Niemcy masowo wywozili drewno. Na odbudowę gospodarki narodowej URSR po wojnie z Karpat wywieziono kilka milionów metrów sześciennych drewna. Dąb i buk szły na budowę portów Odessy, baz wojskowych. Obecnie powierzchnia lasów w naszym obwodzie wynosi ponad 40 procent ogólnej powierzchni. To największy obszar leśny. Po powodzi 1969 roku z Syberii zaczęto sprowadzać drewno na produkcję mebli oraz na industrializację Iwano-Frankiwska kłody idą do Europy, a nawet na Bliski Wschód i do USA. Skorumpowana władza (leśnicy, wójtowie wsi, DAI) walczy z kradzieżami tylko na pokaz. Wielu urzędników państwowych jest powiązanych z ukrytym handlem drewnem. Drewno wywożą nocą, stosując różne sztuczki (przysypują je kamieniem, ziemią itp.). Intensywna zabudowa obwodu wymaga wycinki wielu drzew, a na tym zarabiają złodzieje, z którymi są związani ci, którzy wytwarzają wyroby stolarskie w obwodzie i poza jego granicami. Iwano-Frankiwszczyzna to kraj turystyczny. Malownicze krajobrazy, trudno dostępne lasy i wsie stają się strefami wypoczynku „zielonej turystyki", a ich właściciele poszerzają swoje bazy. Tysiące skorobogaczy od niedawna buduje pałace, jakich nie mieli tu nawet zamożni krewni Habsburgów i Potockich. A ich „mini-parki" są całkiem spore. Jarema-Dora i Jamna jeszcze dziesięć lat temu miały kilometrowe rowy, a teraz wszystko zlało się w jedną piętnastokilometrową zabudowę. Nawiasem mówiąc, te rezydencje położono nad Prutem i jego dopływami. To presja na przyrodę, niszczenie lasu. Państwowe leśnictwa wciąż jakoś kontrolują sytuację i sadzą

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn