Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

EKOLODZY BIJĄ NA ALARM

Слово Просвіти, №33 за 2008 рік

Petro ANTONENKO. Powódź w regionach zachodnich i jej katastrofalne skutki nie mogą pozostawić obojętną opinii publicznej, już odzwyczajonej od polegania wyłącznie na instytucjach państwowych. Niezdarność, biurokracja, a nawet korupcja tych instytucji nigdzie nie zniknęły, wręcz przeciwnie, w sytuacjach kryzysowych mogą jeszcze narastać. Dlatego kontrola społeczna nad usuwaniem skutków żywiołu nie jest zbędna. Taki był lejtmotyw „okrągłego stołu”, który odbył się niedawno w Kijowie w Narodowym Centrum Ekologicznym Ukrainy. Rzeczywiście, komu, jak nie ekologom, bić na alarm? Ludziom, którzy nie raz ostrzegali przed realnymi zagrożeniami ze strony żywiołu, a którzy obecnie pragną nie dopuścić do powtórzenia tragedii. Oto dlaczego tak ciasno było w sali agencji informacyjnej „Nowyny”. Przed zebranymi występowali kierownicy Centrum Wiktor Melnyczuk, Jarosław Mowczan oraz inni znani ekolodzy. W opublikowanym Oświadczeniu Narodowego Centrum Ekologicznego Ukrainy wskazano globalne, chroniczne przyczyny tych i podobnych katastrof. Jest to przede wszystkim brak w państwie wyważonej polityki ekologicznej (nawiasem mówiąc, z naruszeniem międzynarodowych zobowiązań Ukrainy), totalne nieprzestrzeganie ustawodawstwa o ochronie przyrody przy braku odpowiedzialności winnych, a także długotrwały kryzys zarządzania w sferze ochrony przyrody. Zresztą resort branżowy, który w cywilizowanych krajach jest potężną i autorytatywną strukturą, u nas, niestety, uważany jest za trzeciorzędny urząd. Skutki są bardziej niż smutne, jeśli powrócić konkretnie do tej katastrofy. W Oświadczeniu Centrum prognozowano znacznie wyższą, niż podaje władza (o kilka miliardów), kwotę środków potrzebnych na usuwanie skutków żywiołu, zwłaszcza tych długotrwałych. Tymczasem, jakkolwiek to dziwne, nawet w takiej sytuacji w państwie nadal „przepycha” się dość dziwne i wątpliwe projekty. Takie, które po pierwsze, pochłoną niemałe środki, które powinny pójść na „łatanie” ekologicznych „dziur”, a po drugie, są dość nieprzewidywalne w sensie nowych klęsk żywiołowych. Chodzi mianowicie o budowę tak zwanych elektrowni szczytowo-pompowych (ESP), które dość ostro oceniono podczas „okrągłego stołu” i w Oświadczeniu Centrum. Jednak szereg tych ESP już działa lub jest budowanych właśnie w strefach, które dopiero co zostały dotknięte klęską żywiołową. Czym jest ESP? W ich sprawie w tym roku odbyły się już dwa wysłuchania publiczne — w maju w stolicy i w czerwcu w Mikołajowie (w sprawie Taszłyckiej ESP). Nie wdając się w szczegóły naukowo-techniczne, zaznaczmy, że ESP to elektrownia szczytowo-pompowa, czyli siostra elektrowni wodnej. Historia jeszcze osądzi, czym to było, począwszy od Dnieprogesu na wielkich budowach komunizmu, w tym na największych na świecie syberyjskich oraz, co dla nas istotniejsze, na arterii wodnej Ukrainy — Dnieprze. Wtedy mówiono, że to źródło niemal „darmowej elektryczności”, ale w wielu krajach podchodzi się do tego dość nieufnie, przynajmniej ostrożnie. Nie zaszkodziłoby to również nam, na Ukrainie, z jej nizinnymi rzekami, „rękoma stworzonymi morzami”, z którymi jeszcze przyjdzie nam mieć do czynienia. Dlatego ESP buduje się obok, w kompleksie z działającymi elektrowniami wodnymi, dla rzekomo racjonalnej produkcji i wykorzystania elektryczności —

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn