Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

JEJ TALENT I NIEZMORDOWANA PRACA ZDUMIEWAJĄ

Слово Просвіти, №33 за 2008 рік

Marija LUDKEWYCZ, pisarka, m. Lwów. Od półtora roku na Samborszczyźnie działa projekt „Ukraińscy pisarze w grafice Sofii Karaffy-Korbut”. Wdraża go w życie historyczno-etnograficzne muzeum „Bojkowszczyzna” wraz z wydawnictwem „Kameniar” oraz propagatorem twórczości wybitnej artystki Wasylem Wałkiem. Dzięki staraniom niezmiennej dyrektor muzeum Roksolany Danczyn w pełnym zakresie zaprezentowano „Iwana Wyszeńskiego” Iwana Franki w oprawie sławnej malarki. Na pamiątkę tego wydarzenia pozostał film, nakręcony przez dziennikarzy Lwowskiej telewizji i radia „Frankiana Sofii Karaffy-Korbut”. Niedawno w muzeum miało miejsce znaczące wydarzenie. Przyjaciele muzeum, samborska inteligencja, przyszli na społeczną dyskusję wystawy „Pieśń lasu” Łesi Ukrainki w grafice Sofii Karaffy-Korbut. Nic dziwnego, że ten, kto jest w muzeum po raz pierwszy, ma okazję zobaczyć cudowne perły tego kraju. Muzeum założyła w 1927 roku twórcza inteligencja Sambora. Przez długi czas muzeum kierował Iwan Fyłypczak, pedagog, pisarz, działacz społeczny. Muzeum „Bojkowszczyzna” istniało do 1954 roku i z nieznanych przyczyn Ministerstwo Kultury je zamknęło. 30 tysięcy eksponatów przekazano innym muzeom Drohobycza, Stryja, Lwowa. Odnowiono je już za czasów niepodległej Ukrainy w 1991 roku. Obecnie w muzeum znajduje się 20 tysięcy eksponatów: przedmioty codziennego użytku, narzędzia pracy, bojkowski strój. Stale działają trzy wystawy. W sali rodziny Kozakewyczów można zobaczyć meble z końca XIX – początku XX wieku. Ciekawe są eksponaty walki o ukraińską państwowość na Bojkowszczyźnie, zwłaszcza na Samborszczyźnie. Tutaj przedstawiono pokój Andrija Czajkowskiego, pisarza, adwokata, działacza społecznego, który w 1918 roku był komisarzem powiatowym ZURL. Oprócz tego odbywają się wystawy znanych artystów, mistrzów ludowych, które są popularne wśród samborzan. Zatem i na swoiste święto uczczenia Sofii Karaffy-Korbut przybyli goście ze Lwowa: zarządca spuścizny twórczej artystki Wasyl Wałko, dyrektor wydawnictwa „Kameniar”, w którym wydają i wznawiają książki w oprawie Sofii Petriwny, Dmytro Sapiha. Przybyła do swoich ziomków także Rostysława Fedak, zastępca przewodniczącego Związku Ukrainek, która badała twórczość Iwana Fyłypczaka i pomagała w odnowieniu oraz uzupełnieniu muzeum. – Prawda – opowiada Wasyl Wałko – twórczość Sofii Karaffy-Korbut to wielka, pełna poświęcenia praca, która wymaga badania i zrozumienia. Jej talent i niezmordowana praca zdumiewają. Ponad 70 prac wykonano do poezji T. H. Szewczenki. Ponad 100 książek z jej ilustracjami ujrzało światło dzienne w wydawnictwach „Kameniar”, „Weselka”, „Dnipro”. O niej piszą historycy sztuki i ci, którzy znali osobiście tę utalentowaną, wyrazistą artystkę. Za życia malarki nie było łatwo. Władza radziecka nie dała jej ani tytułów, ani nagród, przemilczała jej twórczość. Szczytem twórczości artystki stały się dzieła graficzne do „Iwana Wyszeńskiego” i „Pieśni lasu”. Już po śmierci artystki w 1996 roku te książki ujrzały światło dzienne i stały się dorobkiem społeczności. Obecnie chciałoby się wznowić „Kobziarza” Szewczenki ze wszystkimi ilustracjami artystki, które przechowuje się w muzeum w Kaniowie. W Londynie mieszka Vira Rich, znana tłumaczka z języka ukraińskiego na angielski. Posiada ona tłumaczenia poematu „Iwan Wyszeński”. Jakim luksusowym byłoby dwujęzyczne wydanie z ilustracjami S. Karaffy-Korbut! Warto byłoby powtórzyć także wydanie serii książek dla dzieci z ilustracjami artystki. Nadszedł czas, aby w Busku, gdzie urodziła się artystka, zostało stworzone muzeum. Trzeba wygospodarować pomieszczenie. A i szkoła we wsi Kutkir powinna nosić imię niezapomnianej S. Karaffy-Korbut. Podczas dyskusji nad wystawą docent Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuki Wasyl Semeniuk zaznaczył, że te obrazy „Pieśni lasu”, które stworzyła S. Karaffy-Korbut, są niedoścignione, ponieważ niosą w sobie życiodajny strumień energii dobra. Hanna KOZACZENKO, członek zarządu Ukraińskiego Funduszu Kultury. Jest przestrzeń i wertykał, które tworzą krzyż połączenia ziemi i nieba, a w przecięciu – mądre ludzkie serce, zdolne pomieścić cały Wszechświat. Zasłużony artysta Ukrainy Ołeksandr Sudakow nową retrospektywną wystawą w salach Narodowego Związku Artystów Ukrainy dowodzi, że obecność wieczności można poczuć i odtworzyć całkiem realnymi, od dawna znanymi technikami, wszak sztuki plastyczne, w odróżnieniu od fotografii, są zdolne przekazywać żywą dynamikę wszystkiego, co istnieje. Warto tylko być spostrzegawczym i kochać wszystko wokół. Artyście, który urodził się w Starobielsku (Ługańszczyzna), właściwa jest wewnętrzna cisza i samopogłębienie, które osiągali starodawni ikonografowie, gruntując do idealnej powierzchni przeważnie lipowe deski, a napisane przez nich ikony stawały się „okienkami” między widzialnym a subtelnym światem, czyli pomagały przybliżyć Boże Królestwo harmonii podczas szczerej modlitwy. Zatem, odrzuciwszy pokusy i marność współczesnego świata, Ołeksandr Sudakow świadomie i w skupieniu kontynuuje pisanie portretu rodzinnej ziemi, bo temat ten jest niewyczerpany.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn