Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

Rodem z Kordyszewa

Слово Просвіти, №33 за 2013 рік

Mądry skarbnik — pamięć ludzka. Przechowuje ona zwyczajne, niepozorne na pierwszy rzut oka historie, jakby wiedziała: nadejdzie w życiu człowieka taki czas, że ożyją one na nowo, rozjaśnione promieniami uczuć i wynagrodzą go poezją, której imię to wspomnienia… Hryhir Tiutiunnyk Halyna DACIUK, członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy Jak aksjomat: droga do siebie zaczyna się od wsi — małej kropelki na mapie świata, malowniczego zakątka północnej Tarnopolszczyzny lub Północno-Zachodniego Wołynia. Twojej wędrówce pół tysiąca lat! Wieś — to prawda o pięknie. To siwa mgła księżyca i czysta tafla nieba u wezgłowia nocy. Cicha kołyska twoich pierwszych uczuć. Wspomnienie i wieczność. Pomalowana twoim sercem przestrzeń pola, stawu, ścieżki, gór, lasu. To nieodgadniona tajemnica nieba. I proste jak świat prawdy ludzkich relacji. Kordyszew — początek pytań z wieloma niewiadomymi. To kredowa droga nad stawem do biblioteki. Pierwsza książka — jak odkrycie Wszechświata, przeczytana już w drodze do domu! I nieśmiałe uświadomienie, że stałaś się piśmiennym człowiekiem. To chłodna Szupinecka, która pulsowała pod olchą w rytmie twojego serca i wydawało się, że właśnie od niej zaczęła się twoja biała droga. Dokąd płynie, myślało się, gdzie koniec jej żałosnej pieśni? Po wielu latach, kiedy błysną łuską pod skrzydłem „Boeinga” Atlantyk, realnie zobaczysz kropelkę kordyszewskiej wody, która jak mały informacyjny posłaniec dopłynęła aż do Oceanu Światowego, niosąc wieść o wsi. Ze wsi wzięłaś w świat pieśń, którą śpiewał ci niewidomy dziadek Iwan — o Katerynie, wrogiej babie, która za nic nie chciała oddać Ukrainy — „choćby połowy”. Z czasem dowiem się, że pieśń nazywa się „Zebrali się wszyscy włóczędzy…”, rozszyfruję imię wrogiej baby — carycy Kateryny. W wykonaniu chóru „Czumały” ta pieśń, jak i setki innych, będzie odzywać się w sercu Kordyszewem! A pierwsze wrażliwe odzewy na ukraiński fenomen pieśni rodziły się we wsi! Nie chciało się iść bawić w święto na ulicę, kiedy za stołem ojciec zaczynał: „Ponad sadem sadem ta j pszenyczieńka jara?..”. Chciało się słuchać! Szczególnie tej, niezrozumiałej: „Rośnij, rośnij, czeremszyno”. Ukraino, Ukraino! Ukraino, kraju mój! Ja za ciebie, Ukraino, męki ciężkie cierpiałem. Już później dowiem się, że autorem pieśni jest Marko Bojesław, poeta-powstaniec, z tych lasów, „które republiką się zwały” — nasza sława i godność, paląca karta walk wyzwoleńczych, które rodziły się o jakiś tuzin kilometrów — w lasach antonowieckich — i oparzyły Kordyszew! Ostatni bój przyjął w Kordyszewie Wasyl Prociuk — sławny kureńny UPA „Kropywa”, którego mogiłę pielęgnowali kordyszewianie przez wszystkie czasy, nawet gdy milczano o tym. Wieś — prawda o twojej rodzinie. To moja babcia Natalka, która nauczyła mnie żąć. Jej dłonie przypominały mi zgrabne supełki. Tak samo zgrabnie wiązała nimi snopy, które błyskały na słońcu złotym ogonem syreny. Blizny od „ukąszeń” polnej syreny, która broniła się ostrym sier- Chór cerkwi Opieki Matki Bożej 1932 r. pem, zachowały się do dziś na moich dłoniach. Od Kordyszewa zaczęło się moje zafascynowanie przeszłością, które przekazało się od ojca. Znał wiele przygód, był dla mnie uczestnikiem i podręcznikiem historii jednocześnie. „Ojcze, opowiedz o dawnym!”, — prosiłam go, wiecznie zajętego. Żałuję, że teraz nie ma kogo wypytać o nieznaną i już na zawsze utraconą ojcowską wieś. Kordyszew — schronienie dla twoich dzienników i zeszytów, które są bezpiecznie ukryte w świątecznej babcinej skrzyni z dnem żółtym jak pszenna bułka. Kiedy pisaliśmy książkę „Historia jednego kursu dziennikarskiego”, przydały się te notatki, zdjęcia, dzienniki, notesy, które przechowują święto życia i młodości. Kordyszew — nieustanna praca pamięci. Skłania ona do przyjeżdżania na groby bliskich ludzi. Jak bez nich? Kordyszew — to cerkiew Opieki Przenajświętszej Bogurodzicy. To słodki święto-kupałowy kogucik na patyku, szczęśliwy gliniany konik-gwizdek i pieśń lirnika pod cerkwią w dzień Jana Chrzciciela, która brzmi w sercu struną żalu. Wsi 500 lat! Jest młoda i stara jednocześnie. Zmarszczona i piękna. Zdrowa i niedołężna. Jak i my, Kordyszew potrzebuje ochrony, która mierzy się siłą naszej serdecznej miłości. Wieś pragnie naszej pamięci, uświadomienia jej unikalności. Przytulając się do niej, stajemy się ciekawsi dla siebie. Zanurzając się w Wieś Kordyszew na Tarnopolszczyźnie skończyła 500 lat! Z tej okazji przez dwa dni odbywały się tu uroczyste wydarzenia. Goście i miejscowi mieszkańcy mieli okazję wziąć udział w widowisku artystyczno-krajoznawczym „Moja wieś — duszy Wielkanoc wieczna”, podczas którego odbyły się symboliczne wędrówki po stronach historii wsi, spotkania ze znanymi rodakami i prezentacja książki „Kordyszew: przeszłość i teraźniejszość”. Kulminacja święta — festiwal z udziałem amatorskich zespołów artystycznych wsi i obwodu, a ozdobą wydarzenia — niezapomniany koncert Narodowego Zasłużonego Akademickiego Chóru Ludowego Ukrainy imienia Hryhorija Werowki. Zasłużony działacz sztuk Ukrainy Hryhorij Szerhej oraz krajoznawca Anatolij Łukaszczuk — autorzy książki o rodzinnej wsi i organizatorzy jubileuszowych uroczystości

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn