Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Muzyka zwycięstwa dobra nad złem

Слово Просвіти, №33 за 2017 рік

Marharyta Dowhan. Zdjęcia Serhija Boryśkowskiego. Trębacz i granatnik. Rozmawialiśmy w kolejce ze starszą kijowianką o naszych wnukach, prawnukach, którzy dzisiaj bronią Ukrainy przed podstępną Moskowią. I nagle pani Hala, ze łzą w głosie, mówi mi: „W kijowskim szpitalu mojego wnuka teraz ratują! Boże, jak okaleczyli go bandyci! Ręce, nogi, brzuch!”. Wymieniła chłopca: Wiktor Cymbaliuk. I poszłam do Wiktora. Do trzeciej sali traumatologii. Pamiętacie „Marsz zaporoskich kozaków”? Tym marszem trębacz Wiktor Cymbaliuk nie raz podnosił na duchu mieszkańców Monastyryszcza na Szewczenkowej Czerkaszczyźnie, gdzie teraz mieszka. A rodem wojownik jest z podmiejskiej wsi, której wreszcie przywrócono historyczną nazwę — Pański Most. Dlaczego trębacz? Tata grał na trąbce w orkiestrze dętej. Uzyskawszy w Kaniowie wykształcenie muzyczne, grał w orkiestrze i syn. A na wojnie — inna muzyka. Trzeba było opanować rzemiosło wojskowe. Żołnierz Cymbaliuk został granatnikiem w 72. brygadzie zmechanizowanej. Trafili 2 lutego tego roku pod wrogi ostrzał. Miną poranione ręce i noga, dostało się też narządom wewnętrznym. Już ponad 20 operacji przeszedł Wiktor. Podczas naszej rozmowy weszli lekarze z pomocnikami i powoli, ostrożnie przełożyli Wiktora na łóżko-wózek. Zawieźli na kolejną operację. A Wiktor zdążył mi powiedzieć: „Jak ręce się zregenerują i będą pracować, dalej będę grał na trąbce. Bardzo chce się jeszcze zagrać „Marsz zaporoskich kozaków”, a jeszcze — „Pożegnanie słowianki”. To muzyka zwycięstwa dobra nad złem!”. I przypomniał mi się Herodot. Wrogi pocisk przestrzelił kręgosłup. Neurochirurgowi Danczynowi (żołnierze go szanują!) udało się go wyciągnąć. Ale 8. miesiąc trwa walka o zdrowie Mykoły Iwanowa, inżyniera górnictwa, żołnierza, który na wojnie jest od samego jej początku. Wyciągnął chłopak rękę po jagody, a ja zobaczyłam szew na całej jej długości… — To mój chrzest bojowy. Jeszcze w 2014 roku pod Chrzaszczuwatem wrogi grad zostawił pamiątkę. Siedzę przy Mykole w pierwszej sali chirurgii ropnej. Rozmawiamy. A wzrok mój przykuty jest do śniadej twarzy tego ukraińskiego wojownika. Przypomina ona mi rzeźbiarskie portrety Greków epoki antycznej, których i w książkach, i w muzeach się naoglądałam. — Jest pan Grekiem? — Jestem Ukraińcem. Ale od rodziców słyszałem, że jest we mnie grecka krew… Kto dzisiaj, jak wielki Grek Herodot, który żył w naszych stronach i pisał o Ukrainie jeszcze w V w. przed naszą erą, napisze o legendarnych bohaterach, którzy bronią jej obecnie?! Pocałowałam to obolałe ciało… — Wybaczajcie, muszę zadzwonić, żeby moje rzeczy mi przysłali z frontu. „Lakonicznie i z humorem” — pomyślałam. — O tak nazwał linię frontu młody sierżant, zastępca dowódcy BMP-2 Ołeksandr Boryśkow. A chłopak, porozmawiawszy z towarzyszami broni, kontynuował swoją spowiedź: — Jestem z Uzynu na Białocerkiewszczyźnie, pod Kijowem. Miasteczko nasze jest dawne. Ze szkoły pamiętam: jeszcze za czasów scytyjskich żyło tu plemię Uzynian, czy Uzynów. Nasz słynny kosmonauta Popowycz jest z Uzynu. Za sowietów koło nas był grandiozny aerodrom — lotnictwa dalekiego zasięgu, i to z bronią jądrową — całemu światu grozili ci sowiety. Połamali sobie na tym zęby. I teraz połamią. Do spraw frontowych Ołeksandr przystąpił wiosną 2016 roku. Kontraktowy. W boju uczył się i strzelać, i dowodzić. Zeszłej zimy dostał ranę odłamkową — mina przyleciała. — To była dla mnie pierwsza nauka, sprawdzenie psychiki. W Dnieprze załatali ładnie lewą nogę. Znowu — na front. Otrzymałem od Poroszenki medal „Obrońcy Ojczyzny”. Jestem dumny. A jeszcze mam dyplom od dowódcy brygady z okazji Dnia Niepodległości 2016 r. O walkach mówić nie chcę. Ale jak słownie i muzycznie „komunikowaliśmy się” z wrogiem — opowiem. Między nami odległość około 70 m. Ta hołota, łajdaki ciągle krzyczą, wydzierają się: „Uropy, ukropy!!!”, a potem włączają swoją „Wychodiła na bierieg Katiusza”. Zmęczyli tą „Katiuszą”. Wtedy nasz dowódca kompanii zdobył gdzieś potężny głośnik, wybrał odpowiedni moment — i na pełną moc włączył Hymn Ukrainy! Zamknęli się separatyści. Oczywiście, na jakiś czas… A w kijowskim szpitalu jestem niedawno. 30 maja pod Awdijiwką, koło kopalni Butiwka, jak zawsze, zaczęła się strzelanina. Zaczepiła mnie wielkokalibrowa broń. Oto teraz — niekończące się operacje. Na moje pytanie o charakter rany Sasza z dziecięcą szczerością odrzucił lekką kołdrę, odsłaniając swoje młode ciało, zszyte na całym brzuchu i po bokach, wzdłuż i wszerz ogromnymi szwami. Nie wytrzymałam, przywarłam do niego i pocałowałam to obolałe ciało między jego ranami. W tej chwili był dla mnie Synem Bożym… A potem Sasza pokazywał mi w Internecie zdjęcia śmiercionośnych min, którymi wróg okalecza nasze dzieci. Z jednej takiej „zabawki” wylatuje do 600 żelaznych odłamków, które na wskroś przeszywają, rwą ludzkie ciało… Jestem Ukraińcem! On jest ze wsi Dudałkiw koło Boryspola na Kijowszczyźnie. Mówi do mnie dziwnie nienaganną ukraińszczyzną. Nie powstrzymałam się — pochwaliłam za piękny język. A on w odpowiedzi: ja właściwie jestem Rosjaninem, z Uralu. Zdziwiona. Mówię mu: etnograficznie Ural nie jest rosyjski, w orbicie tych gór żyją różne narody, inna sprawa — pod rosyjsko-imperialnym kloszem. A chłopak mi: słusznie! Jestem z Czuwaszów. Mój tata jest Czuwaszem. Wzruszona. Mój piękny przyjaciel-Czuwasz wyrwał się z moskiewskiej drapieżnej pajęczyny i twardo stał się Ukraińcem, przechodząc przez kijowski Majdan 2014 roku! Tak i powiedział: „Poczułem się Ukraińcem, zawsze i wszędzie, ze wszystkimi zacząłem mówić po ukraińsku!”. A ktoś mówi, że to trudno — zacząć mówić po ukraińsku. A on — zaczął! Poznajcie: Serhij Knutow — żołnierz-karabinier drugiej kompanii pierwszego batalionu 72. brygady. Tak się poznaliśmy. Rozmawialiśmy w skromnej kawiarni na terenie szpitala. Siedzą żołnierze po dwóch, trzech — filiżanka kawy, rozmowa. Po pół godzinie spotykamy się z nim przed gabinetem okulisty. On teraz w chirurgii szczękowo-twarzowej się leczy. W grudniu zeszłego roku granatem przeciwpancernym zmiażdżyło, rozniosło szczękę, przebiło szyję — ogłuchł na jedno ucho, lewe oko nie widzi… Przeżył 8 skomplikowanych operacji. Przyszedł na operację do okulisty. Mówiliśmy o różnych sprawach. Między innymi opowiedział też o rodzinnej wsi, skąd jest mama i gdzie on się urodził. Wioska ma ponad 800 lat! Opowiadają, że mnisi Ławry Pieczerskiej tam się osiedlali. Ponieważ w pobliżu jest bagno i pełno trzciny — zaczęli z niej robić fujarki i muzykowali na nich! Tak więc wieś zaczęła nazywać się Dudałkiw. Jeszcze mówiliśmy o kolejnych operacjach. Stworzenie faktycznie nowej szczęki — to skomplikowana kwestia dla współczesnej chirurgii. Tymczasem mojego Czuwasza-Ukraińca zawołano do gabinetu… Następnego dnia zadzwoniłam do niego. I usłyszałam najważniejsze: „Widzę!” Nieszczęście wydarzyło się we wsi Wodianne w obwodzie donieckim. Na posterunku było nas dwóch. Nagle wróg uderzył z wielkokalibrowego karabinu maszynowego. Bandytom prawa nie są pisane. Żaden Mińsk nie jest dla nich rozkazem! Poczułem silne uderzenie, dosłownie rozerwało ramię i… wszystko. Ocknąłem się dopiero w Charkowie, gdzie wyciągnęli z szyi aż trzy kawałki żelaza. Dzięki Bogu, mózg i naczynia nie zostały uszkodzone. Dowiedziałem się, że z pola walki wynieśli mnie partner i jeszcze czterech chłopaków z Prawego Sektora. Chwała im. Po Charkowie leczę się tutaj, w Kijowie. Ramienia na razie nie ma. Ręka trzyma się na żelaznych drutach. Dopiero za pół roku będzie mowa o protezie. Zrobić ją podejmują się Niemcy. Byli u nas przed chwilą. Zabrali do siebie na operacje aż 14 chłopaków! …Dzień Iwana Kupały. Wszystko wokół takie bujnie zielone, chce żyć, a to dziecko o smutnym i mądrym spojrzeniu ufnie opowiada mi o przeżytych śmiertelnych horrorach. Do niedawna śniły mu się co noc. Dopiero od kilku dni zaczął w miarę się wysypywać… Kimże jesteś, 19-letni chłopcze-kozaku, któremu polityczny bandyta przerwał normalne ludzkie życie? Piąte dziecko w mołdawskiej (po linii ojca) rodzinie Czurarów, która mieszka i pracuje na gościnnej Chersońszczyźnie w miasteczku Czornobajiwka. Chociaż tata-akordeonista skłaniał do muzyki, ale zwyciężyła w życiu inna pasja. Blisko domu — lotnisko, jednostka lotnicza. Jeszcze z dzieciństwa przyglądał się startom i lądowaniom helikopterów, samolotów. Dlatego poszedł uczyć się do Charkowskiej Akademii Wojskowej na inżyniera lotnictwa. A tutaj — wojna. Jest nam przytulnie. Radośnie rozmawiam z tym poważnym chłopakiem. Nawet rozmarzyłam się: kiedyś w niebo wzbije się jeszcze niewidziany, doskonały samolot konstrukcji wybitnego ukraińskiego inżyniera Ołeksandra Czurara. Rodowód od Piddubnego Dowódcę plutonu 96 brygady przeciwlotniczo-rakietowej Denysa Buhajiwa niedługo po tym, jak przybył do wojska, awansowano w służbie. Został dowódcą ds. przygotowania fizycznego i sportu 156 pułku przeciwlotniczo-rakietowego. Silny wolą, silny duchem. Mistrz w sporcie odważnikowym. Bardzo szczyci się Denys swoim rodowodem, w którym jest imię słynnego Piddubnego. Denys czuje, że to od pradziadka kiedyś jemu, chłopcu, przekazał się impuls do zajmowania się sportem. W 2013 roku na mistrzostwach Ukrainy został brązowym medalistą. Dzisiaj Denys jest w czwartej sali traumatologii. Myślami — ze swoimi żołnierzami, którym trenuje ducha i ciało. Wraz z towarzyszami broni stworzył ligę uczestników ATO w piłce nożnej. Bardzo dobra rzecz dla psychologicznej rehabilitacji po froncie. Są jeszcze inne plany. Denys wierzy, że sport odważnikowy stanie się z czasem olimpijskim. A jeszcze dzień nie mija, żeby serce nie leciało do rodziny, do Złotonoszy na Czerkaszczyznę: tam ukochana żona z córeczką Wiktorią. A wkrótce przyjdzie jeszcze na świat Dzieciątko! Wojownik z Siewierodoniecka Bardzo miłe było poznanie 24-letniego Mykyty Dołżkowa. W wieku 19 lat poszedł do Armii. Kiedyś chłopak uczył się na mechanika. Człowiek pracy z ducha. Boli chłopaka Donbas, zamykanie fabryk, zagubienie ludzi. A Awdijiwka dla sierżanta-przeciwlotnika Mykyty jest szczególnym, piekielnym wspomnieniem. Może tam tak strzelają, bo tam jest koksochemia? Jeszcze 7 września pierwszego roku wojny otrzymał przestrzałową ranę odłamkową. I na froncie, i w szpitalu Mykyta jest starzyzną. Wtedy, dawno temu, niby postawili go na nogi. Znowu do boju. Aż nagle… Prawa noga odmówiła posłuszeństwa. Znowu operacje. — Ilu lekarzy przy mnie pracowało! Ale ich nie bardzo widziałem: to narkoza, to na brzuchu leżę. Niedawno zrobili unikalną operację: z lewej na prawą nogę przeszczepili cztery centymetry nerwu! Medycyna czyni cuda! Czekam. Wierzę — noga ożyje, i ja znowu pójdę do boju za Ukrainę. Mykyta Dołżkow Ołeksandr Czurar Denys Buhajiw Wiktor Cymbaluk

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn