Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Wiaczesław HUK Wiaczesław HUK Nowe wiersze

Слово Просвіти, №33 за 2017 рік

Wiaczesław Huk — współczesny ukraiński poeta, prozaik, tłumacz, eseista, założyciel senso-fizjologizmu jako kierunku literackiego. Urodził się 15 sierpnia 1974 roku w mieście Saki, Autonomiczna Republika Krymu. W 1999 roku ukończył wydział filologiczny Symferopolskiego Uniwersytetu Państwowego. W 2003 roku wstąpił do Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy. W 2007 roku otrzymał grant Prezydenta Ukrainy na wydanie powieści „Syndrom dziecięcych wspomnień”. Laureat Międzynarodowej nagrody literackiej im. Iwana Koszeliwcia (2012) oraz czasopisma „Diogen” (2013, Włochy). Autor siedmiu tomików poetyckich i sześciu powieści. Utwory pisarza zostały przetłumaczone na języki angielski, francuski, niemiecki, szwedzki, bułgarski, ormiański i polski. *** Odpływał daleko od brzegu, a ona obserwowała go, było popołudnie i niebieskie chmury trwożnie kłębiły się nad wodą, kiedy na tydzień wyjeżdżał w sprawach — stawał się dla niej obcy — rzeka wiła się wężem między trzcinami, rdzewiała, stawała się ruda; w dłoniach trzymał czerwone róże, kiedy wracał z powrotem — mewa rozdzierała krzykiem przestrzeń nad taflą, lodowato-zielona fala raz po raz napływała na brzeg, gasiła miłosny żar, — kiedy chorował, siedziała przy jego łóżku — niema, codzienna; przeszłość zgasła na zawsze w jego wysoko czołej głowie i myślach, przypominał jej bezbronne ugory, całkowicie zniszczone pługiem, znała zapach jego ciała i smak jego pocałunku na swoich wargach mimo tego, że trzeci rok z rzędu nazywała go po prostu przyjacielem; patrzyła na niego w nieśmiałym, strasznym świetle dnia, jak śledziła nadgarstek, gdzie ciało odzywało się pulsem rwanym, ale uczucia już dawno słabły, już chłód duszę przeniknął — dobrze pamiętała go bardzo powściągliwym, nieubłaganym; zdawał się przedstawiać śmierć, właściwą jednocześnie nocy i dniu, tak czasem upalne lato próbuje dogonić zimną zimę, patrzyła na rzekę i nie zobaczyła, jak ostatni raz zanurkował i już nie wypłynął z dna, gdzie krzyk mewy nad wybrzeżem płynął. *** Czas, niestety, nie leczy ran — on w ogóle nie leczy, a po prostu bierze i niszczy wszystko, co marniało bez miłości, niczym ciepłe nasiona, które rano wykiełkowały na wzgórzach dalekich, gdzie czarne stada ptaków nad drzewami stały się wyższe, ale tak brakuje znaków, po których można wreszcie to określić, jak balonu powietrznego pojemność, jak rów z deszczówką czy też gardło grzesznika, zdarte słowami modlitwy — ciało suchych traw karmi, jak krew, gęsta glina i ptasi głos pachnie niebem, niebieską sprężystą przestrzenią i leszczyną, głębokie źródło nieziemskiego smutku trzyma w sercu człowiek z odkrytą głową; co otrzymasz od życia w rezultacie — lisy biegną od głodu i powodzi — to przecież zubożenie wody, serc i ziarna, płaska rybia płetwa żagla majaczy bóg wie gdzie — oczy łzami, niczym sady jesienią owocami, napełnione, zabity żołnierz — ptaszyna między przybrzeżnymi kamieniami gniazdo sobie uwiła; po śnie powoli przychodzisz do siebie; wieje lodowaty wiatr; teraz wpół do czwartej rano, odzież wisi na krześle, w jadalni — kapie z kranu; głowę suszą myśli — i wiersz nie ma możliwości pozbyć się zbędnych słów, bezpański pies liże czoło, gdzie płaszczyzna serc i dusz — taka nieprzejednana; gra światła, wysoki świergot ptaków — i przejmujący zapach hotelowego pokoju, bardzo trudno zachować w czymś konsekwencję, gdzie pragnienie życia stopniowo zastępują sny o szeptaniu ziarna, o uścisku sztywnego kołnierza koszuli; w szopach śpią stare łodzie, cieniami rzecznych mew zakryte; matowa postać człowieka na tle zamarłej rzeki staje się coraz bardziej blada, jak szara mewa z nadsadnym skrzekiem w gardle — fale nie stracą blasku, u kogoś serce powoli napełnia się tym krzykiem, a później — ciszą, i samolot nad wzgórzami, oddalając się, stopniowo zamienia się w kreskę; może w południe mężczyzna w czarnym garniturze na tarasie hotelu patrzy zbyt uważnie na rzekę i wzgórza, na pociąg, który szybko sunie ze zbocza, jakby mdłe słońce oświetlało kościstą twarz, garbaty nos, ogolone kości policzkowe oczy, schowane pod kapeluszem, i uśmiech, wyciśnięty na wargach przez siłę; i pocięte samotnym blaskiem — miotają się stada szarych mew nad falami, krew co sił pulsuje w nabrzmiałych żyłach już prawie bez dźwięku, tylko (w zależności od poczucia własnej godności) — błądzą pochyłymi wzgórzami chmur długonogie postacie; pachnie kleistym bzem — i sen pokonuje powieki; jest bardzo podobny do zmęczonego podróżnego, który w dzień rozmyśla o wojnie, darze drzewa, porcie, gdzie wokół nagle staje się tak cicho, jak w uchu; ciemne domy na wzniesieniu — niczym ptasie gniazda miejsca świtowego; chlapie płótno łodzi, jak fermentacja soków w ciężkim, jak sen, gałęziu. *** Z wyprzedzeniem o kilka tygodni odzywała się krew w kołysce ciała, całe życie wydawało mu się tragicznym pojmowaniem ludzkich relacji, trzymał gazetę do góry nogami, czując, jak ślina sucha w ustach już zamieniała się w kamień, a do uszu płynął ptasi wrzask; mewa, odbijając się w ciemnym rzecznym nurcie, — tęskniła za latem, tak po ludzkim życiu — zostaje zdjęcie z kobietą i mężczyzną, rdzewienie winorośli, stary żagiel, mocno napięty wiatrem, pustynne wybrzeże, jesienna przestrzeń, rozdarta mewim krzykiem; jego istota przypominała opustoszałą dzwonnicę, którą omijali do dziś, on dawno znalazł się między dniem i nocą — w palących objęciach namiętności, chociaż kiedyś miał za plecami i ślub, i rozwód przykre doświadczenie, kiedy z żoną był w cyrku, z zachwytem patrząc na gimnastyków; po pewnym czasie ona jeszcze słyszała jego chrapliwy głos, pomieszany z furią, lecz jej było pisane odegrać w jego życiu zbyt ważną rolę, pojąć to, co daje możliwość nie pomylić się, co staje się życiową istotą, on kołysał się w hamaku, całkowicie przeniknięty szalonym wirami smutku; pod starym drzewem ona nakryła do stołu i zjedli obiad w milczeniu, zachowywała się, jak jego była żona, ale jak troskliwa gospodyni, on czuł, jak dotykał szyi sztywny kołnierzyk nowej koszuli i wyraźnie słyszał, jak gdzieś daleko na rzece huczał parowiec i kwiliła mewa. RIGOR* Dźwięk urwanego w słuchawce telefonicznej głosu trwa tak długo, jakby pora zimowa, obnażone, jak ciało, milczenie, zamiera w krtani, żeby potem urosnąć, poruszyć pokrewne przeczucia, które już połączyły się z bezsilnością istoty, tak opalona, niczym skóra, kora z zewnątrz poddaje się sile, wszystkim drzewom skraj pola kiedyś przepowiedziawszy imiona bezimienne; to już staje się ważnym podsumowaniem od samych narodzin i całego przeżytego w ogóle, wisi mgła nad powierzchnią pola, jak ból nieutulony i słodki posmak goryczy, powietrze pachnie mokrą wełną owiec, które pasą się na zboczach, przywierając do ziemi, chrapie głośna miedź krzyku mewy ponad falami morza, i mdłe słońce jarzy się naprzeciw; nawskroś odnawiają się rachunki przeżytego życia, suche trawy otula chłodna mgła, dusza przebywa w strefie wyobcowania, niczym mocna kamienna podstawa martwego wybrzeża, życie ludzkie — to szał, ból i niedokładny przekład, który rwie na pół gardła żywe słowa, tak każdy owoc pragnie dojrzeć w porę, póki sadu całkowicie nie ogarnął jesienny pożar; czy odnajdą słowa choć kiedyś swoich zmarłych rodziców, czy pokonają serca żal, i zaciera się w pamięci okolica, gdzie kiedyś się urodzili i gdzie zawiązano pępowinę, w dzień na starej werandzie mężczyzna powiedział kobiecie: posłuchaj, ja też, pewnie, wkrótce umrę, i nie trzeba brać na poważnie mojej śmierci, nie wiń mojej duszy — grzesznej i niewinnej; pustynne okolice, gruboziarnista ciężkość uroczystego miedzianego słowa, kamień, woda, dzień skostniał w okrzyku samotnej szarych skrzydeł mewy, jak porządek słów w leksykonie, ktoś winien jest tego milczenia, ktoś bez winy zawinił, ciągnie chłodem od morza, ruda wyschnięta trawa, namokły piasek; dzieci zmarłych rodziców między sobą nie są rodzeństwem, nie są z jednej krwi. *** Wiosenna woda rozmywała porzucone w zaroślach ptasie gniazda, mężczyzna szedł polną drogą obok starego elewatora — kobieta zauważyła, że niebo chmurzyło się właśnie przed jego przyjazdem, — i nie wiedziała, czy warto smucić się za przeszłością i dawno utraconym; widnokrąg był rozdarty na pół i spowity snem czarnoziemu, fragmenty życia wyłaniały się we wspomnieniach, ich szorstkie podobieństwo, w gęstych chaszczach żwawe ptaszki obdziobywały ciszę codzienną, w tym kraju wszystko ulegało szarej wodzie, nawet dna pustych wiader; więc zatrzymał się na granicy osady i pola, przy krzakach głogu i rwącej rzece, spojrzał na niebo i dalekie dachówkowe dachy, stracił kiedyś rodzinę, rodowód i z całej siły znienawidził wodę, teraz czuł, jak przeszłość bolała, pełzała mrówkami po skórze; jak z pogrubiałych żył płynie krew, jak drapieżnie wyrywa się miękkość, tak ciało, śmiertelne i marne, niezdolne kochać, pamięcią skute, usprawiedliwienie życia — to, jak kość, sztywna i pusta mgła, biała łódź przy brzegu zamachem wioseł rozbijała lód pokuty; poszedł przez most — i pochylały się nad taflą gałęzie sękate, — widział wyraźnie postać swoją na wodzie, która płynęła miedzianym odbiciem, wydawało mu się, że przerażający świat nieruchomo stał na straży, a jego odbicie było ciekawe tylko błyszczącym przestraszonym rybkom —

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn