Strona · s. 3strona oryginału ↗
Przemówił
Слово Просвіти, №33 за 2017 рік
Maksym MERKULOW
Mówili do mnie “priwiet”, mówili do mnie “zdrawstwuj”
I “dawaj do swidanja” mówili mi.
I wszystko to byłoby normalne, wszystko to nie byłoby straszne,
Gdyby to było w Pitierze albo w Moskwie.
Ale takimi słowami wita mnie stolica
Żółto-błękitnego kraju...
Zespół “Meri”
Na początku Niepodległości ukraiński w Kijowie był językiem-widmem. Językiem szkolnych podręczników, ulicznych szyldów, audycji telewizyjnych i radiowych. A także — językiem do kuchni. Przedmiotem czysto domowego użytku. Na ulicy prawie go nie było słychać, nielicznych ukraińskojęzycznych postrzegano jak obcokrajowców czy przybyszów z innej planety. Ludzie ci przypominali dziwaków, którzy poszli do pracy w ulubionych domowych kapciach. Pewnego dnia takim dziwakiem postanowiłem zostać ja, zwykły student stołecznej uczelni. Początkowo było niezręcznie, ale przyzwyczaiłem się dość szybko, po czym dokonałem kilku ciekawych odkryć. Pierwszym odkryciem dla mnie był fakt, że za język ukraiński nikt nie bije. Nie prześladuje, nie wyśmiewa, nie wyrzuca z fryzjera czy sklepu, nie żąda przejścia na rosyjski. Czasami mogą zapytać, skąd przyjechałeś. Ale nawet to zdarzało się rzadko. Zazwyczaj mieszkańcom było po prostu obojętne, czy mówisz cytatami z nieśmiertelnej klasyki, czy opowiadasz anegdoty zabawnym surżykiem — najważniejsze, że nikogo nie obrażasz. Czasami spotykałem ludzi, którzy naprawdę nie rozumieli po naszemu: wszyscy oni byli obcokrajowcami, prawie wszyscy — przyjezdnymi z krajów bliskiej zagranicy. W ciągu kilku miesięcy ostatecznie przekonałem się, że przypisywana większości kijowian pogarda i niechęć do wszystkiego, co ukraińskie, w rzeczywistości jest wymysłem, najzwyklejszym nieudolnym mitem. Ideowi ukrainofobowie, jasna sprawa, też od czasu do czasu wynurzali się gdzieś na horyzoncie, jednak ich liczby raczej nie można było nazwać znaczącą. Przypuszczam, że gdyby moja studencka młodość przypadła na burzliwe lata 90. ubiegłego wieku, moje doświadczenie językowe mogłoby okazać się nie tak znów bezchmurne. Ale to był środek lat zerowych, przebrzmiał pierwszy Majdan, ludzie byli pełni nadziei i wiary w przyszłe zmiany, w nieuchronne odrodzenie. Język Tychyny i Płużnyka powoli wychodził z podziemia na światło dzienne. Drugie odkrycie zdziwiło mnie jeszcze bardziej: zobaczyłem, że ukraińskojęzycznych w mieście jest w rzeczywistości wielu. Są mniejszością, ale ta mniejszość jest liczna i dość zauważalna, jej przedstawicielem może okazać się ktokolwiek — i solidny mężczyzna w garniturze, i niemłody włóczęga, który prosi cię o pieniądze na alkohol, i dobrotliwa babcia, która sprzedaje domowe ziemniaki, i beztroska dowcipna studentka z tatuażem na szyi, z jeżowatymi włosami, ufarbowanymi na wszystkie kolory tęczy. Co więcej, są miejsca, gdzie ukraiński naprawdę dominuje: od Akademii Kijowsko-Mohylańskiej i Biblioteki imienia Wernadskiego po targowiska i, wybaczcie, tanie knajpy. Na ulicy spotykasz ukraińskojęzycznego przechodnia, w supermarkecie — ukraińskojęzycznego kasjera, w sklepie — ukraińskojęzycznego sprzedawcę. W przychodni przyjmuje cię ukraińskojęzyczny lekarz, w tramwaju bilet sprzedaje ci ukraińskojęzyczny konduktor, w przejściu podziemnym chłopcy śpiewają ukraińskie piosenki — od słynnej “Pieśni o ręczniku” Malyszki po ostatnie hity “Okeanu Elzy”. A pewnego zimowego dnia na stacji metra “Pozniaky” do wagonu wchodzi grupa wesołych babć w kolorowej
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
