Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

Frontowy kronikarz Maryna Soczenko

Слово Просвіти, №33 за 2020 рік

Wraz z dziennikarzem Mykołą Cymbalukiem Maryna z ramienia Centrum Zabezpieczenia Moralno-Psychologicznego Sił Zbrojnych Ukrainy wielokrotnie jeździła na front, by tworzyć portrety naszych obrońców. Ten wolontariacki projekt zainicjowano w celu organizacji wystaw w muzeach Ukrainy dla uczczenia Bohaterów, szerzenia ukraińskiej idei narodowej, wychowania młodzieży w duchu patriotycznego światopoglądu, heroizmu i miłości do Ukrainy. W ekspozycji zaprezentowano 68 dzieł, przeważnie są to nowe prace, które wystawiane są po raz pierwszy. Wśród nich znajdują się portrety żołnierzy 30. i 93. Brygady Zmechanizowanej, stworzone na pierwszej linii frontu podczas ostatniego wyjazdu. Portrety oddają męstwo, odwagę i dzielność naszych obrońców. Jednocześnie, patrząc w ich oczy, widz może poczuć i zobaczyć ich jako ludzi o różnych charakterach i losach, dostrzec, jak niełatwo im na wojnie i jaką cenę płaci się za niepodległość Ukrainy. Znaczna część ekspozycji poświęcona jest bohaterom, którzy polegli za niepodległość Ukrainy. W centrum znajduje się wielka reprodukcja-baner ikony „Opieka Matki Bożej” w kaplicy wojskowej na Askoldowej Mogiле, nad której malowidłem artystka pracowała przez ostatnie dwa lata. Na ikonie przedstawieni są ukraińscy żołnierze od czasów Rusi Kijowskiej, okresu Ukraińskiej Republiki Ludowej oraz nowocześni bohaterowie Niebiańskiej Sotni i żołnierze ATO. Ponadto w ekspozycji zaprezentowano portrety Bohatera Niebiańskiej Sotni Wołodymyra Rybaka, poległych żołnierzy Aminy Okujewej, Artema Abramowycza, Jarosławy i Serhija Nykonyenków, cyborga Swiatosława Horbenki, pielęgniarki Sabiny Hałyckiej oraz starszego medyka bojowego Kławdii Sytnyk. Po raz pierwszy eksponowany jest obraz „Pożegnanie z towarzyszem broni”, namalowany w stanie wstrząsu po pogrzebie bohatera, którego ceremonia rozpoczęła się na Majdanie Niepodległości. Na kolumnie steli, na tle której odbywa się pożegnanie, odtworzyła napis, który głęboko ją poruszył: „Chłopcy, kochani, wybaczcie nam naszą obojętność, jeśli możecie”. Ekspozycję wieńczą etiudy i pejzaże z malowniczej wsi Potik w obwodzie kijowskim, jako symbol naszej pięknej ziemi – Ukrainy, o którą walczymy. Maryna Soczenko jest zasłużonym działaczem sztuki Ukrainy. Jej twórczość opiera się na głębokiej tradycji narodowej i patriotyzmie. Artystka łączy wysoki profesjonalizm z aktywną postawą obywatelską. Od pierwszego „Marszu Milionów”, który wyruszył od pomnika Tarasa Szewczenki na Plac Europejski w 2013 roku, stała się współczesnym artystą-kronikarzem wydarzeń, przez które przeszła cała świadoma Ukraina. Malowała obrazy-reportaże z wieców ludowych, tworzyła szkice. W Domu Związków Zawodowych, który stał już z zabarykadowanymi workami i wybitymi oknami, na prośbę obrońców Majdanu zdołała zorganizować wystawę obrazów, które stały się swoistym amuletem dla tych zmęczonych i zmarzniętych chłopców, pełniących wartę na Majdanie. Tak powstała galeria portretów uczestników Majdanu z różnych miast i wsi Ukrainy, licząca około 200 portretów. Po rozpoczęciu wojny, kontynuując działalność wolontariacką, malowała w szpitalach rannych ochotników, bojowników ATO i poległych bohaterów. Stworzyła serię portretów żołnierzy, którzy walczyli lub nadal pełnią swój obowiązek wojskowy. Zainicjowała wolontariacki projekt „Wolontariusze – dzieciom”, w ramach którego przeprowadziła serię wystaw w szkołach Kijowa pod hasłem „Dla przyszłości Ukrainy” w celu patriotycznego wychowania dzieci. W składzie wysokomobilnej grupy Centrum Zabezpieczenia Moralno-Psychologicznego Sił Zbrojnych Ukrainy kilkakrotnie bywała na pierwszej linii frontu, skąd przywiozła ponad 100 portretów bohaterów, obrońców Ukrainy. Ma w swoim dorobku 50 wystaw indywidualnych. Uczestniczyła w ponad 50 zbiorowych wystawach ogólnoukraińskich i międzynarodowych. Ze swoimi plakatami zorganizowała i przeprowadziła pod rosyjską ambasadą akcję artystyczną na rzecz wsparcia Ołeha Sencowa oraz innych ukraińskich więźniów politycznych, uwięzionych przez Kreml. Maryna Soczenko owocnie pracuje również w dziedzinie malarstwa monumentalnego. Na zamówienie greckokatolickiej wspólnoty cerkwi św. Mikołaja na Askoldowej Mogiле, w małej kaplicy wojskowej Podwyższenia Krzyża Pańskiego, stworzyła malowidło ikony „Opieka Matki Bożej”, poświęcone bohaterom, którzy polegli za Ukrainę. Na fresku przedstawiono 55 portretów. Wśród nich są bohaterowie Niebiańskiej Sotni, żołnierze wojny ukraińsko-rosyjskiej, ochotnicy, cyborgi, Bohaterowie spod Krut, Strzelcy Siczowi, pułkownicy armii URL, atamani, ukraińscy kozacy i ruscy wojownicy. Przedstawiono cały heroiczny czyn ukraińskich zmagań wyzwoleńczych. Łącznie w kaplicy przedstawiono 70 portretów bohaterów. Tym samym artystka wnosi swój wkład w tworzenie Panteonu Wojskowej Sławy i walki o państwowość oraz niepodległość Ukrainy. W ubiegłym roku artystka została laureatką Narodowej Nagrody imienia Tarasa Hryhorowycza Szewczenki. – Zaledwie tydzień przed rozpoczęciem kwarantanny zdążyłam zakończyć pracę nad kaplicą wojskową na Askoldowej Mogiле – opowiada pani Maryna. – Od dawna planowałam stworzyć portrety naszych poległych żołnierzy. Właśnie podczas kwarantanny udało mi się zrealizować ten zamysł. O wykonanie portretu starszego porucznika SZU, dowódcy plutonu czołgów Artema Abramowycza, który poszedł na taran rosyjskiego czołgu i heroicznie zginął w walce pod Stepaniwką 12 sierpnia 2014 roku, poprosili mnie żołnierze 30. brygady zmechanizowanej. Kiedy pracowałam nad portretem Aminy Okujewej, przyszedł mi do głowy obraz Anioła. Potem dowiedziałam się, że u muzułmanów istnieje kult aniołów, dlatego postanowiłam przedstawić anioła na tym obrazie. Z Muzeum Szistdesiatnykiw (Sześćdziesiątników) łączy mnie dawna twórcza przyjaźń. Wcześniej odbywały się tu moje wystawy poświęcone Majdanowi i frontowi. Zaprezentowanie swoich nowych prac zaproponowała dyrektor Muzeum Ołena Łodzynśka. Pracowaliśmy bardzo szybko, ekspozycję stworzyliśmy w dwa dni. Portrety wykonano podczas wyjazdu na front w ubiegłym roku. Malowałam żołnierzy z natury, zdecydowaliśmy się wspólnie zaprezentować nasze prace. Tutaj można dostrzec pewną bliskość i określony kontrast. Są prace bardziej realistyczne, są też bardziej umowne. Prace Iwana stworzono na wzór antycznej rzeźby, a moje to estampa i formy drukarskie. Zajmuję się tym od wielu lat. Miałam wiele wystaw. Jedna z najważniejszych odbyła się w Narodowym Muzeum Ukraińskiej Sztuki Dekoracyjnej, także Andrij Iljiński i Iwan Hryhorjew z zadowoleniem pozowali, rozmawiali, opowiadali o sobie, dla nich to psychiczne rozładowanie i odpoczynek. Chciałam wyrazić miłość, zachwyt i szacunek dla naszych Bohaterów, żeby ludzie mogli spojrzeć im w oczy i zobaczyć, jak mężni i piękni są nasi obrońcy. Są bardzo różni, ale wszystkich łączy miłość do Ukrainy, męstwo wojskowe, honor i niezłomny duch walki. Większość z nich jest na froncie od 2014 roku. Oczywiście zauważałam też zmęczenie, to przecież żywi ludzie, jednak bojownicy wspierają się nawzajem, nie tracą poczucia humoru. Portretów jest bardzo dużo. Pomieszczenie wszystkich po prostu nie pozwoliło na to, by powierzchnia sali wystawowej była większa. Niektóre prace nie są jeszcze oprawione. Ich historie porażają. Jeden wojownik wspominał, że był ranny pod Iłowajskiem. Warunki były bardzo trudne, zmuszeni byli zostawić go w pasie zadrzewień, żeby potem go zabrać. I trzy dni on oraz jeszcze dwóch rannych towarzyszy broni czekali w krzakach, aż zabiorą ich nasi. Tego horroru nie da się przekazać. Na otwarcie wystawy przybyło wielu znanych na Ukrainie ludzi. Wśród nich Ołeś Szewczenko, Ołeksandr Hudyma, Dmytro Stepowyk, moi koledzy z Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury Ukrainy, przedstawiciele OUN i KUN, krewni poległych wojowników. Z historykiem Serhijem Kowalenką pracuję nad książką, która ma popularyzować bohaterów przedstawionych w kaplicy wojskowej na Askoldowej Mogiле. Kontynuuję serię poświęconą naszym wojownikom, a także tworzę obraz o cyborgach. Na dzień miasta Myroniwka, gdzie mieszkałam w dzieciństwie, będę prowadzić wystawę w miejscowym muzeum krajoznawczym. Może zdążę namalować ich bohaterów, którzy wrócili z frontu lub zginęli w wojnie ukraińsko-rosyjskiej. Planuję także nową podróż na front. Mam nadzieję, że zdążę odwiedzić wschód Ukrainy do końca roku. Dla mnie to bardzo ważne. Nisko chylę głowę przed naszymi wojownikami. Wielkie im dzięki. odbywały się wystawy w wielu salonach Kijowa. W nowej ekspozycji zaprezentowano grafiki, które zostały stworzone głównie w 2017 roku. W zasadzie wychodziłem od kobiecych form, kobiecych wizerunków przez miłość do dawnej plastyki. Stąd pewna umowność i stylizacja. Materiały przygotował Eduard OWCHARENKO Zdjęcia autora W Muzeum Szistdesiatnyctwa, które jest częścią składową Muzeum Historii Miasta Kijowa, otwarto wystawę malarstwa i grafiki Maryny Soczenko „Zrodziliśmy się w wielkiej godzinie”. Ekspozycja poświęcona jest ukraińskim wojownikom-bohaterom, którzy, poświęcając swoje życie i zdrowie, bronią Ukrainy przed rosyjskimi okupantami. Wystawa odbywa się przy wsparciu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn