Strona · s. 13strona oryginału ↗
Krok w nieznane
Слово Просвіти, №33 за 2020 рік
Spektakl powstał na motywach sztuki o tym samym tytule autorstwa klasyka literatury izraelskiej XX wieku Hanona Levina. Oprócz dramaturgii autor poświęcał uwagę poezji, prozie, stworzył szereg scenariuszy, na podstawie których nakręcono filmy, owocnie łączył pracę literacką z działalnością reżyserską w teatrze i telewizji. Utwór „Krum” to pierwsze w Ukrainie odczytanie jednej z najpopularniejszych sztuk H. Levina w ukraińskim przekładzie z hebrajskiego M. Biełeńkiego. Historia Kruma – głównego bohatera sztuki, utrzymana w gatunku tragikomedii, to historia niejednego pokolenia końca XX – początku XXI wieku. Wieczny konflikt bohatera z życiem. Poszukiwania siebie, swojego przeznaczenia, a jednocześnie niewiarygodna amorficzność egzystencji, wieczne oczekiwania, że ktoś za ciebie rozwiąże problem, przełamie inercję, znudzoną szarą stałość bytu, która wciąga człowieka w swoją zaprogramowaną rutynę. Kto wyprowadzi cię w końcu z tak zwyczajnej, nudnej, lecz jednocześnie zwodniczej strefy komfortu? Instynktownie ci naiwni, infantylni marzyciele, odczuwając jednostajność codzienności, próbują w jakikolwiek, nawet niestandardowy sposób upiększyć, jak im się wydaje, swoje zniekształcone życie, jednak mimo wszystko kontynuują płynięcie z prądem, nawet nie domyślając się, że życie przeżyte jest na marne. Autorzy spektaklu na czele z reżyserem-inscenizatorem Dawidem Petrosjanem śmiało wykorzystują wyraziste środki teatralne wyrazu artystycznego, które jednocześnie sprzyjają polifoniczności i obrazowości przedstawienia. – Tak jak moje poprzednie prace, nową sztukę do wystawienia wybierałem sam – zaznaczył Dawid Petrosjan. – Jak wszyscy reżyserzy, wybieram utwory w zależności od tego, o czym myślę, co jest interesujące, jaką estetykę chciałbym wypróbować. Właśnie z tego rezonuje ten czy inny materiał. – W naszym teatrze jest cała seria spektakli-lekcji – opowiada Maryna Smilianec. – Początkowo pojawił się spektakl o etykiecie dla maluchów „Alfabet dobrych manier”. Jego celem jest od małego przyzwyczajanie dzieci do dobrych manier, aby wiedziały, kiedy mówić „dziękuję”, „proszę”, „dzień dobry” itd. Potem pojawiła się bajka „Mój domowy dziki lis” o ekologii. Jest ona już dla dzieci nieco starszych. Tutaj mówimy o naszym środowisku, przyrodzie w ogóle. Mowa jest także o cyrkach, gdzie znęcają się nad zwierzętami. A zwierzęta powinny żyć w naturalnych dla nich warunkach. W repertuarze teatru jest też bajka „Przygody gnomów w mieście Światłoforsku”. Ona też jest o zasadach ruchu drogowego, tak jak „Wakacje w wielkim mieście”. Napisałam ją rok temu. Premiera miała odbyć się jeszcze w marcu, ale z powodu kwarantanny przeniesiono ją na lipiec. Staram się, aby moje sztuki dla maluchów koniecznie miały charakter edukacyjny. To nie powinny być po prostu rozrywkowe historie. Celem jest przede wszystkim wychowanie moralno-etyczne. A każdy spektakl to wesoła lekcja, ale na poważny i ważny temat. Pomagamy dzieciom przyswajać to, o czym im, mam nadzieję, opowiadają rodzice w domu i nauczyciele w szkole. W planach jest zrobienie bajki o A materiał jest dla mnie interesujący właśnie swoimi możliwościami. W sztuce nie ma nic nowego. Zresztą wszystkie inne utwory dramatyczne napisano na te same tematy. Jednak różne sztuki dają różne możliwości. Każdy autor ma swój określony styl, swoje spojrzenie na codzienne tematy. Te tematy spotykamy i u Czechowa, i u McDonagha. Ale to wszystko różni autorzy i mają oni swoją określoną stylistykę. Można wybrać dowolną sztukę i odkrywać te czy inne tematy. Ale chce się korzystać z tych możliwości, które daje autor. Ten utwór był mi dawno znany. Czytałem go w przekładzie na rosyjski. Widziałem wiele spektakli na podstawie tej i innych sztuk dramaturga. Ale właśnie ta sztuka wydała mi się najciekawsza ze wszystkich jego utworów. Przekładu na język ukraiński nie było. Zwróciliśmy się do Mariana Biełeńkiego, ponieważ dużo tłumaczył tego dramaturga. Jestem bardzo zadowolony, że dyrektor-kierownik artystyczny teatru im. Iwana Franki Mychajło Zacharewycz śmiało zgadza się brać współczesne niestandardowe teksty do repertuaru teatru. Próby zaczęły się jeszcze przed kwarantanną, a po jej złagodzeniu zaczęła się aktywna praca na scenie. Wcześniej spektakle mogli wystawiać po 3-4 lata. Ale dzisiaj ludzie żyją już w zupełnie innym rytmie. Ogółem proces prób trwał około czterech miesięcy. Bohaterowie spektaklu „Krum” są pewni, że prawdziwe życie istnieje gdzieś tam daleko. Główny bohater marzy, że pewnego dnia nagle obudzi się jeśli nie genialnym, to wybitnym powieściopisarzem. I to uczucie, że życie jest jeszcze przed nim, że można je rozpocząć od początku, jutro, przemieniło wszystkich bohaterów sztuki w błądzących somnambulików, którzy istnieją w wiecznych snach swoich nadziei. Szybciej postrzegają życie telewizyjno-serialowe, uważając je za rzeczywistość, niż własne, które wydaje im się niezrozumiałe i obce. Jedynie miłość matki jest w stanie nadać siły głównemu bohaterowi, skłonić go do działania, jednak, niestety, uświadomienie tego przychodzi zbyt późno. Syn marnotrawny nie ma do kogo zwrócić się o przebaczenie. Rolę Kruma wykonuje artysta ludowy Ukrainy Ostap Stupka. To jego rola, jego psychotyp, jego bohater literacki, jego ciało, jego głos, maniera, stylistyka. Wszystkie te cechy aktora pomagają uczynić tekst literacki żywą tkanką spektaklu. Ostap Bohdanowycz to profesjonalny aktor z profesjonalnej rodziny, bardzo poważnie podchodzi do pracy. A z profesjonalnymi ludźmi zawsze przyjemnie się pracuje. Od nich stale coś bierzesz, czegoś się od nich uczysz. W spektaklu zebrali się profesjonaliści. Nie mieliśmy ani jednego konfliktu, ani jednego sporu. Inna sprawa, że dla nas wszystkich sztuka i styl, który wybraliśmy, były niezwykłe. Rozumiałem, że wszyscy robimy krok w nieznane. Dla mnie i wszystkich aktorów było to nieznane terytorium – robić spektakl nie gatunkowy, nie literacki, nie akcyjny, a właśnie stylistyczny. Być może jeszcze nie zrobiliśmy do końca tego, co planowaliśmy, ale cieszy, że kontynuujemy pracę. W pewnym stopniu dla nas wszystkich ten spektakl był szkołą. W spektaklu zaangażowani są wspaniali aktorzy – Ołena Chochłatkina, Ołeh Stalczuk, Natalija Korpan, Natalija Jaroszenko, Ludmyła Smorodina, Wasyl Basza, Switłana Kosołapowa, Andrij Romanij, Ołeksandr Łohinow, Wołodymyr Nikołajenko. A także wspaniali wykonawcy, których widz zobaczy w drugiej obsadzie. Myślę, że będziemy coś zmieniać, coś dodawać, coś skracać. Praca nad spektaklem będzie trwać, mimo że już pracujemy nad nową inscenizacją. Nigdy nie zmieniam autora. Moim celem jest zapoznanie autora z aktorami, żeby aktorzy zapozn Nową premierą Sceny Kameralnej im. Serhija Danczenki Narodowego Akademickiego Teatru Dramatycznego imienia Iwana Franki stał się spektakl „Krum” w reżyserii Dawida Petrosjana.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
