Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

«Pamiętać imiona poległych, aby ocalić Ukrainę!»

Слово Просвіти, №33 за 2020 рік

Heorhij ŁUKIANCZUK, przewodniczący MGO „Bractwo Sołowieckie” „Musimy pamiętać ich imiona, aby ocalić Ukrainę! Tysiące i tysiące naszych rodaków zostało straconych przez Stalina, przez komunistyczno-bolszewicki reżim tylko za to, że byli Ukraińcami. Jak mawiał patriarcha Mścisław, gdyby Dniepr wysechł, to znów napełniłyby go łzy i krew zamęczonych Ukraińców. Ile tej krwi przelano, strach pomyśleć! Mieszkamy w spokojnym Kijowie, gdzie nic nie przypomina, że na Wschodzie, w Donbasie trwa straszna, krwawa wojna — wojna o Ukrainę, którą rozpętał nowy Stalin — Putin!” Władyka Wołodymyr (Czerpak) PCU 5 sierpnia, w dniu, w którym w 1937 roku na mocy postanowienia KC WKP(b) „O elementach antyradzieckich” oraz rozkazu NKWD nr 00447 rozpoczęto masowe „czystki” społeczeństwa — Wielki Terror, odbyły się uroczystości żałobne w Kijowie oraz w karelskim uroczysku Sandarmoch, gdzie rozstrzelano etap sołowiecki — 1111 więźniów obozu sołowieckiego. Przy pamiątkowym Krzyżu w pobliżu Międzynarodowego Centrum Kultury (niegdyś owianego złą sławą Pałacu Październikowego, gdzie po bolszewickim przewrocie w 1917 roku mieściły się organy represyjne — Czeka, GPU, NKWD, a w latach Wielkiego Terroru odbywały się masowe rozstrzelania „wrogów ludu”) zebrali się radzieccy więźniowie polityczni, członkowie MGO „Bractwo Sołowieckie”, Kijowskiego stowarzyszenia więźniów politycznych i ofiar represji, historycy, aktywiści Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, Ukraińskiej Partii, OUN(d), UPA. Nabożeństwo za wszystkich poległych w stalinowskich katowniach, na Majdanach kraju oraz w wojnie rosyjsko-ukraińskiej odprawił Władyka Wołodymyr (Czerpak) — proboszcz cerkwi Pokrowskiej Kościoła Lokalnego Ukrainy. Wieloletni więzień polityczny radzieckich łagrów Wasyl Owsijenko odczytał zebranym imiona straconych w Sandarmochu, a przewodniczący MGO „Bractwo Sołowieckie” Heorhij Łukianczuk ogłosił odezwę do społeczności, która tego dnia zebrała się w miejscu rozstrzelanych i potajemnie pochowanych w Sandarmochu, podkreślając przy tym, że Międzynarodowe Stowarzyszenie Społeczne „Bractwo Sołowieckie” w pełni podziela oświadczenie ministra spraw zagranicznych Ukrainy i wicepremiera Ukrainy ds. integracji europejskiej i euroatlantyckiej Dmytra Kułeby dotyczące wyroku na rosyjskiego historyka, badacza Sandarmochu Jurija Dmitrijewa, którego proces to wojna z prawdą o historii Ukrainy w składzie ZSRR. Jak powiedział minister, trzy i pół roku państwo rosyjskie walczyło z 64-letnim historykiem Jurijem Dmitrijewem. „Byłaby to wojna czysto z prawdą o historii Rosji, ale Jurij Dmitrijew badał stalinowski Wielki Terror i odkrył przed światem straszną tajemnicę Sandarmochu — uroczyska, w którym na rozkaz Stalina w ciągu zaledwie jednego tygodnia jesienią 1937 roku zniszczono tysiące więźniów politycznych. Wśród nich były setki Ukraińców. Tam skoszono naszych najlepszych, ukraińskie Rozstrzelane Odrodzenie: Waleriana Pidmohylnego, Mykołę Kulisza, Lesia Kurbasa, Antina Kruszelnyckiego, Mykołę Zerowa, Waleriana Poliszczuka, Myrosława Irczana, Hryhorija Epika i innych. Dlatego ten wyrok bezpośrednio dotyczy także nas — to wojna z prawdą o historii Ukrainy w składzie ZSRR! Jurij Dmitrijew jest ofiarą dążenia państwa rosyjskiego do zdeptania pamięci historycznej i tych, którzy ją pielęgnują. Rezultat będzie odwrotny. Jeszcze więcej ludzi zechce poznać prawdę. I nie tylko o Dmitrijewie, ale i o tym, co znalazł w ziemi i w archiwach”. W tym tragicznym dniu przy Kozackim Krzyżu w Sandarmochu w Karelii zebrali się Ukraińcy, którzy przyjechali z Pietrozawodska, Petersburga, Moskwy… Wieloletnia przewodnicząca Towarzystwa Kultury Ukraińskiej w Karelii Łarysa Skrypnykowa poinformowała: „Nas (Ukraińców) było niewielu, ale dokładnie wiedzieliśmy, że myślami byli z nami dziesiątki naszych przyjaciół — i to nas inspirowało. Dojechaliśmy do cmentarza w Miedwieżjegorsku, gdzie odwiedziliśmy Serhija Kołtyrina — dyrektora Miedwieżjegorskiego Muzeum Historii Budowy Kanału Białomorskiego, złożyliśmy kwiaty przy grobie, wspomnieliśmy Serhija Iwanowicza, pomodliliśmy się za spokój duszy męczennika już putinowskiego reżimu. Dalej podjechaliśmy do Sandarmochu — miłą niespodzianką było to, że ludzi było dość dużo. Złożyliśmy wieniec do Kamienia Sołowieckiego i odczytaliśmy imiona straconych męczenników, wśród nich były imiona Ukraińców i osób wielu innych narodowości... Później przeszliśmy do naszego Kozackiego Krzyża, złożyliśmy kwiaty, wieniec naszym drogim rodakom, postawiliśmy doniczkę aksamitek, zapaliliśmy świece. Odczytaliśmy modlitwę żałobną i imiennie wspomnieliśmy wszystkich straconych Ukraińców w uroczysku Sandarmoch oraz odczytaliśmy listy kondolencyjne, nadesłane z Ukrainy i innych miejsc na tę tragiczną datę”… A aktywista ukraińskiej społeczności z Pietrozawodska Andrij Łytwyn, który przy Kozackim Krzyżu „Zabitym synom Ukrainy” rozwinął niebiesko-żółtą flagę, dodał: „W Sandarmochu spotkaliśmy się z Iryną Flige, Switłaną Kulczycką i innymi przyjaciółmi z petersburskiego „Memoriału”. Z Ołeksandrem Szerszniowem postawiliśmy wieniec ze wstęgą „Ofiarom terroru państwowego. Ukraińcy Rosji” przy granitowej bryle, na której pozostał ślad po brązowym płaskorzeźbie „Rozstrzelanie z aniołem stróżem” i zachował się zaproponowany (przez więźnia politycznego putinowskiego reżimu!) Jurija Dmitrijewa napis „Ludzie! Nie zabijajcie się nawzajem”. Wielki kosz z kwiatami i wstęgą „Ofiarom terroru państwowego. Społeczność Ukraińców Rosji” postawiliśmy przy granitowym Kozackim Krzyżu, a mniejszy — przy dębowym Krzyżu, który zimną jesienią 1997 roku przywiozła pierwsza ukraińska delegacja. Zapaliliśmy znicze przy obu ukraińskich krzyżach i w strugach deszczu przy dołach śmierci odczytaliśmy fragmenty odezw w poparciu Jurija Dmitrijewa i pamięci ofiar Sandarmochu od Ukraińców Estonii (Wira Konyk), Białorusi (Wałentyna Łohwyn), Kazachstanu (Mychajło Parypsa) i, oczywiście, „Bractwa Sołowieckiego” z Ukrainy (Heorhij Łukianczuk, Switłana Czorna)… Bez przewartościowania wydarzeń przeszłości jako czynnika określającego dzisiejsze życie, niemożliwe jest nic w nim naprawić. A dla naprawy trzeba zrozumieć: bolszewicki system, który doprowadził narody ZSRR do największej tragedii w ich wielowiekowej historii, nigdzie nie zniknął. Ten straszny system — w odnowionej, hybrydowej, póki co nieco złagodzonej formie — jest dzisiejszą rzeczywistością w putinowskiej Rosji, łukaszenkowskiej Białorusi, autorytarnych reżimach Azji Środkowej….

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn