Strona · s. 16strona oryginału ↗
To twoje święto, synu!
Слово Просвіти, №33–34 за 2021 рік
Walerij ROMAŃKO, członek NSPU, m. Słowiańsk, obwód doniecki. List do syna w Wieczność „…a wieczne tylko Ukraina i dusza!” (Z wiersza Ołeksandra Romańki „Jestem tu od wieków…: Niepodległość – 2017”) Dzień Niepodległości Ukrainy dla ciebie, synu, był najważniejszym dniem w rocznym kalendarzu, świętem państwowym i osobistym. Chyba obok dnia urodzin. I nic dziwnego, że te dwa wydarzenia są szczególne: przyszedł na świat człowiek, nowe życie, i narodziło się nowe państwo, które jest twoją Ojczyzną – tę nierozerwalną jedność czułeś od wczesnego dzieciństwa do końca swojego krótkiego życia. Niestety, nie dożyłeś, drogi nasz Synu, tego jubileuszu – 30-lecia Niepodległości Ukrainy. Jestem pewien, że z pewnością poświęciłbyś tej dacie swoje wiersze. Niemal cała twoja poezja, a także duża liczba materiałów dziennikarskich, poświęcona jest problemom ukraińskiej państwowości, jej językowi i kulturze, ochronie rodzinnych granic, ale właśnie na Dzień Niepodległości przygotowywałeś szczególny prezent – osobny dorobek poetycki. I szedłeś z nim na centralny plac lub pod pomnik T. Szewczenki i z niemałym uniesieniem deklamowałeś przed rodakami. I ten patriotyczny zryw, ta szczera miłość do Ukrainy, ból za jej dzisiejsze niepowodzenia dotykały serca każdego słuchacza. Nawet mnie, twojego ojca, ściskało w gardle, a do oczu napływała łza… W tamtych chwilach byłem dumny z ciebie, z twojego talentu, z twojego patriotyzmu… Do ostatka wierzyłeś w to, że okupowane terytoria zostaną zwrócone Ukrainie: I święto będzie – będzie tu i w Doniecku, W Debalcewie, w Iłowajsku, w Gorłówce – gdziekolwiek, Ołeksandr Romańko Bo ta ziemia imieniem jedynym – „Ukraina” się zowie, Zorza Ukrainy z niebios nigdy nie zejdzie! W takie dni wkładałeś wyszywaną koszulę: czy to czerwono-czarną, którą przywiozłem ci w prezencie z kijowskiego Majdanu, czy na tę okazję prosiłeś ojca o jasną koszulę z zielonym haftem, którą kupiłem w Czerniowcach w 2009 roku na Międzynarodowym Święcie Szewczenkowskim „W rodzinie wolnej, nowej…”. Zazwyczaj na ramiona zarzucałeś niebiesko-żółtą flagę – takim cię do dziś pamiętają znajomi i bliscy. Cenę niepodległości, wolności ty, jak i wielu naszych rodaków, szczególnie odczułeś po wyzwoleniu Słowiańska od rosyjskich najemników i ich popleczników w niełatwym 2014 roku. „Życie bez Ukrainy…, bez radia, TV, łączności, sieci i gazet” w jednym z wierszy nazwałeś „życiem w puszce konserwowej”. Właśnie po tragicznych wydarzeniach postanowiłeś każdemu Dniu Niepodległości poświęcać wiersz: „Dzień Niepodległości – 2015”, „Na Dzień Niepodległości – 2016”, „Jestem tu od wieków…: Niepodległość – 2017”. A jeszcze jestem rad i dumny z tego, że w zrywie miłości do Ukrainy my z tobą, synu, byliśmy jednością. I co ciekawe: braliśmy z siebie przykład. Ty kiedyś zauważyłeś: „Jak tobie udaje się nigdy nie przechodzić na język rosyjski w kontaktach z rosyjskojęzycznymi rodakami? Mnie nie zawsze się udaje”. Ja zaś brałem przykład z twojego wolontariackiego poświęcenia w imię wspólnoty, z bezgranicznego szacunku do Flagi, Hymnu Ukrainy, z wielkiego szacunku i wdzięczności dla wojskowych, którzy wyzwolili Słowiańsk i bronią granic Ukrainy, z wieloma z nich miałeś osobiste bliskie relacje. Nie wiesz ty, synu, że o tej jedności dusz i poglądów obiektywnie, nie będąc z nami osobiście znajomym, powiedział nasz słynny rodak Iwan Dziuba – w ogólnoukraińskiej gazecie pisarskiej „Literaturna Ukrajina” 16.03.2019 r. ukazał się jego artykuł o wymownym tytule „Ojciec i syn”. A po przeczytaniu tego artykułu od razu odezwała się nasza rodaczka z Pokrowska Lubow Czorna, zaznaczając, że wszystko w artykule jest „prawdziwe, wyrafinowane, bez przesady”, i dodała: „Ucieszyłam się, że teraz cała Ukraina dowie się o Ołeksandrze Romańce – Saszy, jak go czule nazywali w Słowiańsku przyjaciele i koledzy po piórze. I nie tylko w Słowiańsku. Znał go cały Doniecki Kriaż”. Właśnie o twoim, synu, szczerym patriotyzmie, bezgranicznej miłości do Ukrainy powiedział Iwan Dziuba, wyróżniając w poezji „obraz Ukrainy” jako jeden z centralnych tematów. Krytyk pisał: „I kiedy nadszedł groźny 2014 rok, Ołeksandr Romańko gotów jest bronić Ukrainy bronią swojego słowa i ma moralne prawo iść ze swoim słowem do ukraińskich bojowników na pierwszej linii frontu. Wtedy rodzi się niepokojąco-znamienny i w czymś nieoczekiwanie proroczy wiersz „Trzeci majdan”. Tej wysokiej oceny naszego znanego rodaka ty, Saszo, niestety nie usłyszałeś. Więc 30-lecie Niepodległości Ukrainy, bez wątpienia, to twoje święto, drogi synu. Chce się wierzyć, że i tam, w Niebiosach, modlicie się za Ukrainę, wierzycie w jej lepszą przyszłość. P.S. Tragicznie urwały się losy ludzkie i poetyckie Ołeksandra: 26 listopada 2017 roku, czcząc ofiary Hołodomoru na Ukrainie, syn zapalił świecę, postawił ją na oknie, gdzie wisiała zasłona i leżały stosy papieru, i mocno zasnął, przedtem wyczerpany dwiema bezsennymi nocami. Wybuchł pożar… Następnego dnia skończyłby 44 lata. Do ostatka był z ukraińskim narodem: nie zapominał o tragicznych kartach historii, przejmował się jego losem. Twórczy dorobek Ołeksandra Romańki, opracowany przez ojca, wszedł do kilku książek poetyckich i prozatorskich: „Nie zamuczit mienia chromota…”, „Mimikria i martyrołoh”, „Łysty z prowinciji”, „Publicystyka. 1988–2017”. A na początku tego roku wyszedł zbiór wspomnień „Pamjat pro Ołeksandra Romańka”. Proponujemy uwadze czytelników wiersz Ołeksandra Romańki. Jestem tu od wieków… (Niepodległość – 2017) No, więc, oto tutaj ona, ziemia moja – kraina jabłoni i wiśni, i jaskółki szybują stromo w wyżyny! Od Sanu i Dniestru, przez Dniepr, Azow i Doniec spotyka się z „dzikim stepem”… Jestem tu od wieków! W tej wydeptanej kopytami i butami ziemi, w spróchniałych scytyjskich Bądźmy razem! PRENUMERATA—2021 Koszt prenumeraty TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA „PROŚWITA” (z dostawą i kosztami pocztowymi):
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
