Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

Stepan Wołkowecki: Nasze zadanie – nie cofać się!

Слово Просвіти, №33–34 за 2021 рік

Poseł Rady Najwyższej I–II kadencji, przewodniczący Iwano-Frankowskiej Rady Obwodowej I–II kadencji demokratycznej, przewodniczący Iwano-Frankowskiego Obwodowego Zrzeszenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. T. Szewczenki Stepan Wołkowecki – w wywiadzie dla Bohdana Kuczera z okazji 30-lecia Niepodległości Ukrainy. naszej delegacji z Iwano-Frankowszczyzny. Jestem przekonany, że w pełni wykorzystaliśmy tę trudną sytuację. Rada Narodowa w Radzie Najwyższej liczyła 120 spośród 450 deputowanych, ale za nami, jak czuliśmy, stała aktywna większość narodu ukraińskiego. Za nami stała społeczność na ulicy Hruszewskiego: wiele tysięcy ludzi towarzyszyło posiedzeniom plenarnym, w tym nasi rodacy. B. K.: Politechnolodzy i politolodzy uważają główną przyczynę dzisiejszych problemów za to, że wciąż nie zrozumieliśmy, czym jest Niepodległość. Co w 90 ...czy coś zostało zrobione nie tak? S. W.: Jestem przekonany, że wszystko rozwijało się logicznie. Inna sprawa, że bieg historii nie jest taki, jakiego pragnęliśmy. Ale trzeba rozumieć, że Rada Narodowa, ówczesna opozycja, nie miała większości w parlamencie, chociaż jej celem było proklamowanie państwowej niepodległości. Pamiętam pietyzm, emocje, ogólny nastrój, gdy po GKCzP (mieliśmy wszelkie podstawy, by sądzić, że zostaniemy odizolowani i represjonowani) niepodległość została uchwalona większością konstytucyjną. Wydawało się, że cel został osiągnięty! Ale przed nami czekała ogromna praca. Nie mieliśmy większości w parlamencie, jak w krajach bałtyckich czy w Polsce, Czechosłowacji, a społeczeństwo nie było gotowe na zmiany. Te same kraje bałtyckie miały między dwiema wojnami światowymi swoją niepodległość, praktykę i tradycje budowania państwa, których nam brakowało. Więc to, co mogliśmy zrobić, zostało zrobione. Zmienić komunistyczny system władzy, którego część parlamentu za nic nie chciała oddać, od razu się nie udało. B. K.: Polityka ukraińska jest wzajemnie sprzeczna. Doszliśmy do tego, że za Janukowycza nie było ani armii, ani kontrwywiadu... S. W.: Kiedy proklamowaliśmy niepodległość Ukrainy, ważne było przede wszystkim uświadomienie sobie, przed kim. Przed Rosją, która przez stulecia zagarniała nasze ziemie, historię, odbierała nazwę i była faktycznie historycznym wrogiem. W latach 90. o tym nie myślano, jednak moi rodacy, dysydenci i więźniowie sumienia Zinowij Krasiwśkyj oraz ojciec Jarosław Lesiw przekonywali, że konfliktowi z Moskiewią-Rosją nie da się uniknąć. Moskiewia nigdy nie pogodzi się z ukraińską niepodległością. Dziś to już nie jest ukryta polityka wobec Ukrainy. Wtedy była zamaskowana. Wojna z Moskwą była nieunikniona. Nie mogliśmy być państwem niezależnym, nie oderwawszy się od Federacji Rosyjskiej. Zmieniła się świadomość ludzi, którzy żyją na wschodzie, na południu, bo oni także zobaczyli, czym jest imperialna Rosja. Wcześniej były iluzje. Zapłaciliśmy wysoką cenę, ale jest ona uzasadniona. Możemy wyjść na drogę dobrobytu, gdy w pełni uniezależnimy się od Moskiewii. Teraz taka możliwość istnieje. A wtedy, w 1991 roku, rozpoczęło się uznawanie Ukrainy jako podmiotu prawa międzynarodowego. Formalnie zabezpieczyliśmy formy instytucjonalne na zawsze – i to wielkie osiągnięcie. Ku wielkiemu żalowi nie zostały na czas przeprowadzone i do dziś nie zostały zakończone reformy, zwłaszcza sądownictwa. Po drugie, do władzy dopuszczono ludzi, którzy pracowali nie dla państwa, lecz dla własnej kieszeni czy interesów korporacyjnych, którzy traktują Ukrainę jako środek do wzbogacenia się, często nie mając ukraińskich korzeni. Wielka nadzieja w młodym pokoleniu. B. K.: Ideologia państwa buduje się bez ideologicznej treści. Jaki system wartości trzeba wprowadzić? S. W.: Jestem przekonany, że niczego nowego nie wymyślimy i nie trzeba. Powinniśmy rozwijać się tak, jak wszystkie odnoszące sukcesy państwa – Polska, Japonia, Niemcy – na podstawie idei narodowej. Innej nie ma. A teraz spójrzmy, co się stało. Rok 1991 to był upadek idei komunistycznej. I wielu ludzi, moich kolegów w Radzie Najwyższej, praktycznie cała komunistyczna grupa „239”, upierało się, że w ogóle nie powinno być ideologii. Takie postanowienie zapisano w Konstytucji. Uważam, że to błędne postanowienie: rzeczywiście nie powinno być ideologii partii czy grupy, ale ideologia państwowa musi istnieć. Synonimem tej ideologii są wartości narodowe: język ukraiński, prawdziwa historia, dziedzictwo kulturowe, tradycje... Po prostu sposób postrzegania świata. Powinna być polityka ukrainocentryzmu. B. K.: Swego czasu Leonid Kuczma powiedział, że idea narodowa nie zadziałała. Tymczasem Rosja wydaje ogromne pieniądze na propagandę, prowadzi wojnę ideologiczną przeciwko Ukrainie. S. W.: Jestem przekonany, że swego czasu mówiłem i pierwszemu prezydentowi, i drugiemu, że ideologia nie znosi próżni. Jeżeli nie ma ideologii Państwa Ukraińskiego, to wypełnia ją moskiewska. Absolutnie oczywiste jest także to, że nasze media nie zapewniają odpowiedniego poziomu informowania, zwłaszcza biorąc pod uwagę agresję Moskiewii i fakt wojny. Media to sfera, którą trzeba finansować, potrzebna jest polityka państwowa, by przeciwstawić się ideologom „rosyjskiego świata”, którzy manipulują świadomością ludzi i mają ogromne doświadczenie oraz ogromne możliwości finansowe w Europie i na świecie. Dość długo pracowałem w służbie dyplomatycznej i mogę stwierdzić, że istnieją problemy z kadrami, finansowaniem, możliwościami. Są one skromne w porównaniu z przedstawicielstwami innych państw. Oczywisty jest fakt, że potrzebna jest propaganda ideologii państwowej, propagowanie wartości wynikających z interesów narodowych – tego bardzo brakuje, a wśród kierownictwa najwyższego szczebla panuje duże niezrozumienie tego problemu. System władzy państwowej i instytucje obywatelskie, wszystkie środki informacji powinny osiągnąć wyższy poziom spójności społeczeństwa. Wtedy będzie to gwarancją, że wróg nie odważy się na wojnę na dużą skalę. Zadaniem Putina jest niedopuszczenie, by Ukraina wymknęła się z pola jego wpływów. B. K.: Czego życzyłby Pan obecnemu pokoleniu, które się rozczarowuje?.. S. W.: My wtedy, w 1991 roku, nie wahaliśmy się. Byliśmy mocno przekonani, że to historyczna szansa dla Ukrainy. Wszystkim życzę takiej wiary. Naszym historycznym zadaniem jest zachowanie niepodległości. Nie mamy prawa się cofać, poddawać wrogiej propagandzie. Choć są problemy, nie powinny one przekreślić najważniejszego: wiary każdego Ukraińca w przyszłość państwa. Ta wiara musi być podstawą naszego bytu. Z tą wiarą proklamowaliśmy niepodległość, żołnierze UPA poświęcali się, młodzi chłopcy giną w okopach. I pamiętajmy: walka o Ukrainę trwa!

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn