Strona · s. 5strona oryginału ↗
FUNKCJONARIUSZE NIE WZIĘLI GRZECHU NA DUSZĘ
Слово Просвіти, №34 за 2008 рік
Jakiw DROZD, m. Nikopol. Jeszcze dzisiaj, prawie dwie dekady po tym, jak Ukraina stała się niepodległym państwem, niektórzy uważają, że ta niepodległość stała się możliwa jedynie dzięki przypadkowemu zbiegowi okoliczności, ale historia udowodniła coś przeciwnego. Państwowość i niepodległość Ukrainy wywalczyli świadomi narodowo ukraińscy patrioci. 7 listopada 1988 roku, kiedy w Nikopolu przez plac 50-lecia Października maszerowały czerwonosztandarowe kolumny demonstrantów pod hasłami „ZSRR — ostoją pokoju i socjalizmu”, nikt nie mógł nawet wyobrazić sobie, że minie zaledwie półtora roku, a 70-letnie radzieckie imperium rozpadnie się i przestanie istnieć. A na mapie współczesnego świata pojawi się nowe samodzielne państwo europejskie — Ukraina. W „nienaruszalność” ZSRR mocno wierzyliśmy i my — pracownicy radzieckiej milicji. Ale, zapewniając porządek publiczny podczas demonstracji poświęconej 71. rocznicy rewolucji październikowej, mogliśmy już zauważyć, że w kolumnach było znacznie mniej ludzi niż w poprzednich latach. Dlatego, rozpocząwszy się o godzinie 10:00, już 15 minut przed jedenastą demonstracja zakończyła się. W tym czasie podszedł do mnie milicjant i poinformował, abym pilnie skontaktował się z dyżurnym miejskiego wydziału spraw wewnętrznych, majorem milicji A. B. Kazmirczukiem. Po trzech minutach przybyłem do jednostki dyżurnej. Major zameldował mi, że od naszych kolegów z kompetentnych organów właśnie otrzymaliśmy operacyjne doniesienie: grupa ukraińskich nacjonalistów będzie próbowała przeprowadzić akcję ustawienia żółto-błękitnej flagi nad grobem kozackiego atamana Iwana Sirki w rejonie nikopolskim. W noc z 6 na 7 listopada 1988 roku jako zastępca naczelnika Nikopolskiego Miejskiego Wydziału MSW ds. pracy politycznej byłem odpowiedzialny. Dlatego całą noc przebywałem w jednostce dyżurnej. Widziałem, jak dniepropetrowski oddział specjalny tylko na kilka minut zatrzymał się przy miejskim wydziale spraw wewnętrznych. Krępy podpułkownik milicji (dowódca OMON-u) wszedł do jednostki dyżurnej i zameldował przez telefon bezpośredni dyżurnemu w obwodowym zarządzie spraw wewnętrznych o tym, że oddział przybył do punktu przeznaczenia i przystępuje do wykonania zadania. Dowódcy oddziału osobiście nie znałem, ale bardzo dobrze znałem przedstawiciela kierownictwa oddziałów służby ochrony porządku publicznego obwodowego zarządu spraw wewnętrznych, podpułkownika Wiktora Szlachowa. Przez długi czas byliśmy z nim dowódcami specjalnych oddziałów patrolowo-posterunkowej służby milicji: on w Dnieprodzierżyńsku, ja — w Nikopolu. Razem często byliśmy w służbowych delegacjach w różnych miastach ZSRR, podczas których mieszkaliśmy w jednym pokoju hotelowym, dlatego zaprzyjaźniliśmy się. Szlachow poufnie powiadomił mnie, że ma specjalne zadanie dotyczące niedopuszczenia do akcji nacjonalistycznej. Głównym zadaniem obwodowych funkcjonariuszy było przeszkodzenie w przeprowadzeniu nieautoryzowanej akcji. Umówiliśmy się ze Szlachowem, że po zakończeniu demonstracji w Nikopolu przyjadę do miejsca dyslokacji obwodowego OMON-u. Kiedy przybyłem do zakrętu na Kapuliwkę, Zoya SZAŁIWSKA, proświcianka, członkini NSPU, m. Konotop. Sława nie polegnie; Nie polegnie, a opowie, Co działo się na świecie, Czyja prawda, czyja krzywda I czyimi jesteśmy dziećmi. T. Szewczenko. „To wy z Konotopu? A, „Konotopska wiedźma!” — przypominając znane dzieło literackie, nie tak dawno komentowali, żartując, moi rozmówcy. „Nie wiedźma, a bitwa” — urażona odpowiadałam. W większości przypadków żadnej reakcji nie było — zapewne nie rozumieli, o jaką bitwę chodzi. I ja już spokojnie opowiadałam o oblężeniu Konotopu, męstwie jego obrońców i, oczywiście, o błyskotliwym zwycięstwie Iwana Wyhowskiego nad licznymi pułkami moskiewskich najeźdźców. Przez lata niepodległości przywrócono z zapomnienia wiele stron naszej historii, badane są wcześniej przemilczane wydarzenia, związane z narodowowyzwoleńczą walką narodu ukraińskiego przeciwko ciemiężycielom. Jednym z symboli tej walki jest bitwa pod Konotopem. Dekret Prezydenta Wiktora Juszczenki o obchodach tego znamiennego w ukraińskiej historii wydarzenia — 350-lecia bitwy pod Konotopem — przewiduje gruntowne badania naukowe tamtych wydarzeń, poszukiwania archeologiczne. Właśnie w celu powrotu do sławnych czynów naszych dziadów w Konotopie odbyła się Ogólnoukraińska konferencja naukowo-praktyczna „Konotopski kraj w latach narodowowyzwoleńczej wojny narodu ukraińskiego (połowa—koniec XVII w.)”. Znani naukowcy z Kijowa, Czernihowa, Sum, Lwowa wystąpili z referatami, a także treściwe były wystąpienia miejscowych krajoznawców. W sali miejskiego domu kultury — wykładowcy konotopskich placówek oświatowych, krajoznawcy, dziennikarze — wszyscy, którym nie jest obojętna historia rodzinnego kraju. W foyer umieszczono ekspozycję najcenniejszych kozackich starożytności ze zbiorów Konotopskiego Muzeum Krajoznawczego. Tutaj i zamek z kluczem od konotopskiej twierdzy, który od tamtych dawnych czasów przechowywany był pod szkłem w jednej z cerkwi miasta, armata salutacyjna, Ewangelia w stylu barokowym (XVII w.), ikony, portrety, kozackie fajki, dawne meble. Zaprezentowano także wzory odzieży, ręczniki, wyroby mistrzów ludowych. Chętni mogli kupić
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
