Strona · s. 1strona oryginału ↗
NAJWAŻNIEJSZE — MAMY PAŃSTWO
Слово Просвіти, №34 за 2008 рік
Mychajło HORYŃ: „Ukraińska Grupa Helsińska została utworzona w 1988 roku. Początkowo było nas tylko troje: Wiaczesław Czornowił, Zynowij Krasiwśkyj i ja. Ale już po roku dołączyło 2 tysiące osób niemal we wszystkich obwodach Ukrainy. Wszędzie byli więźniowie polityczni, oni nas wspierali. To dało możliwość jednoczenia ludzi. UGH wydawała swój magazyn „Ukraiński Wisnyk”, w ciągu dwóch lat ukazało się 13 jego numerów. Nam, pierwszym, było ciężko. Ale wszyscy nasi ludzie byli zahartowani — wtedy nazywano ich „recydywistami”, tymi, którzy po dwa i więcej razy siedzieli w więzieniach. Nie skarżyliśmy się, mówiąc: „jak ciężko, mogą nas zamknąć, trzeba być ostrożnym”. Co powiedziałbym tym, którzy dużo narzekają, że jest im ciężko? Ja, siedemnastoletni chłopak, postawiłem sobie za cel prowadzenie walki przeciwko władzy radzieckiej. Nie planowałem się żenić. Ukończyłem uniwersytet, zostałem dyrektorem szkoły, potem pracowałem jako robotnik w fabryce. I zawsze pragnąłem robić wszystko, aby Ukraina stała się niepodległym państwem”. Lewko ŁUKIANENKO: „Świętując 20-lecie Grupy Helsińskiej, spoglądamy wstecz, analizujemy to, co zrobiono. W tamtych czasach UGH była jak drożdże wrzucone do dzieży z ciastem. Aktywizowaliśmy działalność obywateli, skierowaną przeciwko komunistycznej dyktaturze, przeciwko rosyjskiemu imperium pod nazwą Związek SRR. Na pierwszym etapie poruszaliśmy kwestię demokratyzacji społeczeństwa, choć już wtedy mowa była o niepodległym państwie ukraińskim. Ale nasze społeczeństwo było tak otumanione agitacją przeciwko jakiejkolwiek myśli o samodzielności, że początkowo zmuszeni byliśmy mówić o tym w sposób zawoalowany. Władza komunistycznego imperium nie mogła ścierpieć żadnego ruchu, nawet takiego, który nazywał się „Grupa Wsparcia Wykonania Porozumień Helsińskich”, która powstała w 1976 roku i była poprzedniczką UGH. Rosyjskich członków Grupy Helsińskiej wysyłano za granicę, a pierwszych trzech uwięziono. Ukraińców sadzano od razu. Nikogo nie ostrzegano i za granicę wyjeżdżać nie pozwalano. Pod koniec lat 70. pod szalonym naciskiem władzy moskiewska Grupa Helsińska ogłosiła samorozwiązanie. Na nas tak samo naciskano i żądano, abyśmy również się rozwiązali. Ale nie mogliśmy tego zrobić, bo rozumieliśmy, że grupa moskiewska miała jeden cel — demokratyzację, nasza zaś grupa miała dwa cele — demokratyzację i niepodległość Ukrainy. Zatem nie mogliśmy zrezygnować z celu wielu bojowników o wolność Ukrainy”. Jewhen SWERSTIUK: „Do Dnia Niepodległości zawsze powinniśmy podchodzić z godnością i tym podnosić rangę święta. Flaga ma siłę wtedy, gdy ją niosą. Możliwe, że w pierwszych latach niepodległości ktoś miał wielkie złudzenia. Ale ja uważałem za najważniejsze to, że wreszcie zdjęto z nas kajdany. Zewnętrzne zdjęto, a wewnętrzne pozostają. I musimy dorastać do niepodległości. To odpowiedzialność, gotowość obywatela do reprezentowania swojego narodu na świecie. Teraz mamy już wiele oznak niepodległości. Za Kuczmy bywało czasem niezręcznie i wstyd tego dnia, bo pojawiał się jakiś Kobzon czy ktoś inny i musieliśmy chować twarz przed ludźmi, światem. Obecny Prezydent ma poczucie godności narodowej. Oczywiście, niepodległość do nas przyszła, ale ona musi być wewnątrz każdego z nas”. Wasyl OWSIJENKO: „Trzeba mówić nie o tym, co się nie spełniło, a o tym, co się spełniło. Najważniejsze — jest wolność słowa, o którą długo zabiegaliśmy. W latach 80. zaczęliśmy ją zdobywać, zaczynając od maszynopisowych gazet, biuletynów, które drukowaliśmy na Litwie. Wtedy organizowaliśmy wiece, tworzyliśmy nie tylko Ukraińską Grupę Helsińską, ale i inne organizacje. UGH szła o krok przed społeczeństwem, bo już pod koniec lat 80. ogłosiła kurs na niepodległość. Kiedy ludzie widzieli, że ci, którzy odsiedzieli po 15 lat, nie boją się, że ich znowu aresztują czy pobiją na wiecach, szli za nami. Teraz bardzo modne stało się mówienie, że wszystko jest źle. Ale trzeba cenić wolność. Przed nami dziesiątki pokoleń położyły głowy za niepodległość i tak jej nie doczekały. A my doczekaliśmy, choć, szczerze mówiąc, myśleliśmy, że zginiemy w więzieniu. Czyż spodziewaliśmy się, że w ciągu jakichś dwóch dziesięcioleci wszystko tak się zmieni? Jeszcze po tym, jak trwała satanistyczna selekcja narodu, kiedy najlepszych wyniszczano, a w zamian przywożono tutaj obcą „rosyjskojęzyczną” ludność. Ale nasza sprawa wygrywa. Ukraina jest i będzie!” Rozmawiał Petro ANTONENKO. Taki jest leitmotiw odpowiedzi na pytania „Słowa Proświty” wybitnych osobistości Ukrainy, mających swój udział w budowaniu naszej niepodległości. Spotkać się z tymi ludźmi, przeciążonymi sprawami społecznymi, nie jest łatwo. Ale nadarzyła się szczęśliwa okazja. W ostatnich dniach w Ukraińskim Domu w stolicy odbył się uroczysty wieczór z okazji 20-lecia utworzenia Ukraińskiej Grupy Helsińskiej. Naturalne, że działacze, którzy stali u podstaw niepodległości, zebrali się właśnie tam. Wszak UGH była pierwszą organizacją polityczną czasów nowożytnych, która otwarcie ogłosiła i rozpoczęła walkę o nową Ukrainę, wolne demokratyczne państwo. Właśnie w UGH rozpoczęły swój rodowód Ludowy Ruch Ukrainy i odnowiona „Proświta”, inne potężne siły narodowo-demokratyczne. Poprosiłem jej liderów o podzielenie się przemyśleniami na temat tego, jak zaczynała się droga do niepodległości w tamtych burzliwych czasach końca lat 80. — początku lat 90., o naszych głównych osiągnięciach. Czy spełniły się nadzieje, oczekiwania, które były na początku państwowości? Co do ostatniej tezy naturalnie było spodziewać się krytycznych uwag. A zamiast tego wybrzmiał optymizm, wezwanie, by nie upadać na duchu, pracować. SKARBY GARNCARSKIE OPIŚNI. Dobrowolne datki „Na Cerkiew Kobzarza”: MBF „Ukraińska Rodzina” R/r nr 26045200145101 w Podolskiej filii AKB „Kijów”, MFO 320401 ZKPO 21709106. ŁĄCZNIE NA KONCIE CERKWI TARASA — 898 834 UAH 00 kop.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
