Strona · s. 15strona oryginału ↗
GLOBALNE PROBLEMY I EPOCHALNE OSIĄGNIĘCIA GARNCARSTWA
Слово Просвіти, №34 за 2008 рік
Lidia WICENIA “Jesteście już w Opisznym! Witamy! Jesteście szczęśliwymi ludźmi, bo jesteście już w Opisznym!” — ten napis kredą na szkolnej tablicy codziennie wita gości, a tym razem czytali go uczestnicy Międzynarodowego Sympozjum Ceramologicznego, zaledwie przekroczywszy próg Biblioteki Garncarskiej Ukrainy Narodowego Muzeum-Rezerwatu Ukraińskiego Garncarstwa w Opisznym. Wszyscy odbierali te wersy jako potwierdzenie, jako konstatację własnego stanu duszy, która przeżywała uniesienie, zachwyt, oczarowanie, bo każdy przed chwilą przeszedł przez dziedziniec muzeum przez zdumiewający ogród glinianych rzeźb, niby przez etnomiasteczko, które sprawia wrażenie żywego. Wydaje się, że trafiło się do innej epoki, gdzie duszy tak bliski jest ten przytulny, piękny, harmonijny świat, i ona niby rozpoznaje go, niby do domu trafiła. Może dlatego, że słyszeliśmy, wiemy — Bóg stworzył człowieka “z prochu ziemi”, z gliny, a tutaj, w Opisznym, uznanej garncarskiej stolicy Ukrainy, widzimy i potwierdzenie biblijnych przekazów. Tym razem opiszniańskie, już nie pierwsze, międzynarodowe sympozjum nazywa się “Szkolnictwo garncarskie na globalizacyjnym rozdrożu: niezrealizowane możliwości i perspektywy rozwoju”. Jego organizatorzy to Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Instytut Ceramologii, oddział Instytutu Ludoznawstwa NAN Ukrainy, Ministerstwo Oświaty i Nauki Ukrainy, Lwowska Narodowa Akademia Sztuk Pięknych, Lwowski Państwowy Koledż Sztuki Dekoracyjnej i Użytkowej imienia Iwana Trusza, Ministerstwo Kultury i Turystyki Ukrainy, Państwowa Specjalistyczna Szkoła Artystyczna z internatem “Kolegium Sztuki w Opisznym”, Narodowe Muzeum-Rezerwat Ukraińskiego Garncarstwa w Opisznym. Witając gości w czytelni biblioteki, dyrektor Instytutu Ceramologii, doktor nauk historycznych Ołeś Poszywajło opowiedział, że sympozjum przyурочено (przeznaczono) na 120. rocznicę urodzin i 70. rocznicę śmierci artysty-ceramika Pawła Dubynskiego. A celem zebrania jest wyjaśnienie miejsca i roli garncarskich placówek edukacyjnych w zachowaniu i rozwoju tradycji artystycznych, określenie priorytetów dalszego rozwoju szkolnictwa garncarskiego. Powitali gości Połtawszczyzny pełniący obowiązki przewodniczącego obwodowej administracji państwowej Iwan Blyzniuk, współorganizatorzy sympozjum, przedstawiciele organów władzy lokalnej, pracownicy kultury. Odczytano liczne pisemne powitania, wśród których od prezydenta Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Bohatera Ukrainy, akademika NAN Ukrainy Borysa Patona. Nie doczekano się z ważnych przyczyn zaproszonych do udziału w pracy sympozjum premier Ukrainy Julii Tymoszenko oraz ministra kultury i turystyki Wasyla Wowkuna. Niestety, bo nakreślone w nazwie sympozjum globalizacyjne rozdroże szkolnictwa garncarskiego to nie przesada, ten problem dawno nabrał państwowej wagi. Artyści, naukowcy i pedagodzy wciąż mają nadzieję, że państwo pomoże w jego rozwiązaniu, zadba o nich, o dorastającą zmianę. Jednak, analizując stan rzeczy, Ołeś Poszywajło doszedł do konkretnych wniosków, więc wezwał kolegów: Ołeś Poszywajło — Chciałoby się, abyśmy na tym naukowym forum pożegnali się z taką myślą. Na całym świecie potężne zjawiska w sztuce, w gospodarce odbywają się tam, gdzie jest inicjatywa osób prywatnych — artystów, uczonych. Próżno czekać pomocy czy wsparcia państwa tam, gdzie nie ma prywatnej inicjatywy. Dzisiaj będziemy mogli utwierdzać na Ukrainie i rozwijać ją jako państwo artystyczne z bogatymi tradycjami historycznymi, jedynie narzucając państwu własne koncepcyjne rozwiązania. Chyba nadszedł czas narzucać takie rozwiązania, a nie proponować. O tym świadczy, twierdzi Ołeś Poszywajło, to, że żadnego państwowego programu rozwoju kultury nie wykonano. Więc uczeni uważają, że w rzeczywistości na Ukrainie nie ma państwowej polityki w dziedzinie kultury. I dlatego przez lata niepodległości bardzo wiele straciliśmy i obecnie kontynuujemy tracić to, czego w przyszłości już nie odzyskamy. “My straciliśmy w ostatnich latach największy zakład garncarski na Ukrainie — “Chudożnij keramik” oraz zakład “Keramik”. Na początku XX wieku w Opisznym było prawie 700 ośrodków garncarskich, obecnie ich “żarzy się” nie więcej niż 30, w ruinę zamienia się niegdyś potężny Połtawski Zakład Porcelany, a artystyczny i kulturalny megapolis w Opisznym już po czterech latach z nalegania Ministerstwa Finansów i przy niewtrącaniu się-milczeniu Ministerstwa Kultury, w istocie, zniszczyli: rozpadł się na oddzielne pododdziały, a takie rozdrobnienie potężnych struktur narodowotwórczych prowadzi do minimalizacji efektywności ich działalności”, — powiedział prelegent. Przygotowanie artystów-ceramików na Ukrainie co roku ograniczają, bardzo wiele problemów związanych jest ze stworzeniem bazy materialno-technicznej garncarskich placówek edukacyjnych. W ubiegłym roku uchwalono postanowienie Gabinetu Ministrów o zatwierdzeniu państwowego programu dotyczącego zachowania i rozwoju państwowych rzemiosł Ukrainy — w nim ani słowa o zachowaniu choćby jednego przedsiębiorstwa artystycznych rzemiosł ludowych! A zamknięcie tych przedsiębiorstw prowadzi do zwolnienia specjalistów, którzy nie mają możliwości zrealizować siebie, sztuka ceramiki traci ich. Tymczasem półki sklepów zawalone są wyrobami niskiej jakości, przywiezionymi z zagranicznych krajów. Tak samo ostro na zebraniu w Opisznym omawiano aktualne pytania edukacji artystycznej na Ukrainie, a forum, poświęcone problemom szkolnictwa garncarskiego na Ukrainie, — to wydarzenie o wadze historycznej. Tym bardziej, że obecnie takie problemy są i w krajach bliskiej i dalekiej zagranicy. Jednak specjaliści nie zbierali się, aby je omówić, przynajmniej od ostatniej ćwierci XIX wieku. Dlatego to naukowe zebranie Ołeś Poszywajło nazwał forum nieobojętnych, którego celem jest spróbować zmienić sytuację na lepsze, określić pierwszorzędne zadania, przeanalizować doświadczenie poprzedników i nie powtórzyć ich błędów. On podkreślił: “My uważamy, że pytanie edukacji artystycznej na Ukrainie, pytanie artystycznego i kulturalnego wychowania ludności naszego państwa... Dyrektor kolegium sztuki Ludmyła Owczarenko i Ołena Sawczuk
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
