Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Niepokonany ProRock. Taras Szewczenko

Слово Просвіти, №34 за 2020 рік

Żywo-sył LUTY, artysta, działacz społeczny, ziomek Tarasa Szewczenki. Wkrótce światło dzienne ujrzy trzeci epizod wielkiego projektu związku społecznego „Muzyczny Batalion” „Niepokonany ProRock”, poświęcony Tarasowi Szewczence. Czym jest unikalny ten projekt? A tym, że współcześni muzycy napisali swoje piosenki do słów ikonicznego ukraińskiego poety — Tarasa Hryhorowycza Szewczenki. Był on ponadto malarzem, a przede wszystkim sam siebie postrzegał jako malarza, a nawet za życia posiadał tytuł akademika grafiki. To bardzo wysoki tytuł! Genialny zarówno w malarstwie, jak i w słowie, Szewczenko za każdym razem staje się bliski każdemu kolejnemu pokoleniu: każde odczytuje w jego poezji swój czas i jego wyzwania. Wnikliwy czytelnik prędzej czy później słyszy w słowie Szewczenki daleki głos swojego rodu. Mnóstwo takich rodów, biorąc początek w niezgłębionej starożytności, strumykami przebiegało, sączyło się przez wieki, urywało się lub rozgałęziało, lecz zawsze wpływało do morza, któremu na imię naród. Poetyckie słowo Tarasa Szewczenki daje nam możliwość zrealizowania potrzeby poczucia swojej przynależności do narodu. A ponadto dawno stało się dla nas papierkiem lakmusowym uświadomienia: co budujemy — wyimaginowany filmowy Syjon z filmu „Matrix” czy jednak wymarzone, szczęśliwe narodowe Państwo Ukraińców? Kultura w takiej budowie zajmuje czołowe miejsce obok edukacji, a młodzieżowa subkultura jest mostkiem do rzeczy istotnych i głębokich, do procesów międzykulturowych. Dlatego nową płytę z serii „Niepokonany ProRock”, którą przygotował Związek Społeczny „Muzyczny Batalion”, uważam za sprawę fundamentalną. To jeszcze jeden mocny kamień do fundamentu przyszłego ukraińskiego Narodu i Państwa. Zatem na płycie usłyszysz, jak brzmią piosenki, a dzięki śpiewnikowi — nauczysz się słów i melodii. Napisali i wykonują te piosenki znani muzycy z całej Ukrainy. Siostry Hala i Łesia Telniuk, Eduard Dracz, zespoły rockowe „Komu Wnyz”, „SAD”, „Rutenija” — to pionierzy we współczesnej ukraińskiej muzyce, którzy od końca lat 80. do dziś nie męczą się zadziwianiem nowymi utworami muzycznymi do słów Tarasa Szewczenki. Ich szewczenkiany warto studiować, a nawet porównywać różne odczucia i odczytania słowa Tarasa. „Muzyczny Batalion”. Nie mniej ciekawie będzie usłyszeć Dilę (czyli Eduarda Prystupę), znanego uczestnika zespołów TNMK („Tanok na Majdani Konho”), „NeDila”, „Astarta” oraz Oresta Krysu — frontmana zespołów „Tathagata” i „Soniaszna Maszyna”. Ich wspólna praca zasługuje na uwagę. Zespół rockowy „Tin Soncia”, zapewne już od piętnastu lat jest faworytem ukraińskiej młodzieży. Do jego kompozycji nie raz wychodzili do walki ukraińscy piłkarze i bokserzy! Więc piosenka do słów Szewczenki tylko wzmacnia chęć szybszego przejrzenia śpiewnika! Wielostronny i niestrudzony Serhij Fajfura odkryje naszego klasyka, jak zawsze, po swojemu: w tej wersji Szewczenko jest filozoficzny i zabawny jednocześnie. Szczególne miejsce na płycie i w śpiewniku zajmują takie znane zespoły jak „Kozak System”, „Druże Muzyko”, „Trans-Former”, „TaRuta”. Ten ostatni dość oryginalnie przedstawił słynny utwór Szewczenki „Rewe ta stohne Dnipr szyrokyj”. Ciekawym do przesłuchania i nauki będzie Szewczenko także w piosence lirycznej Neli Franczuk. Tak samo w kompozycji Tetiany Szamszetdinowej, utwór której wykonuje Seweryn Danyłejko. A dla tych, którzy lubią przy gitarze pograć rock-and-rolla, nie zbędna w doborze okaże się piosenka Wołodymyra Pyrozhenki z Wyszogrodu. Kto zaś bliższy jest manierze ludowej — od razu polubi Wasyla Neczepę z Czernihowa w akompaniamencie odesitów z „Druże Muzyko” oraz kijowski duet „Osiajna&Żywo-sył”, gdzie piosenkę do słów Szewczenki wspierają autentyczne ludowe ukraińskie instrumenty — staroświecka bandura i huculskie cymbały. Mimo narzuconego mu wizerunku konserwatysty, Szewczenko zadziwi cię: rock zdumiewająco pasuje do jego wierszy, on też jest jego żywiołem. Co więcej, żywioł muzyki rockowej jest naturalny dla słowa Szewczenki: jest ono tak samo uparte i buntownicze. A ponieważ muzyka rockowa jest jeszcze bardzo różnorodna, ma wiele kierunków i emocjonalno-stylistycznych odcieni, za każdym razem świeżo i niespodziewanie podświetla słowo ojca naszego narodu. I jakoś zdumiewająco łatwo i prosto przybliża go do nas. Ta płyta mogła pomieścić więcej ciekawych prac, bo piosenki do wierszy Tarasa Szewczenki piszą nie dziesiątki — setki współczesnych wykonawców. Przez niespodziewane okoliczności — pandemię, która dotknęła świat — zmuszeni byliśmy zaangażować do projektu także tych muzyków, u których materiał był już nagrany. Jednak chcę szczerze podziękować wszystkim, którzy kontynuują natchnione tworzenie do słów naszych poetów. Przecież to nie ostatnia seria „Niepokonanego”, i wszystkie ważne, zapomniane lub przyzapomniane imiona wielkiego ukraińskiego słowa obowiązkowo powrócą do każdego ukraińskiego domu nowymi piosenkami. Cieszymy się, bo masz śpiewnik współczesnych piosenek do słów Tarasa Szewczenki — na różny gust i upodobania. Śpiewaj z nami! Śpiewaj Szewczenkę! Śpiewaj o Ukrainie! Eduard OWCHARENKO Zdjęcie autora. – W jednej z sal wystawowych prezentujemy projekt, który został założony przez pierwszego dyrektora muzeum Rostysława Synka razem z zasłużonym artystą Ukrainy Borysem Plaksijem – zaznaczył Ołeksandr Ołeksandrowycz. – Ta kolekcja nazywa się „Galeria portretowa „Twórcy Niepodległości Ukrainy”. Tutaj są portrety wybitnych ukraińskich działaczy kulturalnych, politycznych i społecznych. Kolekcja liczy około 100 prac. Borys Plaksij pracował nad nią od 1999 do 2007 roku. Otrzymał za te prace Narodową Nagrodę Ukrainy imienia Tarasa sztuki i architektury Ukrainy, niezwykle ciekawego artystę Ołeksandra Charpaczowa. Bardzo cieszymy się z tego, że jego praca już jest przechowywana w funduszach Muzeum-warsztatu Iwana Kawaleridzego. Potem będziemy przygotowywać się do udziału w bardzo poważnym projekcie na Dzień „Tbilisoba na Andrijiwskim uzwozi”. Chciałbym podziękować organizatorom tego święta, kierownik Natalii Skliarskiej, Ambasadzie Gruzji na Ukrainie i Kijowskim władzom miejskim. Covid-19, niestety, wpłynął na nasze plany. W maju planowany był przy wsparciu gruzińskich kolegów plener ukraińskich artystów do Gruzji, a we wrześniu mieliśmy witać artystów z tego kraju. Ale mamy nadzieję, że środki kwarantanny nie przeszkodzą nam zrobić wystawę-prezent dla kijowian i gości stolicy na Dzień „Tbilisoba na Andrijiwskim uzwozi”. Obecnie wiele swoich projektów realizujemy przez sieci społecznościowe i YouTube. Są to wykłady, wycieczki krajoznawcze, projekt-ekspozycja w detalach „Rzeźby Iwana Kawaleridzego”. Szukamy nowych podejść w swojej pracy. Ale nie można przekazać całego piękna sztuki z ekranu telewizora czy monitora komputera. Dlatego trzeba z przestrzeganiem wszystkich wymogów kwarantanny przychodzić do muzeów, galerii, teatrów, kin i odwiedzać różnorodne wydarzenia artystyczne, które odbywają się pod gołym niebem. One czekają na was, szanowni zwiedzający. Bo sztuka bez koneserów – jest martwa.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn